Asian Art Museum w San Francisco: co warto wiedzieć przed wizytą

Czym właściwie jest Asian Art Museum

Asian Art Museum of San Francisco, formalnie znane jako Asian Art Museum – Chong-Moon Lee Center for Asian Art and Culture, posiada jedną z najbardziej wszechstronnych kolekcji sztuki azjatyckiej poza samą Azją. Ponad 18 000 dzieł obejmujących około 6 000 lat historii – muzeum gromadzi pod jednym dachem sztukę z Azji Południowej, Azji Południowo-Wschodniej, Himalajów, Chin, Korei, Japonii i Azji Zachodniej. Ta rozległość to zarówno największy atut, jak i praktyczne wyzwanie dla zwiedzających: bez planu łatwo spędzić dwie godziny na chińskiej ceramice i nigdy nie dotrzeć do galerii japońskich mieczy.

Muzeum powstało w 1966 roku jako część de Young Museum w Golden Gate Park, głównie dzięki darowi założycielskiemu od Avery'ego Brundage'a – kontrowersyjnego amerykańskiego działacza sportowego, który zgromadził niezwykłą prywatną kolekcję azjatyckich zabytków. W 2003 roku przeniosło się na obecną lokalizację przy Civic Center, zajmując dawny główny budynek San Francisco Public Library – gmach z 1917 roku w stylu Beaux-Arts zaprojektowany przez George'a Kelhama. Przebudową kierowała włosko-japońska architektka Gae Aulenti, znana przede wszystkim z podobnej transformacji paryskiego Gare d'Orsay w Musée d'Orsay.

Budynek: zanim wejdziesz, przeczytaj architekturę

Od strony Larkin Street klasyczna kamienna fasada muzeum wygląda dokładnie tak, jak powinna: jak instytucja publiczna zbudowana po to, by emanować trwałością i obywatelską dumą. Łukowe okna, granitowe schody i rustykalna podstawa to standardowy słownik Beaux-Arts z początku XX wieku. To, co zmieniło się podczas przebudowy w 2003 roku, jest niewidoczne z zewnątrz: Aulenti usunęła centralne regały i czytelnie, tworząc atrium oświetlone świetlikiem, które wpuszcza do wnętrza rozproszone kalifornijskie światło. Efekt jest taki, że budynek od ulicy sprawia wrażenie formalnego i masywnego, ale po wejściu zaskakuje swoją przestrzennością.

Okolica Civic Center ma złożony charakter. Plac z zewnątrz wygląda pięknie – od południa dominuje nad nim złota kopuła ratusza – ale najbliższe otoczenie bywa niekomfortowe na poziomie ulicy, szczególnie wczesnym rankiem i wieczorem. Przyjazd metrem BART do stacji Civic Center i bezpośrednie przejście do wejścia na Larkin zajmuje niecałe pięć minut i jest najprostszym rozwiązaniem.

Jeśli łączysz wizytę w muzeum z pobliskimi atrakcjami, Ratusz San Francisco znajduje się bezpośrednio po drugiej stronie Goodlett Place i warto zajrzeć choćby na zewnątrz albo na krótki spacer po środku – wstęp jest bezpłatny. Rotunda to jeden z najwspanialszych przykładów obywatelskiej architektury Beaux-Arts w Stanach Zjednoczonych.

Kolekcja: jak nawigować przez 6 000 lat historii

Kolekcja stała jest zorganizowana geograficznie i chronologicznie na trzech piętrach. Trzecie piętro poświęcone jest Azji Południowej, Południowo-Wschodniej i Himalajom – szczególnie mocne są tu zbiory indyjskiej rzeźby z brązu oraz himalajskich thangk. Drugie piętro obejmuje Chiny, Koreę i Japonię. Jeśli masz mało czasu, to właśnie tu warto skupić uwagę: chińska kolekcja to jedna z najwybitniejszych w zachodniej półkuli – znajdziesz w niej rytualne brązy z dynastii Shang (ok. 1600–1046 p.n.e.), ceramikę z dynastii Tang i malarstwo tuszem z dynastii Song.

Galerie koreańskie są mniejsze, ale zdecydowanie warte uwolnienia tempa. Koreańska ceramika celadon z okresu dynastii Goryeo (918–1392 n.e.) należy do najdoskonalszych technicznie wyrobów garncarskich w historii, a muzeum dysponuje świetnymi przykładami. W galeriach japońskich znajdziesz lakę, parawany i wspomnianą kolekcję broni i zbroi, która przyciąga zwiedzających, ale nierzadko jest oglądana w pośpiechu kosztem spokojniejszych galerii malarstwa w pobliżu.

Wystawy czasowe odbywają się w galeriach na parterze i zazwyczaj zmieniają się co trzy do czterech miesięcy. Często koncentrują się na jednym artyście, konkretnym okresie lub współczesnym temacie transkulturowym i wymagają dopłaty do biletu normalnego (około 10 USD; sprawdź aktualne ceny). Jakość bywa różna – niektóre to wystawy z prawdziwego zdarzenia, inne rozczarowują jak na swoją cenę. Przed wizytą warto przejrzeć listę wystaw na stronie muzeum i zdecydować, czy dopłata jest tego warta.

Pora dnia: kiedy przyjeżdżać i co się zmienia

Najbardziej spokojne są wtorkowe… tfu – weekdayowe poranki między 10:00 a 12:00. Grupy szkolne pojawiają się czasem w połowie poranku, ale przemieszczają się szybko i skupiają w wybranych galeriach. W południe, zwłaszcza w weekendy, atrium i przestrzeń wystawy czasowej na parterze bywają zatłoczone, a przy kawiarni ustawiają się kolejki. Jeśli odwiedzasz muzeum w pierwszą niedzielę miesiąca (darmowy wstęp), spodziewaj się wyraźnie większego tłumu. Dni bezpłatnego wstępu są szczodre i warte wykorzystania dla lokalnych mieszkańców, ale turyści z napiętym harmonogramem mogą uznać tę wymianę za mniej korzystną.

Czwartkowe wieczory, gdy muzeum jest otwarte do 20:00, oferują zupełnie inną jakość wizyty. Po 17:00 galerie się wyludniają, światło w atrium nabiera cieplejszego i bardziej nastrojowego charakteru, a ogólne tempo zwalnia. Przedłużone godziny czwartkowe to jedne z najbardziej niedocenianych możliwości w całym kalendarzu muzealnym San Francisco – świetnie łączą się z kolacją w pobliżu Civic Center lub w dzielnicy Hayes Valley.

Praktyczny przewodnik: dojazd, bilety i poruszanie się po muzeum

Stacja BART Civic Center/UN Plaza jest obsługiwana przez kilka linii i to najniezawodniejszy sposób dotarcia, szczególnie z East Bay lub z lotniska SFO. Ze stacji wyjdź w kierunku Larkin Street i idź na północ, mijając UN Plaza – wejście do muzeum znajdziesz po prawej stronie. Linie Muni Metro J, K, L, M i N również zatrzymują się na Civic Center. Jeśli przyjeżdżasz samochodem, najbliższe opcje to miejskie parkingi przy 355 McAllister Street i 376 Larkin Street, choć parkowanie w tej części miasta szybko robi się kosztowne.

Bilety kupuje się przy jednej kasie w pobliżu głównego wejścia na parterze. Muzeum stosuje wejścia na określoną godzinę dla wystaw czasowych, ale nie dla kolekcji stałej. Zakup biletów online z wyprzedzeniem jest możliwy i pozwala ominąć kolejkę przy kasie, która w ruchliwe weekendy bywa długa. Szatnia jest bezpłatna i mieści się tuż za wejściem – przydatna, jeśli masz ze sobą torbę.

Dostępność muzeum jest dobra. Wejście od Larkin Street jest na poziomie ulicy, a windy łączą wszystkie trzy piętra. Koordynator ADA muzeum może zapewnić urządzenia wspomagające słyszenie, a po co najmniej dwutygodniowym wyprzedzeniu – tłumacza języka migowego na wycieczki i programy publiczne. Numer kontaktowy: +1-415-581-3598. Same galerie są wystarczająco przestronne dla wózków inwalidzkich, choć niektóre gabloty w starszych sekcjach są ustawione niżej niż idealnie dla osób siedzących.

Jeśli chcesz zobaczyć, jak Asian Art Museum wpisuje się w szerszy krajobraz kulturalny San Francisco, przewodnik po najlepszych muzeach w San Francisco omawia pełen przekrój możliwości w całym mieście – od de Young po SFMOMA.

Zdjęcia, kawiarnia i sklep muzealny

Fotografowanie na własny użytek jest dozwolone w całej stałej kolekcji; nie wolno używać lamp błyskowych ani statywów. Atrium to najbardziej fotogeniczne wnętrze budynku – szczególnie wczesnym popołudniem, gdy przez świetlik wpada rozproszone światło. Smartfon radzi sobie tu świetnie. Przy gablotach z małymi eksponatami (brązy, ceramika, biżuteria) warto przyłożyć aparat blisko szyby, żeby wyeliminować odbicia.

Kawiarnia muzealna Taste mieści się na parterze i serwuje lunche oraz lekkie przekąski. To raczej funkcjonalne miejsce niż cel sam w sobie, a ceny odpowiadają muzealnym realiom. Sklep muzealny jest za to jednym z lepszych tego typu miejsc w mieście – znajdziesz tu książki o sztuce, tekstylia i przedmioty powiązane z kolekcją, a nie typowe turystyczne pamiątki.

Dla kogo jest to muzeum, a kto może sobie odpuścić

Asian Art Museum nagradza tych, którzy przychodzą z ciekawością konkretnych tradycji lub epok. Kolekcja jest na tyle bogata, że nawet pobieżne zainteresowanie sztuką japońską, himalajskim buddyzmem czy starożytnymi chińskimi przedmiotami rytualnymi wystarczy na dwie do trzech godzin skupionego oglądania. Jeśli podróżujesz z dziećmi poniżej dziesięciu lat, stałe galerie utrzymają ich uwagę przez mniej więcej godzinę, po czym tempo staje się trudne; muzeum organizuje weekendowe programy dla rodzin, które warto sprawdzić z wyprzedzeniem.

Zwiedzający zainteresowani głównie sztuką współczesną mogą uznać stałą kolekcję za zbyt mocno zakorzenioną w historii. Wystawy czasowe czasem to równoważą, ale tożsamość muzeum opiera się na historii sztuki, nie na współczesnej scenie artystycznej. Podobnie – jeśli masz w San Francisco tylko jeden czy dwa dni i stawiasz na atrakcje na świeżym powietrzu, muzeum najlepiej potraktować jako opcję na niepogodę albo punkt na spokojny ranek przed ruszeniem dalej.

Jeśli priorytetem jest San Francisco na świeżym powietrzu, przewodnik po Golden Gate Park omawia de Young Museum i California Academy of Sciences razem z krajobrazowymi atrakcjami parku – razem wystarczy na cały dzień.