โรงละคร Abbey Theatre: จุดเริ่มต้นของละครไอริช

Abbey Theatre คืออะไรจริง ๆ

Abbey Theatre หรือโรงละครแห่งชาติของไอร์แลนด์ (ชื่อไอริช: Amharclann na Mainistreach) เปิดครั้งแรก 27 ธันวาคม 1904 ที่ 26/27 Lower Abbey Street ใจกลางย่านเหนือของดับลิน ที่นี่ไม่ใช่แค่เวทีการแสดง แต่ถูกสร้างขึ้นมาให้เป็นเสมือนสถาบันวัฒนธรรมในยุคที่ไอร์แลนด์ยังอยู่ใต้การปกครองของอังกฤษ แนวคิดของการมีละครไอริชและเสียงของชาวไอริชบนเวทีจึงถือเป็นเรื่องการเมืองด้วย

ผู้ก่อตั้งคือกวี W.B. Yeats และ Lady Gregory นักเขียนบทละคร มีเจตนาให้เวทีนี้สะท้อนชีวิตจริงของไอริช ไม่ใช่แค่มุมมองแบบละครยุควิกตอเรีย เรื่องราวกว่า 100 ปีที่ตามมาต่อจากนั้นจึงเต็มไปด้วยความขัดแย้ง การเปิดตัวผลงานใหม่ เหตุจราจล ไปจนถึงละครภาษาอังกฤษระดับตำนาน เช่น The Playboy of the Western World ของ J.M. Synge ที่ครั้งแรกปี 1907 ก็เจอประท้วงคนดู ตามมาด้วยไตรภาคดับลินของ Sean O'Casey ในยุค 1920 เรื่องของ Abbey แทบจะสรุปเรื่องราวไอร์แลนด์ยุคใหม่ในพริบตาเดียว

อาคาร - แล้วเจออะไรเมื่อมาถึง

อาคารปัจจุบันของ Abbey เป็นสถาปัตยกรรมแนวโมเดิร์นยุค 60 ซึ่งอาจทำให้ใครที่หวังจะเห็นโรงละครเก่าอาจแปลกใจ ตัวอาคารเรียบง่าย สีหินอ่อนมีทางเข้าเว้าบนถนน Lower Abbey Street ใกล้สี่แยก O'Connell โดยรวมแล้วไม่โดดเด่นเท่าโรงโอเปร่ายุควิกตอเรีย บางคนอาจมองว่าดูไม่ยิ่งใหญ่ แต่บางคนชื่นชมที่มันไม่โอ้อวด

ข้างในล็อบบี้กว้างกว่าที่เห็นจากด้านหน้า มีบาร์และพื้นที่ฟอยเยอร์ซึ่งทุกคนมักมารวมตัวคุยกันก่อนโชว์ พร้อมตู้จัดแสดงหรือบอร์ดที่มีภาพถ่ายเก่า ๆ บันทึกการแสดง หรือเรื่องราวซีซั่นปัจจุบัน ห้องแสดงหลักมี 492 ที่นั่ง ตามแนวเอียงแบบโรงละครดั้งเดิม ทำให้เห็นเวทีดีเกือบทุกมุม ส่วน Peacock Theatre ในตัวอาคารเดียวกันเป็นเวทีขนาดเล็กสไตล์ black-box เหมาะกับผลงานใหม่และงานแนวทดลอง

พื้นที่รอบ Abbey อยู่ระหว่างโซนการค้าคึกคักของถนน O'Connell ทางทิศตะวันตก กับ Docklands ทางทิศตะวันออก Lower Abbey Street เองค่อนข้างใช้งานจริงมากกว่าสวยงาม แต่ที่ตั้งนี้ใช้เวลาเดินเพียงห้านาทีจาก Ha'penny Bridge และริมแม่น้ำ Liffey ได้สบาย จัดทริปรวมเที่ยววัฒนธรรมกับเดินเลียบแม่น้ำได้ลงตัว

โปรแกรมการแสดง: ไปแล้วจะได้เจออะไร

Abbey Theatre มีฤดูกาลแสดงตลอดปี ตั้งแต่งานใหม่ของนักเขียนไอริช หรือรีไววัลจาก Beckett, O'Casey, Friel ฯลฯ โปรแกรมโดยรวมเน้นแนวดราม่าจริงจังมากกว่ามิวสิคัลหรือโชว์สายบันเทิงเบา ๆ แต่ก็เปลี่ยนไปตามวิสัยทัศน์ซีซั่นนั้น งานบนเวทีหลักยังคงเต็มรูปแบบและลงทุนเต็มที่ ส่วนที่ Peacock จะเน้นความเสี่ยง งานทดลอง หรือโครงการชุมชน และเปิดโอกาสให้โปรดักชั่นสั้น ๆ หรือโปรเจกต์ร่วมมือระดับสากล

ที่นี่ผูกโยงกับวัฒนธรรมวรรณกรรมไอริชลึกมาก ถ้ากำลังสนใจ เส้นทางวรรณกรรมของดับลิน โรงละคร Abbey ก็ถือเป็นจุดหมายหลัก แต่ที่นี่ไม่ใช่แค่สถานที่บูชานักเขียนรุ่นเก่าเท่านั้น ในรอบสิบปีหลัง โรงละครตั้งใจเพิ่มพื้นที่ให้บทของผู้หญิง งานภาษาไอริช และเสียงจากกลุ่มที่ไม่เคยได้ขึ้นเวทีในอดีต

ก่อน-หลังโชว์: ประสบการณ์รอบโรงละคร

ช่วงเย็นที่ Abbey มักเริ่มต้นที่บาร์ของโรงละครซึ่งเปิดก่อนเวลาแสดง รวมหลากคน ทั้งคอดูละครมืออาชีพ นักท่องเที่ยว และคนวงการศิลปะ การสนทนาแถวฟอยเยอร์ก่อนโชว์จะเข้มข้นกว่าบรรยากาศโชว์กระแสหลัก เพราะผู้ชมส่วนใหญ่รู้ว่าซื้อบัตรมาดูอะไรและด้วยเหตุผลอะไร

การแสดงหลักมักเริ่ม 19:30 น. รอบกลางวันจะมีเฉพาะบางวัน เวลาแสดงแต่ละชิ้นอาจต่างกัน บาร์นิยมหยิบเครื่องดื่มไปวางจองช่วงพักครึ่งล่วงหน้าเพื่อไม่ต้องต่อคิว หลังจบการแสดง เลือกเดินไปทางเหนือก็เจอร้านอาหารหลากสไตล์แถวถนน Parnell หรือข้ามแม่น้ำไปฝั่ง Temple Bar แหล่งบาร์ยามค่ำคืนของเมือง

ถ้าวางแผนชม Abbey พร้อมแลนด์มาร์ควัฒนธรรมอื่น ๆ นิทรรศการ GPO Witness History อยู่ห่างกันแค่สิบนาทีบนถนน O'Connell ช่วยเติมบริบททางประวัติศาสตร์ว่าทำไมโรงละครแห่งชาติจึงสำคัญในไอร์แลนด์ยุคต้นศตวรรษ 20 ทั้งสองที่จัดรวมกันครึ่งวันได้ลงตัว

การเดินทางและเรื่องน่ารู้เบื้องต้น

Abbey Theatre อยู่บนถนน Lower Abbey Street ในเขต Dublin 1 ใกล้แม่น้ำ Liffey รถบัสสายหลักของ Dublin จอดที่ถนน O'Connell เดินถึงได้ใน 2 นาที รถราง Luas Red Line ผ่านใจกลางเมืองและเชื่อมต่อเครือข่ายทั่วเมือง หากพักฝั่งใต้หรือทิศตะวันตกสามารถเดินข้ามแม่น้ำจาก Trinity College หรือ Dame Street ได้สะดวก (ใช้เวลา 10-15 นาที)

แท็กซี่และบริการเรียกรถผ่านแอปมีให้ทั่วดับลิน และสามารถส่งลงหน้าโรงละครได้โดยตรง ส่วนที่จอดรถย่านนี้มีน้อยและราคาแพงในเวลากลางคืน จึงแนะนำให้นั่งรถสาธารณะหรือเดินจะสะดวกสุด

ผู้ชมที่มีความต้องการเฉพาะด้านการเข้าถึง เช่น ทางลาด บริการเสียงช่วยฟัง หรือบริการบรรยายเสียง ควรติดต่อโรงละครโดยตรงผ่านเว็บไซต์ เพราะแม้จะประกาศเรื่องการเข้าถึงอย่างเสมอภาค แต่รายละเอียดของแต่ละการแสดงควรเช็กล่วงหน้าให้แน่ชัด

เหมาะกับใคร หรือใครอาจไม่อิน

Abbey จะถูกใจใครที่มีความสนใจในวัฒนธรรมและประวัติศาสตร์การเมืองไอริช แม้การแสดงธรรมดาก็จะรู้สึกมีความหมายมากกว่าชมที่อื่น ถ้าใครตามรอย วงจรวัฒนธรรมที่กว้างขึ้นของดับลิน จะพบว่าที่นี่ต่างจากจุดท่องเที่ยวอื่น ๆ ของเมืองอย่างชัดเจน

แต่โรงละคร Abbey ไม่ใช่สถานที่สำหรับทุกวัยแบบแลนด์มาร์คอื่น ๆ เด็กเล็กหรือใครที่ชอบประสบการณ์สายตาหรือนอกอาคารจะไม่ค่อยอิน หรือถ้าไม่ถนัดภาษาอังกฤษอาจติดขัด เพราะโปรแกรมส่วนใหญ่ใช้บทพูดในภาษาอังกฤษ (กับภาษาไอริชบางส่วน) และผู้ชมต้องตั้งใจฟังนานสองชั่วโมงหรือมากกว่านั้น

มีข้อควรระวังอยู่เหมือนกัน คือทุกโชว์ของ Abbey ก็ไม่ได้ยอดเยี่ยมหมดทั้งปี คุณภาพขึ้นลงเหมือนโรงละครไหน ๆ ผู้ชมที่ไม่ได้เช็กข้อมูลการแสดงที่จองล่วงหน้า อาจได้เจองานแจ้งเกิดของศิลปินดัง หรือบางทีก็อาจไม่ประทับใจเลย ควรอ่านรีวิวจากนักวิจารณ์ใน Irish Times ดูก่อนเลือกวันจะช่วยตัดสินใจได้

ถ่ายภาพอะไรได้บ้างที่ Abbey

ภายในห้องแสดงห้ามถ่ายภาพระหว่างโชว์ ซึ่งถือว่าเป็นมาตรฐานทั่วไป แต่ล็อบบี้และหน้าตึกถ่ายมาเก็บบรรยากาศได้ โดยเฉพาะตู้จัดแสดงที่มักมีภาพเก่า ภาพเบื้องหลังการแสดงตลอดหลายสิบปี ส่วนตัวอาคารด้านนอกจะสวยที่สุดตอนหัวค่ำก่อนการแสดงไฟเปิดและถนนยังโล่ง

ถ้าอยากถ่ายภาพเล่าเรื่องที่มีทั้งวรรณกรรมกับสถาปัตยกรรมดับลิน ลองเดินจากที่นี่ไป Garden of Remembrance ใช้เวลาไม่ถึงสิบหน่วยจาก Parnell Square จะเห็นภาพโรงละครกับสวนรำลึกแห่งชาติวางข้างกัน เป็นการเล่าเรื่องของชาติไอร์แลนด์ผ่านสถาปัตยกรรมชัดเจน