มาร์ดิกราส์ นิวออร์ลีนส์: คู่มือเที่ยวครบจบสำหรับมือใหม่

รู้จักเทศกาลมาร์ดิกราส์นิวออร์ลีนส์ให้เข้าใจ

คนส่วนใหญ่มักคิดว่ามาร์ดิกราส์คือแค่คืนหนึ่งอันคึกคัก แต่จริง ๆ แล้วที่นิวออร์ลีนส์ คาร์นิวัลคือเทศกาลที่ยาวนาน เริ่มตั้งแต่วันที่ 6 มกราคม (Twelfth Night) และสิ้นสุดเที่ยงคืนวันแฟตทิวส์เดย์ ซึ่งเป็นจุดเริ่มต้นของเทศกาลถือศีล (Lent) วันมาร์ดิกราส์จะขยับไปแต่ละปี เพราะนับถอยหลัง 47 วันก่อนวันอีสเตอร์ ปีหลัง ๆ มานี้ วันแฟตทิวส์เดย์จะอยู่ระหว่างต้นกุมภาพันธ์ถึงต้นมีนาคม ส่วนปี 2027 ตรงกับวันที่ 9 กุมภาพันธ์

บรรยากาศจะคึกคักเป็นระยะ ๆ เดือนมกราคมจะเป็นขบวนขนาดย่อม ๆ และงานปาร์ตี้ชาวครีว์ที่ต้องได้รับเชิญ ส่วนเสาร์-อาทิตย์ก่อนวันแฟตทิวส์เดย์สองสัปดาห์จะเริ่มคึกมากขึ้น ช่วงสุดท้าย 4 วัน (ตั้งแต่วันเสาร์ถึงวันแฟตทิวส์เดย์) เมืองก็จะหลอมรวมเป็นวันรื่นเริงเต็มสูบ ถ้าเวลามีน้อย แนะนำให้มาถึงวันพฤหัสหรือศุกร์ก่อนวันแฟตทิวส์เดย์ จะได้สัมผัสไคลแมกซ์ของเทศกาลเต็ม ๆ

ขบวนใหญ่และตารางพาเหรดสำคัญ

ที่นิวออร์ลีนส์มีครีว์มากกว่า 70 กลุ่ม ซึ่งจัดการเรื่องสร้างและจัดขบวนเอง แต่ละครีว์จะมีธีมและของแจกโดดเด่นต่างกัน การวางแผนเที่ยวที่ดี ต้องรู้ว่าครีว์ไหนเดินเมื่อไหร่

• Krewe of Endymion (เสาร์ก่อนมาร์ดิกราส์) ขบวนพาเหรดที่ใหญ่ที่สุดในเมือง ลอยขบวนอลังการระดับโลก Endymion กับ Bacchus รวมกันมี 67 ลอยขบวน, วงดนตรี 60 วง, ขบวนย่อยมากกว่า 250 และสมาชิก 4,200 คน ร่วมโยนแก้วกว่า 1.5 ล้านใบ เหรียญ 2.5 ล้าน และลูกปัดอีกนับล้าน เส้นทางอยู่ตาม Canal Street สู่ย่าน Mid-City
• Krewe of Bacchus (อาทิตย์ก่อนมาร์ดิกราส์) ครีว์เด่นที่ชอบมีดาราดังมาเป็นราชา เช่น Dan Aykroyd หรือ Will Ferrell เส้นทางวนในย่าน Uptown คนดูแน่นแต่บรรยากาศเป็นกันเอง
• Krewe of Orpheus (Lundi Gras, จันทร์) ร่วมก่อตั้งโดย Harry Connick Jr. จัดขบวนวันจันทร์ก่อนแฟตทิวส์เดย์ ถือเป็น 'ซูเปอร์ครีว์' รุ่นใหม่แต่คนดูเยอะตลอดเส้น St. Charles ฝั่ง Uptown
• Krewe of Zulu (Mardi Gras Day ตอนเช้า) หนึ่งในครีว์ชาวผิวดำเก่าแก่ที่สุด Zulu ขึ้นชื่อเรื่องมะพร้าวระบายสีที่แจก (ของหายากสุด ๆ ในเทศกาล) มีประวัติความขบขันเหน็บแนมตั้งแต่ต้น 1900s และถือว่ามีความสำคัญทางวัฒนธรรมมาก
• Krewe of Rex (Mardi Gras Day, ต่อจาก Zulu) Rex คือราชาแห่งคาร์นิวัลเชิงสัญลักษณ์ เช้าวันมาร์ดิกราส์ นายกเทศมนตรีจะมอบกุญแจเมืองให้ Rex สีที่ใช้คือม่วง ทอง และเขียว ซึ่งกลายเป็นสีทางการของเทศกาล เส้นทางขบวนวิ่งตาม St. Charles Avenue และ Canal Street

นอกเหนือจากซูเปอร์ครีว์ ยังมีขบวนเด่น ๆ อย่าง Krewe of Muses (วันพฤหัสก่อนมาร์ดิกราส์ แจกรองเท้าส้นสูงตกแต่ง) และ Krewe of Iris (ครีว์ผู้หญิง วันเสาร์) ที่คนไม่เยอะเท่าขบวนหลัก ดูตารางแบ่งเส้นทางและเวลาอัปเดตได้ที่ ปฏิทินกิจกรรม New Orleans ก่อนเดินทาง (เวลาขยับได้ทุกปี) ตรวจสอบเวลาขบวนกับ neworleans.com เพื่อล่าสุดก่อนออกเดินทาง

ชมตรงไหนดีที่สุด: เส้นทางและกลยุทธ์จับจองที่

หลายคนสงสัยว่าดูขบวนตรง Bourbon Street หรือ St. Charles Avenue ดีกว่า ที่จริงขบวนหลักส่วนใหญ่ไม่ได้วิ่งผ่าน Bourbon Street เลย ย่าน French Quarter มีแต่นักท่องเที่ยวเดิน แต่ขบวนพาเหรดตัวจริงจะเปิดที่ St. Charles Avenue ฝั่ง Uptown ก่อนเลี้ยวเข้า Canal Street หากพักฝั่ง French Quarter แนะนำให้นั่งรถรางหรือเดินขึ้น Uptown ไปจับขบวนหลัก

St. Charles Avenue คือสุดยอดแห่งจุดดูขบวน มีเกาะกลางกว้าง (ที่คนท้องถิ่นเรียกว่า Neutral Ground) ให้จัดบันไดหรือปูที่นั่งกันแบบไม่อึดอัด มาเร็วก่อนล่วงหน้า 2-3 ชั่วโมงจะหาทำเลระหว่าง Napoleon Ave ถึง Louisiana Ave ได้สบาย ช่วงนี้จัดขบวนใหญ่สุดแล้วขบวนจะทยอยเลี้ยวเข้าเมือง

Canal Street เป็นตัวเลือกสำรองถัดมา ใกล้โรงแรม Downtown และถนนก็กว้างแต่คนจะแน่นมาก อย่าไปปลายถนนใกล้แม่น้ำเพราะขบวนใหญ่มักช้า หรือหยุดตรงนั้นก่อนจบ Marigny และ Bywater จะมีขบวนเล็กแบบเดินเท้า ('krewedelusion') ที่แต่งตัวจัดและคึกคักเหมาะกับคนที่เน้นบรรยากาศชาวบ้านมากกว่าความอลังของแจก

ของแจก ธรรมเนียม และสิ่งที่ควรรู้

ของแจกในขบวน (throws) คือนักขบวนจะโยนลงมาจากลอยขบวน ลูกปัดถือว่าธรรมดา ๆ แต่ของยอดนิยมจริง ๆ คือของจากแต่ละครีว์ เช่น มะพร้าว Zulu ที่เพ้นท์มือ (ใครได้ถือว่าดวงดีและดัง!) Muses แจกรองเท้าส้นสูงแต่งสวย Iris แจกแว่นตา กระเป๋า Endymion แจกแก้วปีละเกือบ 1.5 ล้านใบ นักขบวนต้องแต่งหน้าหรือใส่หน้ากากบนลอยขบวนตามกฎหมายลุยเซียนา ซึ่งไม่เหมือนที่ไหนในอเมริกา

เค้กคิง (King cake) คือขนมประจำคาร์นิวัลกว่าแสนชิ้นต่อปี เบเกอรี่แต่ละเจ้ามีสูตรประจำ เค้กวงแหวนโรยน้ำตาลม่วง-ทอง-เขียว ด้านในซ่อนตุ๊กตาเด็กพลาสติก ใครเจอในชิ้นของตัวเองถือว่าโชคดี (และต้องเลี้ยงเค้กรอบหน้าด้วยนะ!) ควรซื้อจากเบเกอรี่ท้องถิ่นจะอร่อยกว่าซูเปอร์มาเก็ตทั่วไป ส่วนใครสนใจอาหารอื่น ๆ ของที่นี่ แนะนำดูได้ที่ อาหารที่ควรลองใน New Orleans ศึกษาอาหารเครโอลและเคจุนแบบจัดเต็ม

วันมาร์ดิกราส์ นายกเทศมนตรีจะมอบกุญแจเมืองให้ Rex (ราชาคาร์นิวัล) เป็นธรรมเนียมสืบต่อมากว่าร้อยปี เที่ยงคืน ตำรวจนิวออร์ลีนส์พร้อมนายกฯ จะเดินลง Bourbon Street เพื่อปิดเทศกาลอย่างเป็นทางการ แล้วประกาศเริ่มเทศกาลถือศีลทันที เบื้องหลังคือหนึ่งในปาร์ตี้ถนนใหญ่สุดในโลกหยุดโดยพร้อมเพรียงทันทีที่เข็มนาฬิกาตีตรง

วางแผนทริป: โรงแรม การเดินทาง และงบประมาณ

หาที่พักช่วงมาร์ดิกราส์ถือว่าท้าทายสุด โรงแรมริม St. Charles Avenue และใน Central Business District จะถูกจับจองเต็มก่อนใคร นานถึง 6-12 เดือนล่วงหน้า สัปดาห์สุดท้ายของเทศกาลราคาห้องจะพุ่งเป็น 400-800 ดอลลาร์ต่อคืน (หรือสูงกว่านั้นในโรงแรมระดับกลาง) ถ้าจองช้าให้มองหาใน Garden District หรือ Uptown แทน ซึ่งยังใกล้เส้นทางขบวนและมีห้องหลงเหลือมากกว่าบริเวณ French Quarter ตรวจสอบรายละเอียดแต่ละย่านจาก ที่พักใน New Orleans ได้เลย

การเดินทางช่วงขบวนจะวิ่งต้องยืดหยุ่น เพราะถนนหลักจะปิดนานหลายชั่วโมง รถราง St. Charles วิ่งไม่ถึงปลายทางเมื่อมีขบวนผ่าน พวกรถแกร็บหรือรถเรียกจะขึ้นราคาหนักมาก (บางที 3-5 เท่าในชั่วโมงพีคขบวน) วิธีปลอดภัยสุดคือเดินหรือใช้รถบัสของ RTA บนสายที่ไม่ถูกปิด แนะนำให้พักใกล้เส้นที่ดูขบวนและอย่าหวังว่าจะเดินทางข้ามเขตสะดวกเมื่อขบวนเริ่ม

• จองที่พักล่วงหน้า 6-12 เดือน เพราะช่วงสัปดาห์ท้ายห้องจะเต็มตั้งแต่หน้าร้อนปีก่อน
• สนามบิน Louis Armstrong International (MSY) อยู่ห่างจาก Downtown ราว 15 ไมล์ ค่าแท็กซี่เหมาราว $36-45 (เช็คอัปเดตล่าสุด) แกร็บ/อูเบอร์ $30-50 และจะพุ่งแรงช่วงเทศกาล
• ควรพกถุงผ้าสำหรับของแจก เสื้อกันหนาวบาง ๆ (ก.พ. อุณหภูมิเฉลี่ย 6-18°C) รองเท้าเดินสบาย และพาวเวอร์แบงค์
• มาร์ดิกราส์ดูฟรี ไม่มีตั๋ว ไม่มีสายรัดข้อมือ ไม่เสียค่าเข้างานขบวนริมถนน เตรียมงบไว้ที่ อาหาร เครื่องดื่ม และที่พัก
• เคล็ดลับทิป: ร้านอาหาร 15-20%, บาร์ $1-5 ต่อแก้ว รถเข็นอาหารข้างทางไม่ซีเรียสเรื่องทิป

มากกว่าขบวน: บอล, Mardi Gras World และการเฉลิมฉลองของคนท้องถิ่น

ปาร์ตี้บอลคือด้านไฮโซของคาร์นิวัล แต่ละครีว์จะมีงานกาล่าชุดใหญ่ เปิดเฉพาะผู้ถือบัตรเชิญ โดยจัดกันที่ Caesars Superdome, Hyatt Regency หรือฮอลล์ใหญ่ ๆ งานส่วนใหญ่เข้าได้เฉพาะเชิญ แต่อาจมีบางครีว์เปิดจำหน่ายบัตรต่อสาธารณะ อยากร่วมควรหาข้อมูลและเตรียมจองบัตรนานล่วงหน้าเพราะแต่ละกลุ่มมีขั้นตอนแตกต่างกัน

อยากสัมผัสมาร์ดิกราส์ตลอดปีต้องไป Mardi Gras World ที่ Blaine Kern Studios ที่นั่นเป็นโรงงานสร้างลอยขบวนขนาดยักษ์ มีทั้งทัวร์นำชมและเดินเองได้ ตลอดทั้งปี เห็นการทำหุ่นกระดาษ ลอยขบวนอลังการแบบใกล้ชิด เห็นค่าใช้จ่ายมหาศาลที่ใช้สร้าง (บัตรเข้าผู้ใหญ่ราว $20-25 โปรดตรวจราคาปัจจุบันอีกที)

ย่าน Treme หนึ่งในชุมชนแอฟริกันอเมริกันเก่าแก่จะมีธรรมเนียมเฉพาะอีกชุด ในช่วงคาร์นิวัลจะมี 'ขบวน second line' วงดนตรีแบรสเดินแห่นำคนไปเต้นตามถนน ติดตามวัน-เส้นทางได้จาก คู่มือขบวน second line นิวออร์ลีนส์ ส่วน Congo Square ใน Armstrong Park ก็ลึกซึ้งกับรากเหง้าดนตรีแอฟริกันอเมริกันและคาร์นิวัลของเมืองนี้