สะพานฮาพ์เพนนี: สะพานข้ามสุดโดดเด่นแห่งดับลิน

สะพานฮาพ์เพนนีคืออะไร?

สะพานฮาพ์เพนนีเป็นสะพานคนเดินข้ามแม่น้ำลิฟฟีย์ใจกลางดับลิน จริง ๆ แล้วมีชื่อทางการว่า Liffey Bridge (ไอริช: Droichead na Leathphingine หรือ Droichead na Life) แต่ทุกคนเรียกชื่อเล่นตามค่าเก็บครึ่งเพนนีที่เคยต้องจ่ายข้าม สร้างจากเหล็กหล่อหลอมในเมือง Shropshire อังกฤษ แล้วนำมาประกอบที่นี่ เปิดใช้พฤษภาคมปี 1816 ถือเป็นหนึ่งในสะพานเหล็กหล่อที่เก่าแก่ที่สุดที่ยังคงหลงเหลืออยู่ในโลก ยาว 43 เมตร กว้างแค่ 3.7 เมตร จนบางจังหวะที่คนเดินสวนกันสองข้างต้องขยับหลบกันตลก ๆ

ตรงนี้ถือเป็นใจกลางเมืองดับลินทั้งในเชิงภูมิศาสตร์และเชิงสัญลักษณ์ เชื่อมตรอกหินปูแบบคลาสสิกของ Temple Bar กับ Liffey Street ฝั่งเหนือ จุดนี้สำคัญมาก เพราะก่อนสร้างสะพาน คนข้ามต้องอาศัยเรือเฟอร์รี่ เจ้าของเรือเฟอร์รี่เองก็เคยออกมาคัดค้านการสร้างสะพานนี้เพราะกลัวตกงาน แต่เมืองก็สร้างจนได้ แล้วให้เจ้าของเฟอร์รี่เดิมมาเก็บค่าผ่านทางซึ่งกลายเป็นชื่อเรียก

ประวัติและสถาปัตยกรรม

ตอนเปิดปี 1816 สะพานนี้ชื่อ Wellington Bridge ตาม Duke of Wellington ที่เกิดในดับลิน หลังไอร์แลนด์ได้อิสรภาพในปี 1922 จึงเปลี่ยนชื่อทางการเป็น Liffey Bridge แต่คนดับลินก็เรียกติดปากว่าสะพานครึ่งเพนนีอยู่ดี ค่าผ่านทางก็ถูกยกเลิกไปตั้งแต่ปี 1919 เรียกว่านามนี้อยู่ยืนยาวกว่าค่าผ่านทางจริง ๆ

ชิ้นส่วนเหล็กถูกผลิตโดยโรงหล่อ Coalbrookdale Company เมือง Shropshire ที่ขึ้นชื่อเรื่องการปฏิวัติอุตสาหกรรมอังกฤษตอนต้น แล้วนำมาเรือเข้าดับลินประกอบเป็นสะพานที่นี่ ตรงซีกโค้งมีเสาโคมไฟสามต้น ราวสะพานสีขาวลวดลายซ้ำสวย ถ่ายรูปเด่นชัดตัดกับน้ำแม่น้ำลิฟฟีย์สีเทาใหญ่ สะพานเคยได้รับการบูรณะครั้งใหญ่ในปี 2001 ขัดสีเก่าทิ้งแล้วเคลือบสีขาวใหม่ให้กลับไปเหมือนต้นฉบับ และเปลี่ยนไฟเป็นโคมไฟไฟฟ้าแต่ยังคงบรรยากาศสมัยก๊าซ

ตัวโค้งของสะพานเองจะดูโค้งตื้น ๆ ดูเรียบง่ายแต่มีเสน่ห์ จากริมน้ำจะเห็นโครงสร้างวิศวกรรมแบบไม่มีเสากลาง เปิดทางเรือผ่านใต้สะพานได้เต็มที่ ถ้ายืนอยู่บนสะพานแล้วมองไปทาง Custom House หรือทาง Four Courts จะได้วิวเมืองดับลินที่สวยที่สุดในระดับสายตา

เดินจริง ๆ แล้วรู้สึกอย่างไรบ้าง

เดินมาจากฝั่งใต้จะผ่าน Merchant's Arch ซุ้มโค้งหินแคบ ๆ แค่สองคนเดินสวนกันตรงใจกลาง Temple Bar ไปยังขั้นบันไดขึ้นสะพาน ซุ้มนี้เป็นเหมือนกรอบภาพถ่ายสะพานก่อนถึงจริง ๆ ตอนเย็นอาจได้กลิ่นหินชื้นและกลิ่นอาหารทอดจากร้านข้าง ๆ พอพ้นอุโมงค์ขึ้นสะพานจะให้ความรู้สึกเหมือนออกเวทีได้สวย ๆ เหนือแม่น้ำ

บนสะพานเป็นเหล็กหล่อผิวขรุขระ ส่วนนอกยังคงหยาบแต่ตรงกลางลื่นเพราะโดนเหยียบมานับ 200 ปี ราวสะพานสูงระดับอก พิงชมแม่น้ำได้สบาย ๆ จะเจอนกนางนวลบินโฉบหาอาหารใต้น้ำตลอดปี วันที่ฟ้าครึ้มแบบดับลินบ่อย ๆ น้ำจะออกเทาเงิน ๆ แล้วเหล็กขาวก็ยิ่งตัดกับฉากแดดจาง

พอมาถึงฝั่งเหนือจะเป็น Liffey Street Lower ที่ตรงเข้าสู่ Henry Street กับย่านช็อปปิ้งฝั่งเหนือ ซึ่งทำให้สะพานนี้เป็นเส้นทางเดินลัดที่ใช้งานได้จริง ไม่ใช่แค่แหล่งท่องเที่ยว ชาวดับลินมาใช้งานข้ามไปมาหลายพันคนต่อวัน ถ้าคุณกำลังเดินเล่นแถว Grafton Street แล้วอยากข้ามไปเมืองเหนือโดยไม่เดินอ้อม O'Connell Bridge สะพานนี้คือเส้นทางเดินเท้าที่เร็วที่สุด

ประสบการณ์เปลี่ยนไปตามช่วงเวลา

ช่วงเช้าตรู่ราว 7-9 โมง เป็นเวลาสงบสุด คนทำงานจะเดินข้ามไว ๆ แต่สะพานไม่เคยแน่นจนอึดอัด แม่น้ำดูนิ่งระดับสุด ไฟโคมบางครั้งก็ยังติดอยู่ก่อนแสงจะสว่าง ช่างภาพที่อยากได้สะพานว่าง ๆ ควรมาช่วงนี้

ช่วงสายเริ่มมีนักท่องเที่ยวหยุดถ่ายรูปเฉพาะช่วงกลางสะพาน จุดนี้จะได้เห็นความแคบชัดเจน ช่วงเดินแน่นมากจริง ๆ คือ 11 โมงเช้าถึง 6 โมงเย็น วันหยุด-ฤดูร้อน ไม่ใช่ว่าเดินไม่ได้ แต่กลุ่มนักท่องเที่ยวที่หยุดถ่ายรูปจะทำให้การข้ามช้าขึ้น

ตอนเย็นคือช่วงที่สะพานดูสวยที่สุด ไฟเมืองสะท้อนผิวน้ำลิฟฟีย์ โคมไฟบนสะพานเปล่งแสงสีอำพัน เหล็กดูอบอุ่นกว่าช่วงแดดแรง ๆ ช่วงแสงถ่ายรูปดีที่สุดคือราว 30-45 นาทีหลังพระอาทิตย์ตก ฟ้ายังมีสีตัดกับแสงไฟ อุปกรณ์กล้องควรใช้เลนส์มุมกว้างหรือมือถือโหมดแนวตั้งเพื่อเก็บปลายโคมไฟลงเฟรมครบ

คู่มือเดินจริง: ไปยังไง ดีเทลพื้นที่รอบข้าง

สะพานอยู่ใจกลางเมืองดับลิน เดินจากสถานที่สำคัญอื่นแทบทั้งเมืองได้หมด จาก Trinity College ใช้เวลาเดินประมาณ 10 นาทีตาม Dame Street แล้วลัดผ่าน Temple Bar จาก O'Connell Street ฝั่งเหนือ เดินเลาะริมแม่น้ำราว 5 นาที ไม่มีที่จอดรถเฉพาะ และไม่จำเป็นต้องขับรถ ถนนแถวนั้นรถเยอะและสะพานนี้เดินเท้าอย่างเดียวเท่านั้น

ย่านรอบ ๆ สะพานนี้เหมาะกับการเดินเล่นมาก ฝั่งใต้จะมี Merchant's Arch เปิดเข้า Temple Bar Square ติด ผับ Temple Bar กับร้านรวงอิสระอีกหลายร้าน ในระยะเดินเท้าสะดวก ฝั่งเหนือ Custom House อยู่ห่างออกไป 10 นาทีทางตะวันออก ขณะที่ The Spire บน O'Connell Street ก็เดินขึ้นเหนือมาพอ ๆ กัน

ข้อควรรู้: สะพานนี้มีขั้นบันไดทั้งสองฝั่ง ไม่มีทางลาดเพราะอายุของตัวสะพานที่สร้างมาตั้งแต่ปี 1816 ไม่มีการติดตั้งทางลาดภายหลัง หากคุณใช้รถเข็นหรือรถเด็ก ให้เลือก O'Connell Bridge หรือ Millennium Bridge ซึ่งเป็นสะพานเรียบเหมาะสำหรับทุกคน

ไปแล้วคุ้มไหม?

สำหรับคนมาเที่ยวดับลินส่วนใหญ่ ตอบว่าน่าแวะ ถ้ารู้ตัวดีว่าสะพานนี้คืออะไร เพราะสะพานฮาพ์เพนนีคือสถาปัตยกรรมเหล็กหล่อยุคอุตสาหกรรมกลางเมือง เดินข้ามจะได้สัมผัสชั้นประวัติศาสตร์ของเมือง ใช้เวลาน้อย ไม่ต้องวางแผนเยอะ ถ้าเดินเที่ยว Temple Bar อยู่หรือเดินริมน้ำอยู่แล้ว ไม่มีเหตุผลไหนที่จะไม่ข้าม

แต่ต้องบอกกันตรง ๆ ว่านี่คือสะพาน ไม่ใช่พิพิธภัณฑ์หรือจุดชมวิว ประสบการณ์หลักก็คือเดินข้ามและชมวิวแม่น้ำ หากมีแพลนเที่ยว ทัวร์เดินชมใจกลางเมืองดับลิน หรืออยากใช้เวลาสำรวจริมน้ำทั้งวัน สะพานนี้ก็กลมกลืนในเส้นทางดี แต่หากนั่งรถมาข้ามสะพานโดยเฉพาะ อาจรู้สึกธรรมดาไปหน่อย

นักเดินทางที่ไม่ชอบคนเยอะหรือพื้นที่แคบ อาจรู้สึกว่าสะพานนี้อึดอัดถ้ามาช่วงเวลาแน่น ๆ ความแคบเป็นจุดเด่นของโครงสร้างดั้งเดิมซึ่งคงเปลี่ยนไม่ได้ ถ้าหวังวิวพาโนรามากว้าง ๆ ต้องบอกว่าแม่น้ำดูสวยแต่ไม่ได้ใหญ่หรือเปิดโล่งขนาดนั้น ชานสะพานก็อยู่ระดับใกล้น้ำ ตึกโดยรอบก็ไม่ได้อลังการเสมอไป เสน่ห์มันอยู่ที่รายละเอียดและประวัติศาสตร์มากกว่า