Parc des Buttes-Chaumont: Paris'in En Dramatik Parkı (ve En İyi Saklı Sırrı)

Parc des Buttes-Chaumont Nedir?

Parc des Buttes-Chaumont, Paris'in 19. arrondissement'ında 25 hektar (62 dönüm) alan kaplayan beşinci büyük parkı. Aynı zamanda topografik açıdan en alışılmadık olanı: arazi 40 metrenin üzerinde yükselerek ve alçalarak gerçek uçurumlar, 50 metrelik kayalık bir zirve, yapay sarkıtlarla bezeli bir mağara ve bir şelale oluşturuyor. Bunların tamamı, bir zamanlar sanayi atıklarıyla dolu bir araziden kazılıp inşa edildi. İlk kez gelenler, şehrin içinde bu kadar doğal bir peyzajla karşılaşınca genellikle şaşırıyor.

Titizlikle budanmış Jardin des Tuileries simetrisinden ya da Jardin du Luxembourg biçimsel düzeninden farklı olarak Buttes-Chaumont, kıvrımlı patikalar, ani manzara noktaları ve kasıtlı sürprizlerle dolu romantik İngiliz tarzı bir peyzaj bahçesi olarak tasarlandı. Park yılın her günü, ücretsiz olarak açık ve ziyaretçilerinin neredeyse tamamı yerli halktan oluşuyor.

Karanlık Bir Geçmişin Üzerine Kurulan Yer: Tarihçe

1860'larda Haussmann'ın Paris'i dönüştürmesinden önce 19. arrondissement'ın bu köşesi sırasıyla idam alanı, alçıtaşı ocağı, çöplük ve hayvan leşi işleme tesisi olarak kullanıldı. İmparator III. Napolyon, işçi sınıfı Parisli'lerine Londra parklarıyla kıyaslanabilir büyük bir kamusal yeşil alan sunmak amacıyla yeniden tasarımı emretti. Baron Haussmann projeyi denetledi ve peyzaj tasarımını Paris'in tüm önemli İkinci İmparatorluk parklarından sorumlu olan Jean-Charles Adolphe Alphand'a verdi. 1864'ten 1867'ye kadar süren inşaat sürecinde işçiler gölü elle kazdı, uçurumları ise ocaktan çıkarılan taşlarla inşa etti. Park, Evrensel Sergisi'yle eş zamanlı olarak 1 Nisan 1867'de kapılarını açtı.

İtalya'daki Tivoli'nin Vesta Tapınağı'ndan esinlenerek tasarlanan küçük dairesel sütun dizisiyle Temple de la Sibylle, 1869'da adanın zirvesine eklendi. Göl yüzeyinden 50 metre yükseklikte yer alan bu yapı, parkın en tanınan simgesi ve en yüksek noktası olmayı hâlâ sürdürüyor.

Parkta Ne Görürsün: Bir Tur

Buttes-Chaumont metro çıkışından girince ilkbaharın ilk ılık gününden Ekim'e kadar piknik alanı olarak kullanılan geniş çimenliklerle, bir Guignol kukla tiyatrosuyla ve küçük bir at pistini kapsayan kuzey kesime ulaşırsın. Sabahın erken saatlerinde havada ıslak çimen ve kesilmiş yaprak kokusu var; bahçe ekipleri şafakla birlikte işe koyuluyor, koşucular ise zaten gölün etrafında turlarını tamamlıyorlar.

Parkın merkezindeki yapay göl yaklaşık 1,5 hektar alan kaplıyor. Belvedere Adası suyun içinden yükseliyor ve iki köprüyle ulaşılabiliyor: biri taş kemerli, diğeri adımlarınla sallanan dar demir bir asma köprü. Ada tabanından kayalığa tırmanan 173 basamak, Temple de la Sibylle'e çıkıyor; buradan kuzeybatıda Montmartre ve Sacré-Cœur kubbesi gözüküyor. Bu noktanın ününü hak ettiği an, batı ışığının tapınak sütunlarına vurduğu öğleden sonranın geç saatleri.

Ana kayalığın hemen altında, güney kıyısında parkın mağarası var: yapay sarkıtların süslediği, içinde küçük bir şelale bulunan alçak bir mağara; yazın bile loş ve serin. Pek çok ilk kez gelen ziyaretçinin tamamen gözden kaçırdığı bu detay, parkın gizli hazinelerinden biri.

Gün İçinde Değişen Bir Deneyim

Sabah 9.00'dan önceki erken saatler koşuculara ve köpek gezdirenlere ait. Patikalar sakin, ışık alçak ve açılı; göl, öğle öncesinin görsel gürültüsü olmadan uçurumları yansıtıyor. Fotoğraf için en iyi pencere bu. Güneşli bir hafta sonu öğlene gelindiğinde çimenlikler ailelerle, arkadaş gruplarıyla ve şarap şişeleriyle doluyor. Park o kadar geniş ki, kalabalık bunalıcı bir his yaratmıyor.

Öğleden sonrası parkın en fotoğrafeniklik kazandığı zamana denk geliyor: uçurumlar ve göl yüzeyi altın bir ışıkla örtünüyor. Aynı saatlerde parkın guinguette'i (açık hava bar ve dans mekanı) Rosa Bonheur da dolmaya başlıyor. 2008'de kurulan ve 19. arrondissement Belediyesi'nin yetkisiyle işletilen bu mekan, Paris'teki en özgün işletme kurulumlarından biri.

Nasıl Gidilir ve Parkta Nasıl Dolaşılır

En pratik ulaşım kuzey girişine iki dakika uzaklıktaki metro 7bis hattındaki Buttes-Chaumont istasyonu. Botzaris (yine 7bis hattı) doğu tarafına hizmet eder; 5. hattaki Laumière ise kuzeybatı köşesini karşılar. Parkın içinde 5,5 km yol ve 2,2 km patika var.

Buttes-Chaumont, kuzeydoğu Paris'teki Canal Saint-Martin ve Belleville koridorunda yer alıyor. Canal de l'Ourcq boyunca bir yürüyüş ya da kuzeydeki Parc de la Villette ziyaretiyle doğal bir şekilde birleştirilebilir.

Dürüst Bir Değerlendirme: Bu Park Kime Göre, Kime Göre Değil

Buttes-Chaumont, Paris'i yaşayan bir şehir olarak görmek isteyenlere kendini açıyor. Burada ünlü bir koleksiyon yok, biletli bir deneyim yok, kuyruk yok. Seyahatin tamamen simge yapıları görmekle geçiyorsa bu park sana başka yerde geçirebileceğin bir zaman gibi gelebilir. Ama Parisli'lerin kamusal alanı gerçekte nasıl kullandığını — nerede piknik yaptıklarını, koştuklarını, içtiklerini ve cumartesi öğleden sonralarını nasıl geçirdiklerini — görmek istiyorsan, bu soruya şehrin en iyi cevap veren yeri burası.

Hareket kısıtlılığı olan ziyaretçilerin bilmesi gereken şu: tüm panoramik manzara noktaları ciddi bir tırmanma gerektiriyor. Göl kenarındaki patikalar daha erişilebilir, ancak ada zirvesi değil. Düz ve tamamen erişilebilir bir yeşil alan için Jardin des Plantes daha pratik bir seçenek. Yağmur deneyimi ciddi ölçüde olumsuz etkiliyor: dik patikalar kayganlaşıyor, çimenliğin sosyal enerjisi ise çabucak kayboluyor.

Kültürel Dipnotlar

Éric Rohmer, 1981 yapımı La Femme de l'aviateur filminin bazı sahnelerini burada çekti; Jean Gabin ise Jean Grémillon'ın 1937 tarihli Gueule d'amour filminde asma köprüde yürüdü. Park her Eylül'de Silhouette Kısa Film Festivali'ne ev sahipliği yapıyor; Paris sonbaharının en sessiz sedasız keyiflerinden biri olan bu etkinlikte bir hafta boyunca ücretsiz açık hava gösterimleri düzenleniyor.

İsim çoğu zaman yanlış okunuyor: 'Buttes' yüksek araziyi ifade eder; 'Chaumont' ise eski Fransızcada 'kireç ya da tebeşir tepesi' anlamına gelen 'chaux mont'tan geliyor — yüzyıllarca bu alanı tanımlayan alçıtaşı çıkarımına doğrudan bir gönderme. Parkın Paris'in diğer yeşil alanları arasındaki yeri hakkında daha fazla bilgi için Paris'teki en iyi park ve bahçeler rehberi rehberine göz at.