พิพิธภัณฑ์ภาพเหมือนแห่งชาติ ลอนดอน: สิ่งที่ควรรู้ก่อนไป

พิพิธภัณฑ์ภาพเหมือนแห่งชาตินี้คืออะไร

ที่นี่คือพิพิธภัณฑ์ที่รวบรวมผลงานภาพเหมือนโดยเฉพาะ ทั้งภาพวาด ประติมากรรม ภาพถ่าย จิ๋ว และภาพพิมพ์ของบุคคลต่าง ๆ ผู้ขับเคลื่อนอังกฤษและวัฒนธรรม ผลงานกว่า 220,000 ชิ้น ครอบคลุมตั้งแต่ศตวรรษที่ 16 ถึงสมัยปัจจุบัน (ย้อนประวัติเห็นถึงอังกฤษยุคโบราณก่อนศตวรรษที่ 16 ด้วย) ก่อตั้งในปี 1856 ด้วยเงินทุนรัฐ 2,000 ปอนด์ เปิดรับผู้เข้าชมจริงในปี 1859 และย้ายมาอยู่ที่ St Martin's Place จนถึงทุกวันนี้ตั้งแต่ปี 1896

ฟังดูเหมือนจะเป็นแค่ภาพเหมือนบุคคลสำคัญ แต่ของจริงคือการเดินผ่านเรื่องราวประวัติศาสตร์อังกฤษผ่านใบหน้าแต่ละยุค ไล่ตั้งแต่กษัตริย์ราชวงศ์ทิวดอร์ที่วาดด้วยสีน้ำมัน ไปจนถึงนักวิทยาศาสตร์ยุครีเจนซี่ นักเขียนยุควิกตอเรีย ผู้นำในสงคราม และคนร่วมสมัยที่ถูกบันทึกด้วยฝีมือช่างภาพอังกฤษชั้นนำ จุดเริ่มต้นของแต่ละผลงานอยู่ที่ตัวบุคคล แต่งานศิลปะที่ได้ยิ่งมองลึก ยิ่งเห็นรายละเอียดน่าสนใจ

ตัวอาคารและทำเล

พิพิธภัณฑ์แห่งนี้ตั้งอยู่ในอาคารสมัยปลายวิกตอเรียบน St Martin's Place ด้านหลัง National Gallery และเหนือ Trafalgar Square ขึ้นมาเล็กน้อย เพิ่งรีโนเวทครั้งใหญ่สามปีเสร็จปี 2023 ภายในสวยสว่างขึ้นทุกพื้นที่ มีร้านอาหารชั้นบนวิวหันไปทางย่านธุรกิจ และทางเข้าใหม่ที่ทำให้หาสะดวกและไม่งงเหมือนแต่ก่อน

ตัวอาคารอยู่ในจุดเดินง่ายใจกลางลอนดอนเลย จตุรัสทราฟัลการ์เดินแค่ไม่กี่ก้าว the National Gallery ก็อยู่ในบล็อกเดียวกัน และ โบสถ์ St Martin-in-the-Fields ก็อยู่ฝั่งตรงข้ามถนนเลย ถ้าใครวางแผนเที่ยวโอเวอร์โซนกว้าง ๆ ใน Westminster พิพิธภัณฑ์นี้ก็เหมาะแทรกอยู่ในเส้นทางเดียวกับจตุรัสทราฟัลการ์หรือเดินต่อไป South Bank

ทางเข้าเยี่ยมชมหลักอยู่ที่ St Martin's Place และยังมีทางเข้าอื่นรอบ ๆ เช่น Orange Street ด้วย กลุ่มใหญ่ต้องใช้ประตู St Martin's Place ถ้ามาจากสถานี Charing Cross ให้เดินขึ้นเหนือมาตาม St Martin's Lane เลี้ยวซ้ายตรง Orange Street ทางเข้าอยู่ขวามือประมาณ 3 นาที

สิ่งที่คุณจะได้เห็นข้างใน

คอลเลกชันถาวรจัดแบ่งตามยุค เริ่มจากยุคทิวดอร์-สจ๊วต ต่ำยาวขึ้นไปสู่ศตวรรษที่ 20-21 บนชั้นสูง ห้องทิวดอร์เป็นโซนฮิต ภาพเหมือน Henry VII ปี 1505 คือหนึ่งในภาพพระมหากษัตริย์อังกฤษที่เก่าแก่ที่สุดที่ยังหลงเหลือ หลายคนหยุดดูงานต้นฉบับของ Holbein นานเป็นพิเศษ บรรยากาศโซนนี้ค่อนข้างเงียบ เพราะภาพเล็ก ต้องดูใกล้ ๆ

ห้องศิลปะยุควิกตอเรีย-เอ็ดเวิร์ดจะเปลี่ยนอารมณ์ทันที ภาพใหญ่ขึ้น โพสท่าอลังการและมีบุคคลดังเช่น Charles Dickens, George Eliot เดินคู่มากับนักวิทยาศาสตร์ วิศวกร นักการเมืองแห่งยุค ส่วนห้องศตวรรษที่ 20 เน้นการเปลี่ยนผ่านจากภาพวาดไปสู่ภาพถ่ายและสื่อผสมต่าง ๆ สะท้อนแนวคิดภาพเหมือนที่เปลี่ยนไปในร้อยปีหลัง

นิทรรศการชั่วคราวจะอยู่โซนแยกออกไป เป็นธีมเฉพาะแทนที่จะเป็นงานย้อนหลัง มักผสมผลงานยุคเก่าใหม่เข้าด้วยกัน มีค่าเข้าชม แถบราคาปกติ 18–22 ปอนด์ต่อผู้ใหญ่แต่ละงาน ควรตรวจสอบเว็บให้แน่ใจก่อนมา เพราะโรเตทบ่อย

เวลาไหนเหมาะมา และบรรยากาศแต่ละช่วง

พิพิธภัณฑ์เปิดทุกวัน 10:30 ปิด 18:00 (อาทิตย์–พฤหัสบดี) และ 21:00 (ศุกร์–เสาร์) ควรเช็กเว็บอีกทีเผื่อเวลาปิดหรือรอบสุดท้ายแต่ละนิทรรศการต่างกัน เลตเย็นศุกร์เสาร์เป็นช่วงทอง คนเบาบรรยากาศสงบพิเศษหลัง 18:30 ไฟสลัวสวยในแกลเลอรี ก็เดินชิล ๆ ถ้ามาเที่ยวท้ายสัปดาห์ ศุกร์หรือเสาร์เย็นคือช่วงดีที่สุด

เช้ากลางสัปดาห์ (อังคาร–พฤหัส 10:30-12:00) คนโล่งมาก กลุ่มนักเรียนมักมาระหว่าง 10:00-14:00 ในวันธรรมดา ทำให้ห้องทิวดอร์แออัดเป็นพิเศษ เสาร์-อาทิตย์ 11:00-15:00 คือนาทีทองของกลุ่มใหญ่ โดยเฉพาะห้องที่มีบุคคลดัง

ข้อมูลจำเป็น: การเดินทาง กระเป๋า และความสะดวก

สถานีรถไฟใต้ดินใกล้ที่สุดคือ Charing Cross ประมาณ 250 เมตรจากประตูหลัก สถานีรถไฟหลัก Charing Cross ไกลกว่าเล็กน้อย (ราว 300 เมตร) มีรถชานเมืองมาจาก Kent และลอนดอนตะวันออกเฉียงใต้ สถานี Leicester Square และ Embankment ก็เดินถึงได้ใช้เวลา 10–12 นาทีเอง

ทางเข้าทุกจุดของพิพิธภัณฑ์ไร้ขั้นบันได แนะนำผู้ใช้วีลแชร์ให้ลงตรงหัวมุม Orange Street กับ Charing Cross Road เพราะประตู Ross Place จะถึงก่อนและไม่ต้องปีนอะไร ตัวอาคารมีลิฟต์ครบทุกชั้น ถ้าอยากรู้วิธีเดินทางในลอนดอนด้วยระบบขนส่งสาธารณะอย่างละเอียด ลองอ่าน คู่มือการเดินทางในลอนดอน ซึ่งอธิบายเรื่องโซน Tube, บัตร Oyster, และเส้นทางรถบัสไว้อย่างดี

กระเป๋าเป้หรือกระเป๋าใหญ่ขนาดเกิน 35 x 25 x 15 ซม. ห้ามนำเข้าพื้นที่นิทรรศการชั่วคราว ต้องสะพายไว้ข้างหน้าหรือฝากไว้ ฝากกระเป๋าเล็ก 2.50 ปอนด์ กระเป๋าใหญ่ 5 ปอนด์ (สมาชิกฟรี) รับฝากได้จำนวนจำกัด บางทีมีคิวนาน ถ้ามีกล้องใบใหญ่หรือ daypack ใบโต คำนวณเวลาด้วย

อาหาร ร้านชั้นดาดฟ้า และสิ่งรอบ ๆ พิพิธภัณฑ์

ร้านอาหารชั้นบนสุดรีโนเวทใหม่ปี 2023 วิวเปิดโล่งมองหลังคาเมืองไปทาง City และ Southwark ภายในคือร้านอาหารเต็มรูปแบบ ไม่ใช่คาเฟ่ง่าย ๆ ราคาก็ตามนั้น ชั้นล่างมีคาเฟ่สายชิล จิบกาแฟกินขนมรองท้องก่อนหรือหลังชมงาน

รอบพิพิธภัณฑ์มีร้านรวงหลากหลาย Trafalgar Square อยู่ใต้ลงไปแค่ไม่กี่ก้าว แม้ผ่านมาเฉย ๆ ก็ควรแวะเดินดู Covent Garden เดินขึ้นเหนือแค่สิบกว่านาที และ National Gallery ก็อยู่ในบล็อกเดียวกันและเข้าฟรี ถ้าวันไหนอยากเที่ยววัฒนธรรมเต็มโซน ลองอ่าน คู่มือพิพิธภัณฑ์ที่ดีที่สุดในลอนดอน เพื่อเปรียบเทียบพิพิธภัณฑ์เจ๋ง ๆ ของลอนดอนแต่ละแห่ง

ใครเหมาะกับพิพิธภัณฑ์นี้ และใครอาจไม่อิน

ที่นี่จะถูกใจใครก็ตามที่ชอบประวัติศาสตร์อังกฤษ วรรณกรรม วิทยาศาสตร์ หรือการเมือง โดยไม่จำเป็นต้องมีพื้นฐานศิลปะระดับสูงเลย เพราะภาพเหมือนมันชวนให้ดูกับบุคคลจริง ๆ มากกว่าผลงานเชิงนามธรรม เล่นกับความรู้สึกตรงหน้า เด็ก ๆ ที่รู้จัก Henry VIII หรือ Darwin อยู่บ้างจะสนุกกับห้องทิวดอร์และห้องวิกตอเรีย แต่หากน้องเล็กเกินไป ไม่มีอะไรจับต้องก็อาจเบื่อใน 30–40 นาที

ถ้าใครคาดหวังจะเห็นงาน impressionist หรือ Renaissance ระดับมาสเตอร์พีซคงผิดหวัง เพราะที่นี่โฟกัสเฉพาะภาพเหมือนบุคคลในประวัติศาสตร์อังกฤษ ไม่ใช่พิพิธภัณฑ์ศิลปะแนวกว้างหรือพิพิธภัณฑ์ประวัติศาสตร์ล้วน ๆ แต่เป็นจุดกึ่งกลางระหว่างสองอย่าง ถ้าอยากได้สโคปกว้างแบบ British Museum หรือความหลากหลายแบบ National Gallery ที่นี่อาจดูแคบ แต่ถ้าชอบแนวลึกก็จะอินมาก