พิพิธภัณฑ์ศิลปะเอเชียแห่งซานฟรานซิสโก: ข้อมูลควรรู้ก่อนมา

พิพิธภัณฑ์ศิลปะเอเชียคืออะไร

พิพิธภัณฑ์ศิลปะเอเชียแห่งซานฟรานซิสโก หรือชื่อทางการคือ Asian Art Museum – Chong-Moon Lee Center for Asian Art and Culture คือแหล่งรวมงานศิลปะเอเชียที่ครบถ้วนสมบูรณ์ที่สุดนอกทวีปเอเชีย มีผลงานกว่า 18,000 ชิ้น ครอบคลุมราว 6,000 ปี ตั้งแต่เอเชียใต้ เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ เทือกเขาหิมาลัย จีน เกาหลี ญี่ปุ่น ยันเอเชียตะวันตก จุดแข็งคืองานเยอะและหลากหลายมาก แต่ถามว่าจะเดินอย่างไรถึงไม่หลงก็สำคัญพอๆ กัน เพราะแอบใช้เวลาหมดไปกับเซรามิกจีนได้ชั่วโมงกว่าแล้วอาจยังไม่ได้ขึ้นไปดูดาบญี่ปุ่นเลย

พิพิธภัณฑ์เดิมก่อตั้งเมื่อปี 1966 เป็นส่วนหนึ่งของ de Young Museum ใน Golden Gate Park จากเงินสมทบของ Avery Brundage นักสะสมชาวอเมริกันที่มีชื่อเสียงแต่ก็เป็นบุคคลที่มีประเด็นถกเถียงในวงการกีฬา ต่อมาปี 2003 ย้ายมาอยู่ที่ Civic Center ซึ่งแต่เดิมคือหอสมุดประชาชนซานฟรานซิสโก สร้างปี 1917 ด้วยศิลปะแบบ Beaux-Arts ออกแบบโดย George Kelham งานดัดแปลงให้เป็นพิพิธภัณฑ์ทำโดยสถาปนิกอิตาเลียน-ญี่ปุ่น Gae Aulenti คนเดียวกับที่แปลงสถานี Gare d'Orsay ให้เป็น Musée d'Orsay ที่ปารีส

ตัวอาคาร: อ่านดีเทลงานสถาปัตย์ก่อนเข้า

เดินมาจากถนน Larkin จะเห็นตัวอาคารหินคลาสสิกดูขรึมสมกับเป็นสถาบันรัฐยุคต้นศตวรรษที่ 20 ทั้งหน้าต่างโค้ง บันไดหินแกรนิต ฐานกำแพงชั้นล่างลายกรวด—ทั้งหมดคือลายเซ็น Beaux-Arts ขนานแท้ จุดเปลี่ยนสำคัญหลังปรับปรุงปี 2003 คือภายในซึ่งมองจากนอกรู้ไม่ได้เลย สถาปนิก Aulenti รื้อโครงสร้างห้องสมุดเดิมออก เปิดโถงอาเทรียมรับแสงจากท้องฟ้าเข้าเต็มๆ ภายในจึงสว่าง และโปร่งมาก ต่างจากภายนอกที่ยังดูหนักแน่นเป็นทางการสุดๆ

ย่าน Civic Center รอบพิพิธภัณฑ์มีสีสันหลากหลาย ด้านนึงเป็นจัตุรัสที่มองไกลๆ สวยงาม ได้ City Hall โดมทองอยู่ฝั่งใต้ แต่เดินจริงๆ รอบๆ ตึกอาจรู้สึกอึดอัดได้ โดยเฉพาะช่วงเช้าตรู่หรือค่ำ แนะนำให้ลงสถานี Civic Center BART แล้วเดินตรงเข้า พิพิธภัณฑ์จากถนน Larkin ใช้เวลาน้อยกว่า 5 นาที เป็นเส้นทางที่ง่ายและตรงจุดที่สุด

หากคุณวางแผนเดินชมพิพิธภัณฑ์ต่อจากที่เที่ยวใกล้กัน San Francisco City Hall อยู่ฝั่งตรงข้าม Goodlett Place เดินไปชมข้างในได้ฟรี หรือจะถ่ายรูปตัวอาคารด้านนอกก็ได้ ส่วนโถงใหญ่ของที่นี่ถือเป็นตัวอย่างสถาปัตยกรรม Beaux-Arts ของราชการ ที่สวยที่สุดในอเมริกาเลย

เดินในพิพิธภัณฑ์: ท่อง 6,000 ปีศิลปะ

ของจัดแสดงถาวรจะแบ่งตามภูมิภาคกับยุคสมัย ทั้งหมดสามชั้น ชั้นสามคือแกลเลอรี่เอเชียใต้ เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ และเทือกเขาหิมาลัย เด่นด้านงานสำริดอินเดียและถังกาแถบหิมาลัย ชั้นสองเป็นของจีน เกาหลี ญี่ปุ่น ถ้าเวลาจำกัด ชั้นสองควรอยู่ให้นานเพราะของจีนที่นี่ถือว่าดีที่สุดในซีกโลกตะวันตก ตั้งแต่สำริดพิธีกรรมราชวงศ์ซาง (1600–1046 ก่อนคริสต์ศักราช) เซรามิกสมัยถัง ยันภาพวาดหมึกจากยุคซ่ง

แกลเลอรี่เกาหลีถึงจะขนาดย่อมแต่ก็ไม่ควรเดินข้าม เซรามิกเซลาดอนยุคราชวงศ์โครยอ (918–1392 CE) คืองานชั้นครูซึ่งที่นี่มีตัวอย่างดีๆ หลายชิ้น ส่วนโซนญี่ปุ่นก็มีงานลงรัก ฉากกั้น แขนงดาบชุดเกราะซึ่งดึงคนให้หยุดดูได้เสมอ แต่หลายคนก็มัวรีบผ่านจนลืมแวะโซนภาพวาดใกล้ๆ กัน

นิทรรศการพิเศษมักจัดชั้นล่าง และจะเปลี่ยนหัวข้อทุก 3-4 เดือน เน้นทั้งศิลปินหนึ่งคน ช่วงเวลาหนึ่งยุค หรือศิลปะร่วมสมัยข้ามวัฒนธรรม มักเก็บค่าเข้าเพิ่มจากบัตรปกติ (ประมาณ $10 โปรดเช็คราคาปัจจุบัน) คุณภาพมีทั้งแบบต้องดูให้ได้ กับบางงานที่อาจรู้สึกบางไปเมื่อเทียบกับราคา แนะนำเช็คตารางนิทรรศการในเว็บไซต์ก่อนตัดสินใจว่าอยากเสียเงินเพิ่มหรือไม่ในวันที่คุณไป

ช่วงเวลา: ไปเวลาไหนดี แล้วบรรยากาศต่างกันอย่างไร

เช้าวันธรรมดาช่วง 10 โมงถึงเที่ยงจะเงียบที่สุด อาจมีนักเรียนมาทัศนศึกษาแต่ก็ผ่านไปเร็วและอยู่แค่บางโซน พอเที่ยงโดยเฉพาะวันหยุดสุดสัปดาห์ ทั้งอาเทรียมกับนิทรรศการพิเศษชั้นล่างจะคึกคักมากขึ้น คาเฟ่ก็มักมีคิว หากมาตรงวันอาทิตย์แรกที่เข้าฟรี คนแน่นมากกว่าปกติแน่นอน วันฟรีนี้เหมาะกับคนท้องถิ่น แต่ถ้าคุณมีเวลาเที่ยวจำกัดอาจรู้สึกไม่คุ้มเท่าไร

บรรยากาศวันพฤหัสบดีหัวค่ำ ดีไปอีกแบบ เพราะพิพิธภัณฑ์ปิด 2 ทุ่ม กลุ่มคนเริ่มซาลงตั้งแต่ 5 โมง แสงในอาเทรียมจะเปลี่ยนเป็นฟุ้งๆ อบอุ่น ช้าๆ เหมาะกับคนอยากเดินพักผ่อนโดยไม่ต้องแข่งขันกับฝูงชน จะออกไปกินข้าวค่ำใน Civic Center หรือ Hayes Valley ต่อก็ง่าย

คู่มือใช้งานจริง: ไปถึง เข้าใช้ เดินชม

สถานี BART Civic Center/UN Plaza มีหลายสายผ่าน เหมาะมากสำหรับคนต่อรถจากฝั่งตะวันออกหรือสนามบินซานฟรานซิสโก ออกจากสถานีทาง Larkin Street เดินเหนือผ่าน UN Plaza ประตูพิพิธภัณฑ์จะอยู่ขวามือ สาย Muni Metro J, K, L, M และ N ก็จอด Civic Center เหมือนกัน ใครขับรถมีที่จอดของเมืองที่ 355 ถนน McAllister กับ 376 ถนน Larkin (แต่ค่าจอดรถแถวนี้ขึ้นชื่อว่าแพง)

บัตรเข้าชมซื้อตรงเคาน์เตอร์ชั้นล่างใกล้ทางเข้าใหญ่ นิทรรศการพิเศษจะต้องจองรอบเวลาแต่คอลเลคชั่นถาวรไม่ต้อง ซื้อออนไลน์ล่วงหน้าได้เลย สะดวกหลีกคิวตรูดบนวันเสาร์อาทิตย์ เคาน์เตอร์ฝากของอยู่เลยประตูเข้าไป ฝากสัมภาระได้ฟรีโดยไม่ต้องกังวล

เรื่องความสะดวกสำหรับคนใช้รถเข็นถือว่าดีในภาพรวม ประตูทางเข้าถนน Larkin ไม่มีบันได ลิฟต์เชื่อมทั้งสามชั้น เจ้าหน้าที่ ADA ของพิพิธภัณฑ์ช่วยเตรียมอุปกรณ์ฟัง เสียงหรือหาล่ามภาษามือถ้าโทรแจ้งล่วงหน้าอย่างน้อย 2 อาทิตย์ (+1-415-581-3598) ในแกลเลอรี่เองพื้นที่เดินเข็นสบาย ยกเว้นบางตู้โชว์แบบเก่าอาจจะอยู่ในระดับต่ำกว่ามุมมองที่เหมาะเมื่อมองจากรถเข็น

อยากรู้ว่าพิพิธภัณฑ์ศิลปะเอเชียอยู่ตรงไหนในแวดวงศิลปะของซานฟรานซิสโก ลองดู พิพิธภัณฑ์ที่ดีที่สุดในซานฟรานซิสโก ที่รวมทุกพิพิธภัณฑ์น่าสนใจ ไม่ว่าจะ de Young หรือ SFMOMA

ถ่ายรูป คาเฟ่ ร้านของที่ระลึก

สามารถถ่ายรูปส่วนจัดแสดงถาวรได้ (เฉพาะใช้ส่วนตัว ห้ามแฟลชหรือขาตั้งกล้อง) โดยเฉพาะตรงอาเทรียมที่แสงเข้าเต็มๆ ตอนบ่ายต้นๆ ถ่ายออกมาสวย แม้กล้องมือถือก็เอาอยู่ ถ้าถ่ายพวกของชิ้นเล็กอย่างสำริดหรือเซรามิกใกล้กระจกจะช่วยลดแสงสะท้อนและได้ภาพดีกว่า

Taste คาเฟ่ของพิพิธภัณฑ์อยู่ชั้นล่าง ขายมื้อกลางวันกับของว่างง่ายๆ ไม่ได้มีจุดขายอะไรนอกจากอำนวยความสะดวก ราคาก็ตามมาตรฐานพิพิธภัณฑ์ ร้านของที่ระลึกกลับน่าช้อปกว่าหลายที่ มีทั้งหนังสือศิลปะ ผ้า ของตกแต่ง ซึ่งเน้นลิ้งกับนิทรรศการ ไม่ใช่ของฝากนักท่องเที่ยวทั่วไป

ใครควรมาที่นี่ และใครอาจไม่เหมาะ

พิพิธภัณฑ์นี้เหมาะกับคนที่อยากเจาะลึกศิลปะยุคหนึ่งหรือวัฒนธรรมหนึ่งโดยเฉพาะ ไม่ว่าคุณสนใจศิลปะญี่ปุ่น ศิลปะพุทธหิมาลัย หรือของใช้ในพิธีจีนโบราณ เดินได้จุใจ 2–3 ชั่วโมง ถ้ามีเด็กเล็กอายุต่ำกว่า 10 ปีอาจอยู่ได้นานแค่ชั่วโมงเดียวก่อนจะเบื่อ แต่วันหยุดก็มีโปรแกรมกิจกรรมครอบครัวให้เลือกลองเช็คก่อนมาจะดี

ถ้าคุณอินกับศิลปะร่วมสมัยเป็นหลัก อาจรู้สึกว่าส่วนจัดแสดงถาวรของที่นี่เน้นอดีตเป็นหลัก นิทรรศการพิเศษบางทีจะแทรกความโมเดิร์นบ้างแต่แกนหลักของพิพิธภัณฑ์คือประวัติศาสตร์ศิลป์ ใครมีเวลาแค่ 1–2 วันในซานฟรานซิสโกแล้วตั้งใจเอาท์ดอร์มากกว่าก็น่าจะมาแวะวันฝนตก หรือตอนเช้าๆ ก่อนออกไปเที่ยวข้างนอกมากกว่า

ถ้าอยากเที่ยวเอาท์ดอร์ของซานฟรานซิสโก ลองดู คู่มือ Golden Gate Park ที่แนะนำ de Young Museum กับ California Academy of Sciences พร้อมกับสถานที่ธรรมชาติในสวนรวมเป็นทริปเต็มวัน