Upper Lascar Row (Cat Street): uliczka antyków w Hongkongu

Czym jest Cat Street i dlaczego ma dwie nazwy?

Oficjalny adres to Upper Lascar Row — nazwa ulicy sięga czasów kolonialnych, kiedy marynarze z Azji Południowej i Południowo-Wschodniej, zwani laskarami, osiedlili się w tej części Sheung Wan. Z czasem uliczka stała się centrum handlu kradzionymi towarami, a złodzieje, którzy tu działali, zyskali przydomek „szczury". Kupujących, którzy przychodzili po podejrzanie tanie rzeczy, nazywano „kotami". Przydomek Cat Street przyjął się na dobre — do dziś pojawia się na mapach i w codziennych rozmowach.

Ta historia nadaje Cat Street charakter, którego brakuje wysterylizowanym targowiskom dla turystów. Towary są eklektyczne w najlepszym tego słowa znaczeniu: fragmenty porcelany z dynastii Qing leżą obok plakatów propagandowych z okresu rewolucji kulturalnej, starych banknotów hongkońskich, mosiężnych figurek buddyjskich, rzeźbionych drewnianych mebli, rosyjskich zegarków kieszonkowych i pudełek z luźnymi monetami walut, które już nie istnieją. Nie wszystko jest autentyczne i nie wszystko jest stare. Podejście do targowiska z ciekawością, a nie z zamiarem inwestycji, procentuje znacznie bardziej.

Jak wygląda i czym pachnie Cat Street — czyli doświadczenie na żywo

Cat Street jest krótka — jakieś 200 metrów od końca do końca — i biegnie jako uliczka tylko dla pieszych, równolegle do Hollywood Road. Stragany to mieszanka otwartych składanych stolików i stałych sklepów z gablotami. Ekspozycje z parteru wylewają się na chodnik, więc trzeba lawirować między stosami ceramicznych garnków, rzędami oprawionych grafik i skrzynkami z luzem rozsypanymi monetami i medalami.

Rano, zwłaszcza w tygodniu przed dziesiątą, uliczka jest na tyle spokojna, że słychać szczegóły: sprzedawca rozwijający gazetę od porcelanowej miski, zgrzyt stołka na bruku, ledwo wyczuwalny zapach kadzidła unoszący się od świątyni Man Mo kilka ulic dalej. To najlepszy moment na spokojne oglądanie, jeśli zależy ci na prawdziwej rozmowie ze sprzedawcami — niektórzy z nich mówią po angielsku na tyle dobrze, żeby opowiedzieć o wystawionych przedmiotach.

W południe w weekendy klimat się zmienia. Turyści z aparatami wypierają poważnych kupujących, a uliczka bardziej przypomina dekorację filmową niż prawdziwy rynek. Dla przypadkowego odwiedzającego niekoniecznie jest to problem, ale oznacza mniej miejsca do negocjacji i mniejsze szanse na spokojną rozmowę, która sprawia, że przeglądanie antyków jest przyjemnością.

Kontekst historyczny i kulturowy

Sheung Wan od najwcześniejszych dni brytyjskiej kolonizacji w latach czterdziestych XIX wieku jest handlowym i kulturalnym węzłem Hong Kong Island. Układ ulic dzielnicy wciąż odzwierciedla tę warstwową historię: sprzedawcy suszonej ryby zajmują Des Voeux Road West, tradycyjne artykuły pogrzebowe skupiają się przy Jervois Street, a handel antykami i sztuką toczy się wzdłuż korytarza Hollywood Road — z Cat Street jako jego bardziej swobodnym, ulicznym przedłużeniem.

Bliskość świątyni Man Mo, jednej z najstarszych taoistycznych świątyń Hongkongu, znajdującej się zaledwie kilka kroków stąd przy Hollywood Road, wzmacnia historyczną gęstość tej części Sheung Wan. Spacer między tymi dwoma miejscami — dym kadzideł, lakierowane antyki i sporadyczny zapach ze sklepu z ziołowymi lekami — daje namacalne poczucie tego, co ta dzielnica zachowała pomimo dekad przebudowy w innych częściach Hong Kong Island.

Asortyment targowiska znacznie się zmienił od lat siedemdziesiątych i osiemdziesiątych, gdy Cat Street był ważniejszym źródłem prawdziwych antyków napływających z Chin kontynentalnych. Dzisiejsze stragany odzwierciedlają szerszą kulturę kolekcjonerską: przedmioty z epoki Mao są szczególnie popularne wśród odwiedzających z Chin kontynentalnych, natomiast hongkońskie efemerydy — stare bilety tramwajowe, pocztówki z czasów kolonialnych, blaszane puszki reklamowe — przyciągają lokalnych kupujących i turystów zainteresowanych historią.

Jak poruszać się po targu — praktyczny przewodnik

Najnaturalniejsze wejście jest od strony Hollywood Road. Od świątyni Man Mo idź krótki kawałek na zachód i skręć w lewo w schody schodzące na Upper Lascar Row. To wejście prowadzi na zachodni koniec targu, gdzie zazwyczaj jest większe zagęszczenie stoisk na wolnym powietrzu. Idąc stamtąd na wschód, trafisz do bardziej stałych sklepów w stylu galerii przy wschodnim końcu uliczki.

Targowanie się jest oczekiwane przy stoiskach na wolnym powietrzu, ale nie w zamkniętych sklepach, które często mają stałe ceny. Rozsądnym punktem wyjścia jest około 60–70% ceny wywoławczej przy straganach, choć zależy to od sprzedawcy i przedmiotu. Sprzedawcy, którym naprawdę zależy na cenie, po prostu odmówią — bez urazy. Forsowanie drastycznych upustów w małych sklepach z wyraźnie oznaczonymi cenami zwykle kończy się niezręcznością, nie oszczędnościami.

Uliczka łączy się na wschodnim końcu ze schodami prowadzącymi z powrotem na Hollywood Road, przy Lascar Row Antique Centre — wielopiętrowym krytym budynku mieszczącym dodatkowych dealerów. Miejscu brakuje klimatu samej uliczki, ale warto rzucić okiem, zwłaszcza na wyroby z jadeitu i stare monety prezentowane w odpowiednim oświetleniu.

Fotografowanie i kwestie praktyczne

Cat Street świetnie wychodzi na zdjęciach w miękkim porannym świetle, gdy nisko ustawione słońce kładzie się na fakturach porcelany, rzeźbionego drewna i postarzałego metalu. Południowe światło jest twarde i spłaszcza wizualną głębię stoisk. Wąska uliczka sprawia, że szerokokątne zdjęcia z bliska zniekształcają proporcje — odpowiednik 35 mm lub 50 mm lepiej sprawdza się przy fotografowaniu pojedynczych obiektów i interakcji ze sprzedawcami.

Zawsze pytaj przed fotografowaniem sprzedawców lub ich prywatnych kolekcji. Większość nie ma nic przeciwko, ale samo zapytanie ma znaczenie. Skierowanie aparatu na przedmiot z pytającym spojrzeniem zazwyczaj wystarcza, żeby dostać przyzwalające kiwnięcie głową albo odmowny gest.

Dostępność na Cat Street jest ograniczona. Uliczka ma nierówną nawierzchnię, a łączące ją schody od Hollywood Road nie są przystosowane dla wózków inwalidzkich. Płaskopodeszwowe buty to dobry wybór, bo kamień może być śliski po deszczu. Jeśli planujesz całe przedpołudnie w okolicy, połączenie Cat Street z wizytą na Western Market niżej, bliżej nabrzeża, tworzy spójny półdzienny program w Sheung Wan.

Szczera ocena: dla kogo to miejsce, a kto może się rozczarować

Cat Street to prawdziwy, działający targ — nie odgórnie zaprojektowane doświadczenie. Jeśli spodziewasz się dopracowanej, łatwej w nawigacji dzielnicy antyków z anglojęzycznymi opisami i klimatyzacją, możesz czuć niedosyt. Wartość tego miejsca tkwi w nieprzewidywalności: możesz natrafić na pudełko hongkońskich certyfikatów akcji z lat sześćdziesiątych, emaliowany kubek z epoki Mao w idealnym stanie albo mały obraz olejny bez możliwego do ustalenia pochodzenia, ale z niemałym urokiem.

Odwiedzający, którzy wolą bardziej wyselekcjonowane, butikowe doświadczenie, powinni skierować się do galerii wyższej klasy przy samej Hollywood Road. Ci, którzy chcą najpierw zorientować się w tym, co Hongkong ma do zaoferowania, mogą uznać za pomocny ogólny przewodnik po atrakcjach Hongkongu, który pozwoli umiejscowić Cat Street w szerszym kontekście miejskich możliwości.

Podróżnicy, którzy nudzą się powolnym, bezcelowym włóczeniem się albo nie interesują ich stare przedmioty, wyczerpią Cat Street w niespełna dziesięć minut. To nie jest miejsce, które pokazuje się samo z siebie biernym obserwatorom. Nagradza tych, którzy zatrzymują się, biorą rzeczy do ręki, zadają pytania i pozwalają, żeby asortyment ich zaskoczył.