Dublinia: ประสบการณ์จริงกับพิพิธภัณฑ์ไวกิ้งและยุคกลางดับลิน

Dublinia คืออะไรจริงๆ

Dublinia เป็นพิพิธภัณฑ์ประวัติศาสตร์มีชีวิต เน้นเรื่องไวกิ้งกับดับลินยุคกลาง ตั้งแต่ยุคตั้งถิ่นฐานโดยชาวนอร์สศตวรรษที่ 9 ไปจนถึงปลายยุคกลาง เปิดทำการครั้งแรกปี 1993 และรีโนเวทครั้งใหญ่ในปี 2010 ใช้งบประมาณกว่า 2 ล้านยูโร จนกลายเป็นพิพิธภัณฑ์หลายชั้น เดินชมไล่เรื่องราวได้อย่างต่อเนื่องแบบวันนี้

ตัวพิพิธภัณฑ์ตั้งอยู่ใน Synod Hall อาคารโกธิกยุคศตวรรษที่ 19 เชื่อมต่อกับ Christ Church Cathedral ด้วยสะพานหลังคาคร่อมถนน จุดนี้ควรรู้ไว้ก่อนมา: ทั้งสองแห่งเชื่อมกันทางกายภาพ และแยกตั๋วเข้าชมของตัวเอง ถ้าอยากเข้าทั้งคู่ ซื้อตั๋วรวมถือว่าคุ้มและเดินสะดวก

ความเก่าแก่ของอาคาร Synod Hall สร้างประสบการณ์แตกต่างจากพิพิธภัณฑ์สมัยใหม่ จุดนี้สร้างบนพื้นที่ศาสนสถานที่เก่ากว่านั้นอีก และพิพิธภัณฑ์ก็เล่นกับความเป็นสถานที่เดินทับซ้อนกันนี้ ถ้าใครเคยเข้า Christ Church Cathedral ที่อยู่ข้างๆ มาก่อน Dublinia จะเป็นจุดแวะที่ต่อยอดความเข้าใจเรื่องราวประวัติศาสตร์ได้ดีขึ้น

นิทรรศการ: แบ่งชั้นเล่าเรื่อง

การจัดนิทรรศการจะพาผู้ชมเดินย้อนยุคขึ้นทีละชั้น Viking World ที่ชั้นล่าง เล่าการก่อตั้งดับลินโดยชาวนอร์สราวปี ค.ศ.841 มีจำลองส่วนเรือไวกิ้ง ฉากตลาดนอร์ส เรพลิก้าวัตถุโบราณต่างๆ ให้เห็นภาพจริง ช่วงเดินผ่านนิทรรศการไวกิ้งจะได้กลิ่นไม้กับเชือกจางๆ ที่ตั้งใจใส่ไว้ให้คนรุ่นใหม่อินขึ้น เด็กๆ มักจะเดินเล่นพื้นที่นี้กันอย่างสนุก

ชั้นที่เป็นยุคดับลินยุคกลางจะเน้นเรื่องการเปลี่ยนแปลงสมัยนอร์แมน มีจำลองตรอกซอย บ้านพ่อค้าชาวเมืองยุคกลางของจริง งานฝีมือและกิจกรรมการค้า ผสมเรื่องราวชีวิตคนเมืองเล็กๆ ที่สำคัญด้านยุทธศาสตร์ ส่วนโบราณคดีที่นี่ถือว่าเด่นมาก มีวัตถุต้นแบบจากการขุดค้นที่ Wood Quay ใกล้แม่น้ำ จุดนี้ถือว่าเป็นแหล่งขุดไวกิ้งใหญ่ที่สุดแห่งหนึ่งในยุโรปยุค 1970–80 การต่อสู้ทางสังคมเพื่อรักษาแหล่งขุดค้นนี้กลายเป็นความทรงจำร่วมของคนดับลิน พิพิธภัณฑ์ก็หยิบมาเล่าไว้อย่างดี

ชั้นบนสุดเป็นจุดชมวิว เห็นหลังคาโบสถ์ Christ Church Cathedral และวิวเมืองรอบๆ ถึงจะเป็นแค่จุดพักสั้นๆ แต่ช่วยให้เรามองตำแหน่งทางประวัติศาสตร์ของเมืองชัดขึ้น

ประสบการณ์แต่ละช่วงเวลา

ช่วงเช้า (โดยเฉพาะวันธรรมดานอกปิดเทอม) พิพิธภัณฑ์จะค่อนข้างเงียบ โซนไวกิ้งแสงสลัวๆ ยิ่งดูขลังเมื่อไม่มีคนเยอะ ฉากตลาดจำลองน่าดูมากกว่าตอนที่มีกลุ่มทัวร์มาเดินผ่านเยอะๆ เสียงประกอบเสียงฝูงชนกับกิจกรรมฝีมือ และเสียงไวกิ้งจะเด่นชัดมากเมื่อคนน้อย

สายๆ วันเสาร์-อาทิตย์และหน้าร้อน กลุ่มโรงเรียนกับครอบครัวจะเริ่มมากันหลายกลุ่มดี พื้นที่ออกแบบทางเดินให้ไหลไปทิศเดียว ช่วยลดการติดขัดในเหมือนพิพิธภัณฑ์รุ่นเก่าทั่วดับลิน แต่โซนขุดค้นโบราณคดีด้านบนอาจแน่น เด็กเล็กบางคนอาจต้องรอคิว

ช่วงบ่ายโดยเฉพาะฤดูท่องเที่ยวจะคนเยอะสุด ถ้ามากับเด็กโตหรือผู้ใหญ่ที่อ่านป้ายจริงจัง แนะนำให้มาช่วงเช้าตรู่หรือครึ่งชั่วโมงแรกของวัน เพราะที่นี่อยู่ในอาคารล้วนๆ จึงเป็นตัวเลือกวันฝนตกได้แบบไม่ผิดหวัง

บริบทประวัติศาสตร์และวัฒนธรรม

ดับลินยุคไวกิ้งจริงๆ มีรากลึกยาวนานกว่าที่นักท่องเที่ยวส่วนใหญ่นึก คนนอร์สสร้างแคมป์เรือ (longphort) ตรงจุดบรรจบแม่น้ำ Liffey กับ Poddle ตั้งแต่ศตวรรษที่ 9 ต่อมาอีกสองร้อยปีพวกเขาสร้างเมืองกลายเป็นศูนย์กลางการค้าสำคัญในยุโรปเหนือ ทาส เงิน อาวุธ ผ้าทอ ทั้งหมดเคยหมุนเวียนในย่านใจกลางเมืองนี้เอง

ยุคที่นอร์แมนเข้ามาในศตวรรษที่ 12 โฉมหน้าของเมืองเปลี่ยนไปอีกครั้ง มีสร้างกำแพงหิน ศาสนสถานใหม่ โครงสร้างการปกครองแบบใหม่เข้ามาแทนที่หรือทับซ้อนบนเมืองไวกิ้ง โบสถ์ Christ Church Cathedral ที่เห็นได้จากสะพาน Dublinia ก็เป็นผลงานของนอร์แมนที่สร้างซ้อนทับโบสถ์ชาวนอร์สมาก่อน เวลาเดินระหว่างพิพิธภัณฑ์กับโบสถ์ ก็คือเดินผ่านอดีตสองยุคร่วมสมัยเดียวกันอยู่

ใครที่อยากลุยประวัติศาสตร์ดับลินช่วงต้นให้ลึกกว่านี้ ไปต่อที่ National Museum of Ireland: Archaeology ถนน Kildare ที่นั่นมีของขุดค้นแท้จริงจาก Wood Quay ทั้งดาบ หวี รองเท้า ของใช้โบราณหลากหลาย ที่ช่วยเสริมประสบการณ์จาก Dublinia ให้สมบูรณ์ยิ่งขึ้น

คู่มือเที่ยวจริง: วิธีเดินทางและเดินรอบๆ

Dublinia ตั้งอยู่บนเนิน St Michael's Hill ในดับลินโซน 8 ตะวันตกสุดของศูนย์กลางเมือง จากถนน Dame เดินขึ้นเนินนิดเดียว ถ้าจาก Temple Bar ก็น่าจะใช้เวลาประมาณ 8-10 นาที เดินได้สบาย รถบัส Hop-on Hop-off มีจุดจอดเฉพาะหน้า Dublinia จัดว่าต่อไปเที่ยวจุดอื่นได้สะดวก

รถบัส Dublin Bus หลายสายจอดแถวโบสถ์ Christ Church เช็คสายแบบเรียลไทม์ได้ใน Transport for Ireland journey planner ใครอยากศึกษาเรื่องระบบขนส่งในดับลินโดยละเอียด อ่านได้จาก คู่มือการเดินทางในดับลิน มีอธิบายรถบัสกับรถราง Luas ครบ ที่นี่ไม่มีรถรางจอดถึงหน้า Dublinia ตรงๆ แต่ใครมาจากฝั่งเหนือเมืองจะเริ่มจาก Red Line สถานี Smithfield ก็ได้

อาคารนี้มีหลายชั้น ข้อมูลผู้เยี่ยมชมในเว็บหลักจะมีบอกเรื่องลิฟต์และสิ่งอำนวยความสะดวกสำหรับคนใช้วีลแชร์ แต่ด้วยความที่เป็นอาคารเก่า ทำให้บางส่วนมีระดับพื้นต่างกัน ถ้ามีสมาชิกที่ต้องการทางลาดหรือทางเลือกอื่น แนะนำเช็คข้อมูลที่ dublinia.ie อีกที

ถ่ายรูปได้ไหม ต้องเตรียมอะไรบ้าง

โดยทั่วไปอนุญาตให้ถ่ายรูปในโซนนิทรรศการเพื่อใช้ส่วนตัว โซนไวกิ้งจะตั้งใจใช้แสงสลัวเหมือนบ้านยุคโบราณและบรรยากาศท้องฟ้าครึ้ม ใครใช้สมาร์ทโฟนถ่ายก็เอาอยู่ ช่างกล้องอาชีพอาจต้องปรับ ISO ก่อนเดินเข้าไป โซนภายในที่ใช้ไฟอุ่นๆ ก็ถ่ายออกมาสวยโดยไม่ต้องใช้แฟลช

เที่ยวที่นี่ไม่ต้องกังวลเรื่องสภาพอากาศ แต่ก่อนเดินขึ้นเนินจาก Dame Street ถนนปูหินโบราณพื้นไม่เรียบ ควรใส่รองเท้าสบายๆ มีล็อกเกอร์เก็บกระเป๋าเสื้อคลุมใกล้ทางเข้า

สรุปตรงไปตรงมา: คุ้มไหม

Dublinia มีที่ทางเฉพาะในบรรดาจุดเที่ยวดับลิน ไม่ใช่พิพิธภัณฑ์วัตถุจัดแสดงแน่นๆ แบบดั้งเดิม ใครชอบจ้องดูของแท้ๆ อาจจะเฉยๆ แต่ประสบการณ์ที่ได้นั้นเน้นการจำลองกับการเล่าเรื่องมากกว่า ซึ่งตั้งใจให้เข้ากับกลุ่มครอบครัว ทำออกมาได้ดีและเด็กน่าจะชอบ

ผู้ใหญ่อยากเจาะประวัติศาสตร์ไวกิ้งหรือยุคกลางจริงจัง ที่นี่เหมาะกับการเริ่มต้นหรือใช้เสริมการอ่านเพิ่มเติม ป้ายอธิบายอ่านเพลิน ไม่วิชาการจนเกินไป รีโนเวทปี 2010 ทำให้พื้นที่ยังดูใหม่สวย ส่วนโบราณคดีถือว่าหนักแน่นที่สุด โดยเฉพาะเรื่อง Wood Quay

คนเที่ยวเดี่ยวมีเวลาน้อย อาจเลือกไป National Museum of Ireland: Archaeology หรือ Chester Beatty Library แทน เพราะฟรีและมีของแท้ระดับโลกให้ดูเยอะ แต่สำหรับครอบครัวที่มีเด็กอายุ 6–14 ปี Dublinia ถือว่าเป็นหนึ่งในพิพิธภัณฑ์เสียเงินที่สนุกและเหมาะกับเด็กที่สุดกลางเมือง