Dublin City Gallery The Hugh Lane: ศิลปะสมัยใหม่ระดับโลกในคฤหาสน์จอร์เจียน

Dublin City Gallery The Hugh Lane คืออะไร?

Dublin City Gallery The Hugh Lane คือแกลเลอรีศิลปะสมัยใหม่ประจำเมืองดับลิน ก่อตั้งโดยเซอร์ฮิวจ์ เลน ผู้ค้าศิลปะชาวไอริชจากคอร์กที่มองเห็นความสำคัญของความร่วมสมัยแบบยุโรป แกลเลอรีตั้งอยู่ใน Charlemont House ซึ่งเป็นหนึ่งในบ้านจอร์เจียนที่สวยงามที่สุดของดับลิน ออกแบบในปี 1763 โดย Sir William Chambers สถาปนิกชื่อดังคนเดียวกับผู้สร้าง Somerset House ที่ลอนดอน ตัวตึกหินและรูปแบบสถาปัตยกรรมคลาสสิกสุดเรียบขรึมบนจัตุรัสพาร์เนลล์เหนือ ดูสง่างามโดดเด่นสมกับความตั้งใจ

สิ่งที่ทำให้ The Hugh Lane แตกต่างจากพิพิธภัณฑ์ฟรีแห่งอื่นของดับลินคือความหลากหลาย: มีงาน Impressionist ของ Monet, Degas, Renoir คอลเลกชันกระจกสีของ Harry Clarke นิทรรศการศิลปะร่วมสมัยไอริชและสากลหมุนเวียน และที่พิเศษสุดคือการจำลองแบบสตูดิโอของ Francis Bacon จากลอนดอนทั้งห้องย้ายจาก 7 Reece Mews, South Kensington มาไว้ที่นี่ แบบเป๊ะกับที่ Bacon ทิ้งไว้ก่อนเสียชีวิตในปี 1992 แค่นี้ก็ถือว่าคุ้มค่าต่อการมาแล้ว

ตัวตึก Charlemont House และบรรยากาศโดยรอบ

Charlemont House สร้างมาตั้งแต่ปี 1763 เดิมทีเป็นคฤหาสน์ในเมืองของ Earl of Charlemont ขุนนางผู้มีชื่อเสียงยุคศตวรรษที่ 18 Sir William Chambers ออกแบบให้มีหน้าตาเรียบหรู ตัดกับแนวตึกแถวจอร์เจียนที่ประดับตกแต่งมากกว่าตรงอื่นในเมือง เมื่อเมืองดับลินซื้ออาคารนี้ในปี 1930 เพื่อเป็นที่ถาวรของแกลเลอรี ห้องโถงทางเข้ากับบันไดหลักภายในก็ยังคงสภาพเดิมอย่างดี

ตัวแกลเลอรีตั้งอยู่ทางเหนือของจัตุรัสพาร์เนลล์ ตรงข้ามกับ Garden of Remembrance ซึ่งหากใครชอบพินิจสถาปัตยกรรมจะเห็นความน่าสนใจ: สวนรำลึกถึงผู้เสียชีวิตในการต่อสู้เพื่อเอกราชตั้งอยู่ตรงข้ามอาคารที่เก็บงานจิตรกรรมยุโรปปลายศตวรรษที่ 19 ซึ่งส่วนใหญ่ได้มาจากคนที่หวังให้ดับลินทัดเทียมปารีสและลอนดอน การวางผังตึกกับสวนตรงข้ามกันแบบนี้จึงเป็นเสน่ห์เงียบ ๆ ของมุมเมืองตรงนี้

ภายใน แกลเลอรีได้รับการขยายอย่างระมัดระวัง ห้องจอร์เจียนดั้งเดิมเชื่อมต่อกับอาคารใหม่ที่ออกแบบสำหรับจัดงานศิลปะร่วมสมัยโดยเฉพาะ แสงธรรมชาติกระจายทั่วห้องชั้นบนยามเช้า ทำให้งาน Impressionist ดูโดดเด่นเป็นพิเศษในช่วงก่อนเที่ยง

สตูดิโอ Francis Bacon: ห้องที่ดึงดูดใจที่สุด

เมื่อ Francis Bacon เสียชีวิตที่มาดริดในปี 1992 สตูดิโอของเขาที่ 7 Reece Mews, South Kensington เต็มไปด้วยของนับพันอย่าง ทั้งหลอดสีบีบแบน รูปถ่ายเก่ามีฝุ่นเกาะ ผ้าใบโดนกรีด หน้าหนังสือถูกฉีก ขวดไวน์เปล่า และคราบสีที่สั่งสมเป็นชั้น ๆ ทีมงาน Hugh Lane ได้ของทั้งหมดมาเมื่อปี 1998 แล้วนั่งจัดระเบียน-เก็บบันทึกอย่างพิถีพิถันจนจำลองสตูดิโอออกมาใหม่ได้สมจริง

ปัจจุบันสตูดิโอจัดแสดงหลังผนังกระจกบนชั้นล่าง ให้ผู้เข้าชมยืนชมที่ปากประตู ความรู้สึกคือทั้งวุ่นวายและเป็นส่วนตัว ข้าวของทุกชิ้นวางอยู่ที่เดิมที่ Bacon ทิ้งไว้ พื้นมีแต่คราบสีหนา ๆ ที่ก่อตัวมาหลายสิบปี ผนังเต็มไปด้วยภาพถ่าย โปสการ์ด และหน้ากระดาษที่ Bacon ใช้ประกอบจินตนาการ ไม่กี่ที่ในโลกที่เป็นห้องของศิลปินที่ตรึงไว้แบบสามมิติเช่นนี้ ไม่ใช่แค่ภาพบนผนัง

ถัดไปเป็นห้องเก็บข้อมูลที่ให้ศึกษาประวัติการจัดทำสตูดิโอจากเอกสารหรือสื่อดิจิทัล ถ้าสนใจกระบวนการสร้างงานของ Bacon หรืออยากเห็นความสัมพันธ์ระหว่างแรงบันดาลใจกับผลงานโดยตรง ห้องนี้ใช้เวลากว่าชั่วโมงได้เลย เป็นแหล่งข้อมูลที่หาแบบนี้ในยุโรปได้ยาก

คอลเลกชันถาวร: ตั้งแต่ Impressionism ถึง Harry Clarke

งานศิลปะส่วนแรกที่ Hugh Lane มอบให้มีของ Monet, Degas, Manet, Renoir และ Corot ซึ่งในยุคนั้นยังถูกมองว่าแหวกแนวมากสำหรับแกลเลอรีเมือง หลายชิ้นติดอยู่ในข้อพิพาททางกฎหมายระหว่างไอร์แลนด์กับอังกฤษตั้งแต่ Lane เสียชีวิตบนเรือ Lusitania ปี 1915 เพราะพินัยกรรมฉบับแก้ที่ฝากงานให้ดับลินแทนแกลเลอรีแห่งชาติลอนดอนไม่ได้เซ็น ทำให้เกิดข้อพิพาทจนคอลเลกชันแบ่งอยู่สองเมืองมาหลายสิบปี ตั้งแต่ปี 1993 มีการหมุนเวียนผลงานระหว่างดับลินกับลอนดอน ดังนั้นอาจได้เห็นหรือไม่เห็นงานบางชิ้นในแต่ละช่วง อยากชม Impressionist โดยเฉพาะควรเช็คโปรแกรมก่อนมา

คอลเลกชันกระจกสีอาจไม่ดังเท่างาน Impressionist แต่ก็เป็นเอกลักษณ์ของที่นี่ ผลงานของ Harry Clarke คือศิลปะกระจกสีสไตล์ Art Nouveau ที่ดีที่สุดที่สร้างในยุโรป Hugh Lane มีชุดแผ่นกระจกจำนวนมาก ถ้าใครเคยไป the National Museum of Ireland หรือ Chester Beatty Library แล้วชอบศิลปะตกแต่งแบบประณีต ให้ลองใช้เวลาเงียบ ๆ กับแผ่นกระจก Clarke ดู

คอลเล็กชันศิลปะร่วมสมัยไอริชที่นี่ก็แข็งแกร่ง แล้วยังหมุนเวียนงานอยู่ประจำ มีงานของ Sean Scully, Cecily Brown และศิลปินไอริชรุ่นใหม่ที่เปลี่ยนกันมาตลอด คุณภาพงานแน่น ไม่เหมือนพิพิธภัณฑ์บางแห่งที่เวลาเหมือนหยุดนิ่ง Hugh Lane ยังซื้อและสั่งงานใหม่มาตลอด

ควรมาช่วงไหน และคาดหวังอะไรได้บ้าง

แกลเลอรีเปิดวันอังคารถึงอาทิตย์ ปิดวันจันทร์ คนมาเยือนหลากหลาย ทั้งนักศึกษาศิลปะที่มาวาดในห้อง Impressionist ตอนเช้า กลุ่มนักเรียนที่มาเป็นหมู่ช่วงสาย และนักท่องเที่ยวทั่วไปที่แวะมาเรื่อย ๆ บ่ายวันหยุดหน้าร้อนช่วงโถงไปสตูดิโอ Bacon อาจแน่น เพราะทางเดินแคบและมีกลุ่มทัวร์มาต่อคิวชม

แสงธรรมชาติที่ดีที่สุดสำหรับงาน Impressionist คือช่วงเช้าเมื่อดวงอาทิตย์ส่องเข้าห้องชั้นบนทางเหนือและตะวันออก ส่วนโถงงานร่วมสมัยมีแสงไฟตลอด จะมาตอนไหนก็ได้ ถ้ามาหน้าหนาว แสงเทา ๆ ของดับลินกลับยิ่งขับให้ตึกหินจอร์เจียนดูนุ่มขึ้น และบรรยากาศในอาคารอบอุ่นกว่าข้างนอก

Parnell Square เดิน 10-15 นาทีขึ้นเหนือจาก ย่าน Grafton Street หรือเดินไม่นานจาก O'Connell Street ถ้ามาโดยรถไฟฟ้า Luas สายสีเขียวลงป้าย Parnell เดินแค่ไม่กี่นาที ส่วนจาก Temple Bar เดินข้ามสะพาน Ha'penny แล้วขึ้น O'Connell Street ใช้เวลาประมาณ 20 นาที

เรื่องความสะดวกและข้อแนะนำ

เมื่อเปิดให้เข้าชม ตัวแกลเลอรีถือว่ารองรับรถเข็นคนพิการได้เต็มรูปแบบ มีเส้นทางไร้ขั้นบันไดและจอดรถสำหรับผู้พิการหน้าตึกโดยตรง แม้โครงสร้างเดิมบางจุดอย่างประตูจะกว้างไม่เท่าอาคารใหม่ แต่ห้องหลักและ Bacon Studio เข้าถึงได้ง่าย

เข้าแกลเลอรีฟรีเมื่อเปิดปกติ บางนิทรรศการหรือกิจกรรมช่วงค่ำอาจเก็บเงินแยก แต่คอลเลกชันถาวรรวมถึง Bacon Studio ดูได้ฟรี แนะนำเช็คเว็บทางการหากสนใจคาเฟ่หรือร้านหนังสือ โดยเฉพาะร้านหนังสือที่มีงานวิจารณ์ศิลปะไอริช หนังสือ Francis Bacon และ Harry Clarke ที่หาที่อื่นยาก

The Hugh Lane ควรค่าแก่การแวะหรือไม่?

พูดตรง ๆ The Hugh Lane ไม่ใช่พิพิธภัณฑ์ศิลปะที่ใหญ่หรือครอบคลุมที่สุดของดับลิน ไม่เท่ากับ Old Masters ที่ National Gallery หรือความอลังการของ Tate Modern กับ Centre Pompidou ถ้ามีเวลาเที่ยวแค่สามวันและเลือกชมพิพิธภัณฑ์เดียวในดับลิน ระหว่าง The Hugh Lane กับ National Gallery ขึ้นกับว่าชอบศิลปะสมัยใหม่หรือแนวยุโรปคลาสสิก

แต่สิ่งที่ The Hugh Lane มีโดยไม่มีใครเทียบคือห้อง Bacon Studio กับคอลเลกชัน Impressionist ของ Lane รวมกับบ้านจอร์เจียนที่พลัดจากเส้นทางท่องเที่ยวหลัก ไกลเส้นทางที่วิ่งระหว่าง Guinness Storehouse และ Trinity College ความอยู่ห่างนี่แหละคือข้อดี ใครตั้งใจมามักใช้เวลาได้นาน พินิจงานได้ลึก และได้ภาพจำดับลินที่ต่างจากเส้นทางปกติ

ถ้าไม่ชอบศิลปะสมัยใหม่หรือไม่ได้อินกับ Bacon อาจไม่ใช่ที่ที่ต้องมาเป็นอันดับต้น ๆ แต่สำหรับใครที่ใส่ใจงาน Impressionism, จิตรกรรมศตวรรษที่ 20, กระจกสี หรือประวัติการสร้างคอลเลกชันผ่านความทะเยอทะยานและการต่อสู้ทางกฎหมาย The Hugh Lane มอบประสบการณ์แบบนั้นเต็มที่