สามเมืองโบราณแห่งมอลตา

รู้จักพื้นที่: ป้อม Grand Harbour ของมอลตา

สามเมืองนี้ตั้งอยู่บนสองคาบสมุทรยื่นเข้าหา Grand Harbour ทางตะวันออกเฉียงใต้ ฝั่งตรงข้ามกับกำแพงเมือง Valletta ที่โดดเด่น ทั้งสามรวมกันเป็นเมืองเก่าแน่นขนัด อัดแน่นด้วยประวัติศาสตร์แบบเข้มข้น Birgu (หรือที่ทางการเรียก Vittoriosa) อยู่ปลายคาบสมุทรทางใต้ มีความสำคัญทางประวัติศาสตร์มากสุด Senglea (L-Isla) อยู่ถัดมาทางตะวันตกและมี Dockyard Creek กั้นกับ Birgu ส่วน Cospicua (Bormla) เชื่อมต่อทั้งสองเมืองนี้จากฝั่งแผ่นดินใหญ่ กลายเป็นกลุ่มเมืองสามเหลี่ยมที่มีเอกลักษณ์เฉพาะตัว

ทั้งพื้นที่ถูกล้อมด้วย Cottonera Lines ระบบป้อมปราการและกำแพงหินขนาดใหญ่ยุคศตวรรษที่ 17 และ 18 ที่อัศวินเซนต์จอห์นเริ่มสร้างไว้ ก่อนที่อังกฤษจะมาเสริม บริเวณชั้นในจะมี Santa Margherita Lines อยู่ก่อนอีกชั้น กำแพงเหล่านี้ไม่ได้แบ่งแค่ตัวเมือง แต่ยังเปลี่ยนอารมณ์ให้ต่างจากโลกภายนอกอย่างชัดเจน พอเดินผ่านประตูเมืองโบราณเข้ามา คุณจะสัมผัสบรรยากาศแบบใหม่ทันที ที่นี่ไม่มีเครือร้านอาหารฟาสต์ฟู้ดและไม่มีรีสอร์ตหรู มีแต่ตรอกแคบ ๆ ที่บางช่วงเดินสวนกันยังต้องหันข้างเลย

จุดอ้างอิงสำคัญสุดคือเมือง Valletta ซึ่งอยู่ฝั่งเหนือของ Grand Harbour พื้นที่ Valletta สามารถมองเห็นได้ชัดจากริมน้ำ Senglea และจุดชมวิว gardjola (หอคอยเฝ้าระวัง) ที่ปลายเมือง Senglea ทางใต้ของ Grand Harbour ยังไปถึง Marsaxlokk และชายฝั่งตะวันออกได้ไม่ยาก ถ้าอยากดูภาพรวมของแต่ละย่านในมอลตา ลองอ่าน คู่มือที่พักในมอลตา ซึ่งจะเล่าเปรียบเทียบย่านสามเมืองกับบริเวณอื่น ๆ ไว้อย่างดี

บรรยากาศและอารมณ์: เดินเล่นที่นี่รู้สึกอย่างไร

เช้า ๆ แถว Birgu เงียบสงบแบบที่มีแค่เมืองที่ยังมีคนอยู่จริงเท่านั้นถึงจะให้ประสบการณ์แบบนี้ได้ ชาวบ้านตากผ้าบนราวเหล็กระเบียง ที่ทาสีเขียวหม่น ๆ สลับแดง หลังอบขนมปังของร้านใกล้ ๆ ลอยมาทางถนน Triq il-Majjistral ก่อนร้านกาแฟจะเริ่มเปิดขาย แมวสักตัวสองตัวก็จองพื้นที่นั่งกลางประตูที่โดนแดดอุ่น ๆ ซอกซอยยังคงอาบแสงอำพัน ของพระอาทิตย์เช้าที่สะท้อนบนผนังหินปูน เวลานี้มักมีแค่คุณเพียงคนเดียวที่เดินสำรวจ

สาย ๆ โดยเฉพาะหน้าอากาศร้อน จะเริ่มมีนักท่องเที่ยวแบบวันเดย์ทริปนั่งเฟอร์รี่จาก Valletta มา ส่วนใหญ่กระจุกตัวอยู่บนถนนหลักของ Birgu ริมน้ำแถวท่าจอดเรือยอชท์และ Fort St. Angelo ส่วน Senglea จะเงียบกว่า ถ้าเดินจากริมน้ำ Senglea ขึ้นชั้นในผ่านซอยบ้านพักอาศัย คุณจะได้พบกับย่านที่ยังเป็นมอลตาของจริง เด็ก ๆ ปั่นจักรยานไปโรงเรียน ผู้หญิงยืนคุยหน้าประตูบ้าน บางทีเห็นยาย (nanna) นั่งเก้าอี้พลาสติกดูคนเดินไปมา ไม่มีการแสดง ไม่มีอะไรปรุงแต่ง นี่แหละชีวิตจริงที่นี่

บ่ายหน้าร้อนอาจร้อนระอุ หินปูนขาวช่วยสะท้อน เพิ่มดีกรีจนร้อนเข้าไปอีก ช่วงเย็นแสงอาทิตย์จะส่องเฉียงข้าม Grand Harbour สะท้อนน้ำสีเข้ม และกำแพงป้อมกลายเป็นสีทองอร่าม นี่คือเวลานั่งชิลที่คาเฟ่ริมน้ำ Birgu มองเรือครูซใหญ่เข้าเทียบท่า หรือเฟอร์รี่แล่นขวักไขว่ หลังพระอาทิตย์ตก ที่นี่จะสงบมากกว่าคึกคัก ร้านอาหารริมน้ำ Birgu อาจพอมีคนบ้างช่วงค่ำ ๆ แต่ถนนส่วนใหญ่เป็นถิ่นของคนท้องถิ่น ไม่ต้องคาดหวังเรื่องไนต์ไลฟ์

เที่ยวอะไรดีในสามเมืองโบราณ

Fort St. Angelo เป็นหัวใจของสามเมืองนี้ ป้อมชั้นซ้อนยุคกลางที่มีร่องรอยตั้งแต่ฟินีเซียนและอาหรับ กระทั่งมาเป็นที่มั่นใหญ่สุดของอัศวินเซนต์จอห์นเมื่อปี 1530 ที่นี่เป็นจุดสำคัญของศึกใหญ่ 1565 ตอนอาณาจักรออตโตมันล้อมมอลตานานถึง 4 เดือน ปัจจุบัน Heritage Malta ดูแลและเปิดให้เข้าชม มีนิทรรศการมัลติมีเดียเล่าอดีตทหารและศาสนาเพิ่มเติม อยากรู้รายละเอียด อ่านต่อใน Fort St. Angelo และความสำคัญต่อประวัติมอลตา

ใน Senglea ก็ต้อง Safe Haven Garden (Il-Gardjola) ที่ปลายคาบสมุทร จุดนี้หายากแต่คุ้มค่าต่อการเดินมา เพราะมีหอคอยหินแกะสลักเป็นรูปตาและหู หมายถึงการระแวดระวังของอัศวิน วิวที่นี่เปิดโล่งทั้ง Grand Harbour มองเห็น Fort St. Angelo ด้านหนึ่งและกำแพง Valletta อีกด้าน ใครอยากเข้าใจว่าทำไมป้อมเหล่านี้ถึงสำคัญกับตัวตนของคนมอลตาขนาดนี้ อ่านได้จาก คู่มือประวัติศาสตร์ Knights of Malta ที่ให้บริบทครบถ้วน

• Fort St. Angelo, Birgu: แลนด์มาร์กหลักของสามเมือง เข้าเที่ยวชมได้
• Malta Maritime Museum, Birgu: ตั้งอยู่ในตึกโรงอบขนมปังทหารเรือเดิมของอัศวิน จัดแสดงเรื่องประวัติศาสตร์เดินเรือของมอลตา
• Malta at War Museum, Birgu: เน้นเรื่องช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2 พร้อมเปิดให้ลงไปดูอุโมงค์หลบภัยใต้ดิน
• โบสถ์ St. Lawrence, Birgu: โบสถ์ประจำเมือง Birgu มีมาก่อนอัศวินและสร้างใหม่มาหลายยุค เวอร์ชันปัจจุบันเป็นสถาปัตยกรรมบาโรกอลังการ
• Safe Haven Garden (Il-Gardjola), Senglea: สวนหอคอยยามที่ปลาย Senglea มีหินแกะสลักจุดชมวิวชายฝั่ง Grand Harbour สุดสายตา
• ท่าจอดเรือยอชท์ Vittoriosa: ความหรูริม Birgu เดินเล่นยามเย็นเพลินมาก
• Cottonera Lines: กำแพงด้านนอกเดินชมได้ เห็นวิวเมืองรอบ ๆ ได้ชัด

สามเมืองนี้อยู่ในจุดต่อยอดกับแหล่งประวัติศาสตร์อื่น ๆ ของมอลตา ถ้าคิดแผนเดินทางแถว Grand Harbour ช่วงเช้าในสามเมือง บ่ายต่อที่ Valletta ตามสะดวก ลองดู คู่มือสิ่งที่ควรทำใน Valletta สำหรับวางแผนแบบรวดเร็ว ถ้ามีเวลาหลายวัน ลองอ่าน แผนการเดินทางมอลตา 7 วัน สำหรับปรับทริปหลายวันให้ลงตัวมากขึ้น

เรื่องกินดื่ม

ซีนอาหารของสามเมืองนี้เล็กและท้องถิ่นมาก ทุกอย่างดูจริงใจ ไม่ได้ตกแต่งให้จับใจนักท่องเที่ยว ร้านที่ขายดีเพราะคนท้องถิ่นมากินกันเอง จานใหญ่ ราคาสมเหตุสมผลแบบที่มอลตาแท้ ๆ ไม่มีเมนูพื้นเมืองไซส์มินิแล้วชาร์จราคาแพงแบบแถวนักท่องเที่ยว

โซนริมน้ำ Birgu แถวท่าจอดเรือจะรวมร้านอาหาร/คาเฟ่ไว้มากสุด ส่วนใหญ่เน้นอาหารมอลตาและเมดิเตอเรเนียน ทั้งปลาย่าง พาสต้า สตูว์กระต่าย (Fenkata ของขึ้นชื่อมอลตา) ซีฟู้ดสดมักมีให้สั่งกลางวันคุ้มค่ากว่ามื้อเย็น แสงเที่ยงบนผิวน้ำก็สวยสุด ๆ Cospicua มีร้านคาเฟ่และร้านของชำสไตล์หมู่บ้าน Senglea จะเป็นพื้นที่อยู่อาศัยจริง คนเลือกนั่งบาร์เล็ก ๆ ที่เปิดแต่เช้า มี Kinnie (น้ำอัดลมรสมะขามเปียกขม ๆ ของมอลตา), เบียร์ Cisk และ Pastizzi (แป้งอบกรอบไส้ริคอตต้าหรือถั่วลันเตา ของกินเล่นยอดฮิตพื้นบ้าน)

อยากรู้ว่าไปกินอะไรดีทั่วมอลตา อ่าน คู่มืออาหารมอลตา ตั้งแต่ Pastizzi จนถึงซุปปลา Aljotta เลย นักเดินประหยัดควรรู้ด้วยว่ากินในสามเมืองนี้ถูกกว่าแถว Valletta หรือ Sliema โดยเฉพาะถ้าเลือกบาร์ท้องถิ่นและเมนูพิเศษประจำวัน

การเดินทางไปและรอบสามเมือง

วิธีเดินทางที่บรรยากาศดีที่สุดต้องนั่งเฟอร์รี่จาก Valletta บริการวอเตอร์แท็กซี่ข้าม Grand Harbour จาก Lower Barrakka ของ Valletta ถึงท่าจอดเรือ Birgu ใช้เวลาราว 5 นาที ค่าโดยสารไม่แพง (ตรวจสอบราคาก่อนเดินทาง เพราะเปลี่ยนตามฤดูกาล) ได้ดูวิว Fort St. Angelo ขยายใหญ่ขึ้นขณะข้ามน้ำ เป็นโมเมนต์เปิดทริปที่ดีที่สุดสำหรับมือใหม่

ถ้านั่งบัส สามเมืองนี้ต่อสายจากสถานีรถบัสหลัก Valletta ผ่านรถของ Malta Public Transport ใช้เวลาประมาณ 25 นาที ราคาต่อเที่ยวราว 2 ยูโร เส้นทางหลักจะจอด Cospicua เพราะอยู่ตรงปากทางฝั่งแผ่นดิน จาก Cospicua เดินทะลุประตู Cottonera ไป Birgu ได้ไม่ไกล Senglea ก็เดินถึงจากจุดนี้

พอถึงสามเมืองแล้ว เดินเท่านั้นถึงจะเข้าท่าสุด ซอยใน Birgu กับ Senglea แคบมาก รถเข้าไม่ถึง ทุกจุดสำคัญเดินถึงกันหมดภายใน 15 นาที เดินจาก Birgu ถึงสุดปลาย Senglea ราว 1.2 กิโลเมตร Cospicua ไป Senglea ประมาณ 1.7 กิโลเมตร รองเท้าสบาย ๆ สำคัญมาก เพราะพื้นบางจุดทั้งเป็นทางหิน ปูขรุขระ ใครอยากอ่านวิธีเดินทางรอบมอลตาด้วยขนส่งสาธารณะ ให้ดู คู่มือการเดินทางในมอลตา มีเรื่องตั๋วรถบัส เส้นทางเฟอร์รี่ และแอปแท็กซี่อย่าง Bolt กับ Uber

พักที่ไหนดี

ที่พักในสามเมืองนี้มีไม่เยอะ แต่แต่ละที่มีเอกลักษณ์ ไม่มีเชนโรงแรมใหญ่ ๆ ส่วนใหญ่เป็นเกสต์เฮ้าส์ บูติกโฮเทล หรืออพาร์ตเมนต์ปรับจากทาวน์เฮ้าส์เก่าที่ตกแต่งใหม่ เอาจริง Birgu เป็นเมืองเดียวที่ตัวเลือกเยอะหน่อย ส่วนมากก็อยู่ริมน้ำหรือแถวท่าจอดเรือ Vittoriosa

พักในสามเมืองนี้เหมาะกับคนที่อยากสัมผัสวิถีมอลตาโบราณสุด ๆ ไม่เร่งรีบ ไม่วุ่นวายแบบ Valletta และไม่มีบรรยากาศรีสอร์ตเหมือน Sliema ข้อเสียคือต้องเดินหรือใช้แท็กซี่/บัสถ้าอยากไปเที่ยวในเมืองอื่นต่อ เพราะร้านอาหารบาร์ช็อปมีน้อย เฟอร์รี่ข้ามฝั่ง Valletta สะดวก แต่ถ้าต้องกลับค่ำเกินจะพึ่งแต่รถแท็กซี่หรือบัสเท่านั้น

ใครชอบกลิ่นอายประวัติศาสตร์แต่ยังอยากได้ตัวเลือกที่พักและชีวิตกลางคืนเยอะ ๆ Valletta ก็เป็นอีกตัวเลือก ลองดู คู่มือที่พักมอลตาฉบับสมบูรณ์ เปรียบเทียบแต่ละย่าน คนที่มาเที่ยวแบบครอบครัวหรือมองหาชายหาด ควรพิจารณาเพิ่ม เพราะแถวนี้ไม่มีหาดใกล้ ๆ เลย

สรุปตรงไปตรงมา: เหมาะกับใคร?

การเที่ยวที่นี่ต้องเปิดใจ เพราะจะไม่มีพิพิธภัณฑ์ใหญ่บรรยายหลายภาษา ไม่มีเส้นทางเดินมีป้ายบอกรายละเอียดทุกจุด ความสุขของคนที่หลงรักที่นี่คือลองปล่อยตัวในถนนที่แทบไม่เปลี่ยนไปจากศตวรรษก่อน ๆ แล้วปล่อยให้บรรยากาศซึมซับเข้ามา ถ้าใครชอบแบบมีแผนชัดทุกย่างก้าว ที่นี่อาจไม่ตรงกับสไตล์

ที่สำคัญควรยอมรับข้อจำกัดบางอย่าง ร้านอาหาร คาเฟ่ มีน้อย ร้านบันเทิงกลางคืนแทบจะไม่มี พอหลัง 3 ทุ่มถนนค่อนข้างร้าง ฤดูร้อนหินปูนสะสมความร้อน เดินช่วงกลางวันอาจจะเหนื่อยหน่อย ถึงแม้จะปลอดภัยตลอดคืน แต่ถนนว่าง + แสงสลัวในบางย่านพักอาศัย อาจทำให้หลายคนรู้สึกแปลกถ้าไม่ชินกับความเงียบ

ใครสนใจประวัติศาสตร์ทหารหรือยุคตีเมืองของมอลตา สามเมืองนี้ต้องมาให้ได้ เพราะ Fort St. Angelo, Malta at War Museum และ Cottonera Lines รวมกันคือกลุ่มโบราณสถานสายทหารสำคัญสุดในเมดิเตอร์เรเนียน เที่ยวที่นี่ควรจับคู่กับ Lascaris War Rooms ใน Valletta และ Fort St. Elmo เพื่อเห็นภาพว่ามอลตารอดมาได้อย่างไรตลอดยุคสงคราม