British Museum: ดูอะไรดี ไปตอนไหน สนุกกับพิพิธภัณฑ์ระดับโลก

British Museum คืออะไรจริงๆ

British Museum บนถนน Great Russell ในย่าน Bloomsbury ไม่ใช่แค่พิพิธภัณฑ์ แต่คล้ายเป็นมนุษยชาติฉบับย่อ ก่อตั้งขึ้นโดยพระราชบัญญัติรัฐสภาอังกฤษปี 1753 และเปิดให้ชาวบ้านเข้าได้ฟรีในปี 1759 ซึ่งถือเป็นพิพิธภัณฑ์ระดับชาติแห่งแรกที่ไม่เก็บค่าเข้า ปัจจุบันมีของจัดแสดงราว 8 ล้านชิ้น ในแกลเลอรี่กว่า 60 ห้อง ครอบคลุมพื้นที่ราว 807,000 ตร.ฟุต (แค่ส่วนหนึ่งเท่านั้นที่นำออกมาโชว์) สิ่งที่เห็นมีตั้งแต่มัมมี่อียิปต์ เครื่องประดับราชสำนักอัสซีเรีย งานแกะสลักหินอ่อนกรีก ของเงินยุคโรมัน ภาพพิมพ์ญี่ปุ่น สิงห์บรอนซ์แอฟริกาตะวันตก ยันห้องยุโรปยุคกลางที่เดินวนได้ทั้งบ่าย

เข้าชมคอลเลกชันถาวรฟรี (ยกเว้นสมาชิกก็ยังต้องจองคิวล่วงหน้า) สำหรับผู้จองตั๋วจะเข้าทาง Great Russell Street ส่วน walk-in ไปที่ Montague Place ได้ถ้ายังไม่เต็ม แนะนำให้บริจาค £5 สนับสนุนกิจกรรมอนุรักษ์ นิทรรศการพิเศษในแกลเลอรี่เฉพาะมีค่าเข้าต่างหาก ควรจองก่อนเสมอ

ตัวตึก: สถาปัตยกรรมที่ควรหยุดดู

Great Court (สร้างเสร็จปี 2000 ออกแบบโดย Norman Foster) คือโถงกลางปิดกระจกที่ใหญ่อลังการที่สุดแห่งหนึ่งของลอนดอน เดิมเป็นลานใน ใช้เก็บของ แต่ได้รับการต่อเติมด้วยโครงเหล็กและกระจกโค้งคลุมรอบห้องอ่านหนังสือทรงกลม ตรงกลาง ตอนเช้ามีแดดแสงสวยที่ลอดผ่านหลังคากระจกเป็นลวดลายบนพื้นหินและกำแพงรอบๆ เดินผ่านอาจไม่ทันได้สังเกตถ้าไม่เงยหน้ามอง

Reading Room เองคือห้องสมุดหลังคาโดมเหล็กหล่อ เสร็จปี 1857 บางช่วงเปิดให้เข้าชมได้ Karl Marx ก็เคยมาศึกษา Das Kapital ที่นี่ โต๊ะกลมใต้โดมสูง 140 ฟุต ความสงบเงียบแบบเฉพาะตัว หาไม่ได้ง่ายๆจากที่อื่นในพิพิธภัณฑ์โดยเฉพาะวันคนแน่น

ด้านหน้าตึกฝั่งใต้ติด Great Russell Street (ออกแบบโดย Robert Smirke สไตล์ Greek Revival) ก่อสร้างมาตั้งแต่ยุค 1820s หน้าตึกประดับเสาไอโอนิค 44 ต้น ดูสง่าประกาศจุดยืนที่ตนเป็นทายาทแห่งโลกโบราณคลาสสิก ไม่ว่ามุมมองคุณจะรู้สึกสบายใจไหมกับวิธีเล่าเรื่องนี้ แต่สถาปัตยกรรมก็น่าสนใจและควรหยุดดูก่อนเข้าไปข้างใน

ของเด่นที่คุ้มค่าเดินทาง

Rosetta Stone (ห้อง 4) คงเป็นของที่คนถ่ายรูปเยอะที่สุดในพิพิธภัณฑ์ หินแกะสลักที่จารึกข้อความเดียวกันสามภาษา ทั้งอักษรไฮเออโรกลีฟิกอียิปต์และกรีก เป็นกุญแจสำคัญช่วยนักวิชาการถอดรหัสอียิปต์โบราณตอนต้นศตวรรษที่ 19 ตัวจริงเล็กกว่าที่คิด (สูงประมาณ 45 นิ้ว) อยู่ในตู้กระจกกลางห้องที่คนมักมุงตลอดเวลา ไปตอนเช้าหรือเย็นวันศุกร์จะได้ดูใกล้ๆ แบบไม่ชนใคร

Elgin Marbles (หรือที่ควรเรียกว่า Parthenon Sculptures ห้อง 18) จัดแสดงในแกลเลอรี่ยาวเฉพาะ ส่วนหนึ่งของคานปั้นลาย รูปสลักกรีกจากวิหารพาร์เธนอนในเอเธนส์ ยุค 447–432 ปีก่อนคริสตกาล ประเด็นการได้มาของงานเหล่านี้ยังถกเถียงระหว่างอังกฤษ-กรีซและพิพิธภัณฑ์ก็พูดถึง จุดแข็งจริงๆ คือฝีมือแกะสลักของภาพขบวนพาเหรด Panathenaic ที่ผ้าคลุมตัวละครดูเหมือนพลิ้วไปมาติดตา

ห้อง 41 มีหมวกเหล็ก Sutton Hoo ของราชสันนิบาตตอนศตวรรษที่ 7 ที่ขุดจากสุพรรณีเรือแองโกล-แซกซันในสุฟฟอล์ก งานประกอบให้เต็มรูปอีกครั้ง พร้อมแผงข้าง แผงหลัง และช่องตาที่คล้ายใบหน้าผี เป็นของที่คอประวัติศาสตร์อังกฤษจำกันได้ดี ห้องนี้มักคนไม่แน่นเท่าห้องอียิปต์หรือกรีก ดูอย่างสงบแบบไม่ต้องเร่งรีบ

นอกจากงานเด่นๆ พิพิธภัณฑ์นี้เหมาะกับสายเดินดูช้าช้า Assyrian Lion Hunt Reliefs (ห้อง 10) คืองานแกะสลักหินเล่าเรื่องที่ดีที่สุดกลุ่มหนึ่ง Lewis Chessmen (ห้อง 40) ชุดหมากรุกศตวรรษที่ 12 แกะจากงาช้างวอลรัส ตารางสีหน้าดูมีชีวิต ไม่เหมือนในรูป เกี่ยวโยงกับวัฒนธรรมลอนดอนได้ดี ลองอ่าน คู่มือพิพิธภัณฑ์ที่ดีที่สุดในลอนดอน จะเห็นภาพรวมว่า British Museum เชื่อมโยงกับ V&A, Natural History Museum และพิพิธภัณฑ์ใหญ่ๆ อื่นของลอนดอนอย่างไร

บรรยากาศเปลี่ยนไปตอนไหนบ้าง

สิบโมงเช้าวันธรรมดา Great Court ยังสงบ แสงผ่านหลังคากระจกนิ่มนวล บรรยากาศเย็นสบายที่มักจะหายไปหลัง 11.30 เมื่อนักเรียนและกรุ๊ปทัวร์มาถึง ชั่วโมงแรกเหมาะสุดสำหรับ Rosetta Stone, Elgin Marbles และห้องยอดฮิต

ช่วงบ่าย โดยเฉพาะระหว่างเที่ยงถึง 14.30 คนแน่นสุด โถงมัมมี่อียิปต์และทางเชื่อมห้องคนเยอะ คาเฟ่ใน Great Court ต่อคิว และเดินรถเข็น/วีลแชร์ลำบาก ถ้ามากับเด็กแนะนำพกของว่างและเผื่อเวลาไปนั่งเล่นลานกลางแจ้งพักเหนื่อย

เย็นวันศุกร์ (พิพิธภัณฑ์ปิด 20.30 น.) คนโล่งกว่าสุดสัปดาห์ มู้ดในแกลเลอรีเปลี่ยนไป ยิ่งหลัง 18.00 คนบางมาก Great Court ตอนค่ำ เช่น วันศุกร์ที่คนน้อย ควรออกแรงดูแบบไม่ต้องแย่งใคร ช่วงนี้ยังเหมาะกับการเดินนิทรรศการพิเศษแบบไม่ต้องรีบ

เดินพิพิธภัณฑ์ให้ครบ 60+ แกลเลอรี่

แผนผังพิพิธภัณฑ์จัดตามภูมิภาคหรือวัฒนธรรมมากกว่าตามยุค อาจงงหน่อยถ้ามาครั้งแรก หยิบแผนที่ฟรีที่โต๊ะข้อมูลโถงกลางหรือทางเข้า พิพิธภัณฑ์มี 3 ชั้น ชั้นล่างสุดจัดของกรีก-โรมัน ชั้นหลัก (Ground Floor) จะเป็นอียิปต์ ตะวันออกกลาง กรีซ โรม และยุโรป ส่วนชั้นบนรวมยุโรปยุคก่อนประวัติศาสตร์ โรม ยุคกลาง ภาพพิมพ์ ภาพวาด และเอเชีย

ถ้ามีเวลา 3 ชั่วโมง เลือกชมแค่ 4 ห้องล่วงหน้า เดินเชื่อมแต่ละห้องไม่ต้องวนทุกชั้น จะได้ประสบการณ์ลึกกว่า ออดิโอไกด์ (เช่าได้ที่เคาน์เตอร์หลัก) ช่วยเล่าเจาะรายละเอียดไฮไลท์ได้ดี หรือใช้แอปฟรีของพิพิธภัณฑ์ที่มีแผนผังและบรรยายวัตถุ

กระเป๋าจะถูกตรวจก่อนเข้าทุกทาง ถ้าใบใหญ่จะช้ากว่า ที่นี่ไม่มีฝากกระเป๋าเดินทางใหญ่ ไม่เหมาะแบกสัมภาระหนัก ถ่ายรูปคอลเลกชันหลักได้ (แต่ห้ามแฟลช) ห้องบางห้องวัตถุยืมมาจากนอกอาจมีข้อจำกัด

พิพิธภัณฑ์รองรับวีลแชร์ มีลิฟต์ถึงทุกชั้น ห้องน้ำผู้พิการทั่วตึก ข้อมูลละเอียดดูได้ที่เว็บไซต์พิพิธภัณฑ์ ส่วนใครอยากดูวิธีเดินทางรอบลอนดอน (ทั้งรถไฟใต้ดิน รถเมล์) เพื่อมาที่ Bloomsbury ให้อ่าน คู่มือการเดินทางในลอนดอน รวมวิธีใช้งานระบบขนส่งชัดเจน

จุดเริ่มต้นของคอลเลกชัน: ประวัติอย่างตรงไปตรงมา

British Museum ก่อตั้งจากของสะสมของเซอร์แฮนส์ สโลน แพทย์นักสะสมที่มอบวัตถุราว 71,000 ชิ้นให้ชาติหลังเสียชีวิตปี 1753 รัฐสภาต้องรับซื้อโดยต่ำกว่าราคาตลาดและเปิดให้ประชาชนเข้าได้ฟรี ในที่สุดก็ได้เปิดที่ Montagu House, Bloomsbury ในปี 1759

คอลเลกชันขยายอย่างรวดเร็วในศตวรรษที่ 19 จากยุคอาณานิคมและการแผ่ขยายของอังกฤษ หลายชิ้นสำคัญ เช่น ประติมากรรมพาร์เธนอน เบนินบรอนซ์ และของจากแอฟริกา เอเชีย อเมริกา มักได้มาจากบริบทที่ตอนนี้มีการโต้แย้งทางจริยธรรม พิพิธภัณฑ์พยายามพูดคุยเรื่องนี้ในบางแกลเลอรี่และบนเว็บไซต์ ผู้สนใจประเด็นนี้ควรอ่านข้อมูลประกอบแต่ละห้อง เพราะความลึกของเนื้อหาต่างกันไป

ไม่ได้ทำให้พิพิธภัณฑ์น่าไปน้อยลง แต่อาจทำให้ประสบการณ์ดียิ่งขึ้นถ้ารู้ที่มาคอลเลกชันเหล่านี้มากขึ้น ไม่จำเป็นต้องเชื่อทุกอย่างตามกรอบสถาบัน

ใครควรคิดใหม่

ถ้าคุณอยากพาเด็กเล็กๆ มาเดินเล่นสบายๆ วันหยุด อาจไม่เหมาะเพราะ British Museum คนเยอะและตึกใหญ่ ทางเดินแคบและไกล ไม่มีพื้นที่กลางแจ้งสงบเหมาะพักกลางวัน ครอบครัวมีลูกอายุต่ำกว่า 5 ขวบน่าจะชอบ the Natural History Museum ที่ South Kensington มากกว่า พื้นที่กลางฮอลล์กว้างจุใจและนิทรรศการดูง่าย เข้าฟรีเหมือนกัน

ผู้มีเวลาจำกัด เช่น แค่ 90 นาที อาจไม่สนุกเพราะอาคารกว้างมาก เดินไประหว่างห้องก็ใช้เวลา และวัตถุแน่น ดูแบบเร่งรัดจะไม่รู้ว่ามีอะไรบ้าง ควรใช้เวลาแค่กับ 2-3 ห้องแทนที่จะวนให้ครบทุกชั้น