Smithfield Square: ลานกลางแจ้งที่ยิ่งใหญ่ที่สุดของดับลิน

Smithfield Square จริง ๆ แล้วคืออะไร

Smithfield Plaza หรือชื่อทางการของที่นี่ เป็นลานสาธารณะปูหินที่กว้างใหญ่ที่สุดในใจกลางดับลิน อยู่ในโซนไปรษณีย์ D7 มีแม่น้ำ Liffey อยู่ทางใต้ Bow Street ทางตะวันออก Queen Street ทางตะวันตก และ North Brunswick Street ทางเหนือ ที่นี่ไม่ใช่สวนสาธารณะศิลป์เหมือนในกรอบโปสการ์ด และไม่ใช่พิพิธภัณฑ์เก่า ๆ แต่มันเป็นลานเมืองสำหรับคนดับลินจริง ๆ ที่ปูด้วยหินแกรนิต ดูโปร่งและโล่ง ซึ่งผ่านเรื่องราวการค้า ความคึกคัก การเปลี่ยนแปลงของเมืองมายาวนาน ทั้งหมดนี้ยังคงทิ้งความรู้สึกไว้เสมอว่า 'ลานมันใหญ่เกินบริบทรอบตัวเล็กน้อย'

คนไอริชเรียกพื้นที่นี้ว่า Margadh na Feirme แปลตรงตัวว่าตลาดฟาร์ม ก็บอกเรื่องราวแต่แรกว่าเคยเป็นตลาดแลกเปลี่ยนสัตว์เลี้ยง ลานในรูปแบบที่เราคุ้นตานี้เกิดขึ้นสมัยศตวรรษที่ 18 มีปรากฏอยู่ในแผนที่ดับลินปี 1756 เป็นตลาดกลางแจ้งที่สำคัญมาก หลายร้อยปีที่นี่คือศูนย์กลางตลาดม้า คนค้าขี่ม้าเข้ามาจากต่างจังหวัดมาต่อรองซื้อขายกัน ลานยังคงขนาดใหญ่แบบนี้ไว้เพื่อรองรับสัตว์และพ่อค้าแม้ทุกวันนี้จะเปลี่ยนเป็นพื้นหินแกรนิตเรียบ ๆ ไปแทนก้อนหินโบราณที่เคยทอดเงาม้ากับคนมาแล้วนับไม่ถ้วน

บรรยากาศลานเปลี่ยนไปอย่างไรในแต่ละวัน

ช่วงเช้าใน Smithfield จะเงียบและดูขรึม ๆ ลานหินแกรนิตกว้างขวางสะท้อนท้องฟ้าสีเทา รถส่งของเลี้ยวเข้าซอกถนนรอบ ๆ คนทำงานจากออฟฟิศกับคอนโดรอบลานเดินลัดตัดไปขึ้น Luas ความเงียบสงบแบบนี้หาไม่ได้ง่าย ๆ ในลานสาธารณะแห่งเมืองหลวง ซึ่งดูจะเหมาะกับสเกลของที่นี่จริง ๆ ตึกโกดังวิกตอเรียนกับโกดังข้าวเก่าที่ยังเหลือแค่เปลือกอิฐสีน้ำตาลมืด ๆ ยิ่งดูคลาสสิกในแสงเช้า

ตอนเที่ยง ลานเริ่มคึกคัก เวลาอาหารกลางวัน คนงานออกมานั่งกินบนขั้นบันไดหินและเก้าอี้รอบคอลัมน์ไฟแก๊สซึ่งเป็นไอคอนประจำลาน พอตกบ่ายโดยเฉพาะวันเสาร์อาทิตย์ นักท่องเที่ยวจะเดินเข้ามาจาก Jameson Distillery ทั้งอาคารปัจจุบันและตึกเก่า นักเดินกลิ่นวิสกี้หอม ๆ อบอุ่นจะลอยมากับลม หลายวันจะได้กลิ่นหวาน ๆ ของกระบวนการผลิตวิสกี้ลอยมาตามลานหิน

พอตกเย็นบรรยากาศจะเปลี่ยนไปอีกแบบ บาร์และร้านอาหารรอบ ๆ จะคึกคักมากขึ้น ลานกลายเป็นทางเชื่อมไปแต่ละร้าน หน้าร้อนพระอาทิตย์ตกช้าทำให้แสงดีถ่ายรูปได้นานถึงสามทุ่ม ส่วนฤดูหนาวช่วง TwinkleTown Christmas ที่นี่จะกลายเป็นเทศกาลกลางลาน มีทั้งลานไอซ์สเก็ต ร้านแฟร์ และโครงสร้างชั่วคราวครบ เปลี่ยนลานให้เป็นอีเวนต์คนละแบบ ค่าเข้างานกิจกรรมเฉพาะทางต้องซื้อบัตรแยก

สถาปัตยกรรมรอบ ๆ Smithfield

ตึกที่ล้อม Smithfield ไม่ใช่อาคารระเบียงยุคจอร์เจียนที่เจอทางใต้แม่น้ำ Liffey ที่นี่คือดับลินอีกมุม—ความขรึมดิบของเมืองอุตสาหกรรมยุคศตวรรษที่ 19 โกดังกับโรงกลั่นหลายแห่งดัดแปลงเป็นโรงแรมหรืออพาร์ตเมนต์ ความผสมของผนังอิฐกระด้างกับกระจกสมัยใหม่และโครงสร้างเมืองทำให้ลานดูจริงจัง ไม่เนี๊ยบเกินไป ไม่ทำท่าสำหรับนักท่องเที่ยวแบบถนนชื่อดังอื่น ๆ

โรงกลั่น Jameson ที่ Bow Street ปัจจุบันกลายเป็น Jameson Distillery Bow St. เป็นจุดเช็กอินหลักของย่านนี้ ตั้งอยู่ตรงที่เดียวกับโรงกลั่นวิสกี้เก่าแก่ปี 1780 ปล่องไฟของตึกนี้กลายเป็นแลนด์มาร์กด้านบนลาน มุมตรงข้ามมีตึกอุตสาหกรรมเก่าปรับโฉมเป็นบาร์และออฟฟิศครีเอทีฟ ชั้นล่างกลายเป็นร้านค้าและคาเฟ่ที่เพิ่งอยู่ตัวช่วงฟื้นฟูลานปลายยุค 90

เสาไฟแก๊สใหญ่ 12 ต้นที่ติดตั้งช่วงรีโนเวทปลายยุค 90 บ่งบอกจังหวะทางสถาปัตย์ลานมากกว่าจะเน้นโชว์อลัง จุดไฟตอนกลางคืนให้บรรยากาศเหมือนพิธีเปิดงาน ขณะที่กลางวันก็ดูเป็นเสาเหล็กเฉย ๆ การออกแบบใหม่ที่ถอดหินโบราณออกกับการเปิดลานให้ใหญ่ขึ้น ทำให้ Smithfield ดูเหมือน 'piazza' สไตล์ยุโรป แต่ความสำเร็จมีแค่ครึ่งเดียว เพราะลานขาดความแน่นของคาเฟ่กับกิจกรรมตามร้านชั้นล่างเหมือนจัตุรัสเมืองใหญ่อื่น ๆ

กิจกรรมห้ามพลาดในลานและบริเวณรอบ ๆ

Smithfield ไม่ใช่จุดเที่ยวที่แวะเดินเล่นเดี๋ยวเดียวแล้วกลับ ความน่าสนใจของที่นี่คือการเป็นศูนย์กลางกิจกรรมหลากหลายใน ย่าน Smithfield และ Liberties ย่าน Smithfield กับ Liberties จุดแลนด์มาร์กหลักแน่นอนคือ Jameson Distillery ที่ Bow Street ถ้าอยากได้ฟีลโรงกลั่นที่ยังผลิตจริงจัง มีทัวร์ให้ ก็แวะ Teeling Whiskey Distillery ซึ่งอยู่ทางใต้ใน Liberties นิดเดียว

เดินต่ออีกห้านาทีเลียบริมแม่น้ำไปทางตะวันออกจะถึง Four Courts ศาลหลักของไอร์แลนด์ตั้งแต่ศตวรรษที่ 18 กับโดมทองแดงเขียวโดดเด่นเหนือแม่น้ำ ไม่ได้เปิดให้เข้าชมแบบพิพิธภัณฑ์แต่เดินชมภายนอกกับเลาะริมแม่น้ำก็คุ้ม

ผับ The Cobblestone มุมตะวันตกเฉียงเหนือเป็นจุดรวมวงดนตรีไอริชแท้ที่ดังในดับลิน เน้นแจมเองมากกว่าโชว์ขายบัตร แม้จะเคยถูกเอ่ยถึงเรื่องการพัฒนาเมืองที่อาจกระทบวัฒนธรรมเก่า แต่ถ้าอยากเจอดนตรีสดในผับอารมณ์กันเองต้องมาตรงนี้

ถ้าอยากเที่ยวต่อ ลาน Smithfield เดินเชื่อมถึง National Museum of Ireland – Decorative Arts and History ที่ Collins Barracks เดินไปสิบกว่านาทีก็ถึง พิพิธภัณฑ์นี้ฟรี และอยู่ในค่ายทหารเก่าแก่ติดอันดับโลก

ข้อควรรู้สำหรับนักท่องเที่ยว

Smithfield Square เปิดตลอด 24 ชั่วโมง ไม่มีค่าเข้า ไม่มีรั้วกั้น ทางเดินพื้นแกรนิตเรียบ เหมาะกับวีลแชร์หรือรถเข็นเด็กพอสมควร แต่ถนนรอบ ๆ กับประตูเข้าร้านต่าง ๆ อาจต่างกันในแต่ละจุด ใครที่ต้องการใช้สิ่งอำนวยความสะดวกแบบเฉพาะควรสอบถามสถานที่นั้น ๆ โดยตรง

ถ่ายรูปที่นี่สวยสุดต้องมาตอนเช้ามืด พอลานโล่งแสงแดดจากตะวันออกจับผนังอิฐพอดี พอเที่ยงช่วงหน้าร้อนแสงจ้าเกินถ่ายรูปคอนทราสต์ไม่ขึ้น คอลัมน์ไฟแก๊สตอนพลบค่ำถ่ายรูปออกมาสวยดี งานตลาดคริสต์มาสก็เหมาะกับสายถ่ายอีเวนต์ มีโครงสร้างชั่วคราว แสงอบอุ่นและคนเดินคึกคัก

การเดินทางง่ายสุด ๆ ลง Luas สายสีแดงที่สถานี Smithfield เดินจากขอบลานไม่ถึง 2 นาที เชื่อมกับใจกลางเมือง สถานี Heuston และย่านตะวันตกของเมืองได้เลย หรือถ้ากระโดดลงสถานี Four Courts เดินต่อ 5 นาที ส่วนจะเดินจากโซน O'Connell Street ตรงกลางเมืองก็กะไว้ราว 15 นาที

รีวิวตรง ๆ: ใครเหมาะ ใครอาจผิดหวัง

Smithfield Square เหมาะกับคนสนใจโครงสร้างเมืองหรือบรรยากาศละแวกมากกว่าความสวยงามเป๊ะ ๆ แบบสนามหญ้าหรือการ์เด้นเก่า ลานที่นี่โปร่ง กว้าง และซ้อนทับไปด้วยเรื่องราวประวัติศาสตร์ ไม่ได้มีความงามแบบเล่นกับธรรมชาติหรือความสมมาตรอย่าง Merrion Square หรือ St. Stephen's Green ถ้าอยากได้มุมแบบโปสการ์ดดับลินแท้ ๆ ต้องบอกเลยว่าฝั่งแม่น้ำนี้ไม่ใช่คำตอบ

แต่สิ่งที่ Smithfield ให้คุณได้คือมุมของดับลินที่ 'มีชีวิต' จริง ๆ ไม่ใช่พร็อพแต่งฉากย่านนี้มีบุคลิกของตัวเองโดยเฉพาะบริเวณรอบตลาดกับผับ ถ้าเดินเที่ยวลาน แวะโรงกลั่น Jameson เดินเลาะริมน้ำ แล้วจบวันนั่งฟังเพลงสดที่ The Cobblestone จะเข้าใจเมืองดับลินแบบรอบด้านกว่าคนที่อยู่แต่ใน Temple Bar หรือแค่ถนน Grafton

นักท่องเที่ยวที่มากับเด็กเล็กมาก ๆ จะชอบพื้นลานที่เดินเข็นรถเข็นสะดวก แต่ที่นี่ไม่ค่อยมีโซนสำหรับเด็กโดยเฉพาะ ถ้าจะให้เหมาะ แนะนำวางแผนไปทัวร์โรงกลั่นหรือแวะ National Museum ด้วยจะได้ครบกิจกรรม