ถนนโบราณจิ่วเฟิ่น: เมืองบนไหล่เขาที่สมชื่อเสียง

ถนนโบราณจิ่วเฟิ่นคืออะไร?

ถนนโบราณจิ่วเฟิ่นไม่ได้เป็นสวนสนุกหรือแหล่งท่องเที่ยวที่ปรับแต่ง มันคือตรอกชุมชนจริงที่ชื่อถนนจีซาน เป็นเส้นสำคัญทางการค้าของอดีตหมู่บ้านเหมืองทองเก่าเหนือชายฝั่งตะวันออกเฉียงเหนือของไต้หวัน ไม่มีประตู ไม่มีตั๋ว ไม่ต้องจองรอบ เปิดให้เดินตลอด 24 ชม. แต่ส่วนใหญ่ร้านค้าจะเปิดประมาณ 08:00-20:00 วันธรรมดา บางร้านอยู่ถึง 22:00 วันหยุด

ตัวเมืองจิ่วเฟิ่นตั้งอยู่ในเขตรุ่ยฟาง เมืองนิวไทเป ห่างใจกลางไทเปราว 35 กม. เมืองนี้เล็ก มีหลายระดับชั้นและอายุกว่า 100 ปี มีบันไดหินเชื่อมตรอกซอยตลอด ตัวอาคารสะท้อนเรื่องราวจากหลายยุค ทั้งตึกแถวสมัยญี่ปุ่นและร้านชาซึ่งยื่นตัวออกมาริมไหล่เขาด้วยเสาค้ำไม้ มองออกเห็นวิวเขา Keelung กับทะเลแปซิฟิก

ประวัติย่อ: เหมืองทอง ความเสื่อม และเกิดใหม่

เรื่องราวจิ่วเฟิ่นขึ้น ๆ ลง ๆ ตามกระแสแร่ทอง ค้นพบทองคำราวปลายศตวรรษที่ 19 เมืองเจริญเร็ว กลายเป็นชุมชนการค้าใหญ่ฝั่งเหนือไต้หวัน ยุคญี่ปุ่นปกครอง (1895-1945) โครงสร้างเหมืองขยายเต็มไหล่เขา มีแรงงาน พ่อค้า และสถาปัตยกรรมล้นหลามจนกลายมาเป็นหน้าตาของวันนี้

เมื่อทองหมด กิจการเหมืองจบกลางศตวรรษที่ 20 เมืองก็ร้างแทบไม่มีใครเหลียวมอง จนปี 1989 ผู้กำกับโหวเสี่ยวเสียนนำจิ่วเฟิ่นเป็นฉากหนังดัง 'A City of Sadness' (เมืองแห่งความเศร้า) แล้วคว้ารางวัลใหญ่ที่ Venice ทำให้คอหนังเอเชียหันมาสนใจ เมืองนี้จึงกลายเป็นจุดหมายท่องเที่ยวขึ้นมา

นักท่องเที่ยวต่างชาติหลายคนเชื่อมโยงจิ่วเฟิ่นกับแอนิเมชั่น 'Spirited Away' จริง ๆ สตูดิโอจิบลิไม่เคยยืนยัน แต่พอได้เห็นบรรยากาศร้านชากับโคมแดงแล้วเข้าใจเลยว่าทำไมทุกคนพูดถึง แม้จะไม่มีอะไรเป็นทางการ แต่บรรยากาศนี้ - โคมแดง หมอก ระเบียงไม้ลอยซ้อนชั้น - คือโลกจริงที่เดินได้

เดินถนนจีซาน: เจออะไรจริง ๆ บ้าง

ทางเข้าหลักจากป้ายรถเมล์จะเจอถนนแคบเร็วมาก แค่ห้าสิบเมตรแรกทั้งสองฝั่งก็เรียงร้านอาหารและของฝากทั้งเผือกบด (หยู่หยวน), ลูกชิ้นปลา, เค้กสับปะรด ขนมท้องถิ่นหลากหลาย กลิ่นน้ำมันทอดกับงาคละเคล้ากลิ่นธูปจากศาลเจ้าเล็ก ๆ ริมถนน

ลงบันไดหินไปลึกขึ้น คนก็ซา วิวก็เปิดกว้างขึ้น ร้านชามักจับจุดชมวิวบนระเบียง ต่างแข่งกันเปิดออกไปยังไหล่เขาเห็นชายฝั่งชัด วันอากาศดีมองเห็นเกาะจีหลง ช่วงที่คนถ่ายรูปเยอะที่สุดคือบันได Shuqi ที่ไล่ลงชันพร้อมทางเดินโคมแดงช่วงพลบค่ำและกลางคืน แสงสวยเหลือเชื่อ

พื้นถนนเป็นหินขรุขระ มักเปียกเพราะฝนหรือไอน้ำทะเล ต้องใส่รองเท้าดอกยางดี ๆ ทางชันบางช่วงและตรอกแคบจนสวนกันทีติดขัดในชั่วโมงคนเยอะ

เลือกเวลาเที่ยว: บรรยากาศต่างกันขนาดไหน

มาจิ่วเฟิ่นวันเสาร์ 10 โมงเช้ากับมาบ่าย 3 คือคนละเรื่อง โดยเฉพาะช่วงเที่ยงถึงสี่โมงคนเยอะจนเดินช้า ต่อคิวชิมของกินถ่ายรูปยาก ถ้าเน้นซึมซับบรรยากาศมากกว่ามาแวะเช็กอิน เวลาจริงสำคัญ

ถ้าเช้ามาก (ก่อน 11 โมง วันธรรมดา) ถนนจะเงียบกว่าเยอะ เจ้าของร้านค่อย ๆ จัดร้าน กลิ่นชาอบขนมหวานใหม่ ๆ สดชื่นแทนกลิ่นของทอด แสงแดดเช้าจากฝั่งตะวันออกส่องไหล่เขากำลังดี หมอกยามเช้าประจำจิ่วเฟิ่น บางวันสร้างบรรยากาศให้น่ามอง บางวันก็หงุดหงิดคนชอบถ่ายวิว

ช่วงเย็น ๆ คือเวลาไฮไลต์ พอแสงหมดปุ๊บ โคมแดงทั้งบันไดและร้านชาก็สว่างขึ้น เป็นไอคอนมานานไม่ใช่เพิ่งสร้างโอ้อวดให้กับนักท่องเที่ยว มาเวลาประมาณ 5 โมงจะเห็นแสงเย็นเปลี่ยนเป็นค่ำ และอยู่ต่อจนแสงโคมแดงเต็มที่ อยากอยู่ดึกต้องรู้ไว้ว่าบางร้านของกินเริ่มเก็บหลังสองทุ่ม

เดินทางจากไทเปยังไง

ทางมาตรฐานคือรถไฟ TRA จากสถานีไทเปสายไปสถานีรุ่ยฟาง มีรอบตลอดใช้เวลาประมาณ 40-50 นาที แล้วต่อรถบัสไปจิ่วเฟิ่นหรือ Jinguashi ป้ายรถอยู่หน้าสถานี นั่งขึ้นเขาอีกประมาณ 15-20 นาที หากขึ้นแท็กซี่จากรุ่ยฟางก็มีทั้งราคาเหมาและมิเตอร์

หลายคนจะไปจิ่วเฟิ่นแล้วแวะ Jinguashi Gold Ecological Park นั่งรถบัสต่อจากจิ่วเฟิ่นไม่กี่นาที พิพิธภัณฑ์ทองคำเล่าเรื่องยุคเหมืองทองทั้งสองเมือง ถ้าจัดทริปรวมที่เที่ยวตะวันออกเฉียงเหนือ ลองอ่าน คู่มือทริปวันเดียวจากไทเปไป Jiufen อธิบายเส้นทางและวิธีวางแผนรอบเดียวเที่ยวคุ้ม

หากมากับทัวร์ส่วนใหญ่รับที่ไทเป ใช้เวลาไม่นานต่างกันมาก ข้อดีของมาเองคือตั้งเวลาเที่ยวได้อิสระ ซึ่งอย่างที่เล่า เวลานั้นส่งผลต่อประสบการณ์มาก

ร้านชาและของกิน: อะไรดัง กินตรงไหนดี

ซุปบัวลอยเผือกคือของขึ้นชื่อจิ่วเฟิ่น นักท่องเที่ยวส่วนใหญ่ต้องลองจากร้านหน้าทางเข้า หัวใจคือแป้งเผือก มันเทศ หรือถั่วแดง ปั้นเป็นลูก ลูกเหนียวนุ่ม ใส่น้ำเชื่อมหอม กินร้อนหรือเย็นก็ได้ รสชาติและความหวานแต่ละร้านไม่เหมือนกัน ร้านที่คนท้องถิ่นต่อคิวเช้า ๆ มักรสชาติดีกว่าร้านติดป้ายรถบัส

ถ้าอยากนั่งชิล ร้านชาบนไหล่เขานี่แหละเหมาะสุด หลายร้านมีชาไต้หวันชั้นดี เช่น อู่หลง หรือ Oriental Beauty กับขนมกินเล่นเล็ก ๆ ราคาสูงกว่าตามถนนแต่ได้วิวและอยู่ได้นาน ไม่ได้เร่งลูกค้า ชาติไต้หวันวัฒนธรรมชา รากลึกกับชุมชนแถวนี้ ร้านชาที่จิ่วเฟิ่นเลยขึ้นชื่อทั้งวิวทั้งบรรยากาศ

บันทึกสายถ่ายภาพ

ใครมาที่จิ่วเฟิ่นมักมาส่องบันไดโคมแดง Shuqi ช่วงค่ำวันฟ้าใสหรือเมฆบางจะได้แสงโคมเหลืองตัดกับท้องฟ้า Blue Hour ถ้าวันหมอกจะไม่เห็นวิวแต่ภาพจะนุ่มนวลสวยไปอีกสไตล์ ส่วนแดดเที่ยงโคมกับหินจะดูแบน สีขาดมิติ

ถ้ามาวันธรรมดาก่อน 17:30 จะมีจังหวะที่กรุ๊ปทัวร์ยังไม่ถึง ได้หน้าบันไดโล่ง ๆ หรือถ้ามาวันหยุดให้มาก่อน 10 โมง คนจะเบาบ้าง เลนส์มุมกว้างหรือโหมดพาโนรามาบนมือถือเหมาะกับถ่ายวิวขั้นบันไดยาว ๆ เลนส์ระยะกลางเหมาะกับการกดภาพชั้นโคมให้ดูแน่นขึ้น

ใครไม่ควรมาเที่ยวนี้

ใครชอบเที่ยวสงบ เดินคิด ดูอะไรช้า ๆ อาจหงุดหงิดจิ่วเฟิ่น โดยเฉพาะวันหยุดกลางวันหรือเทศกาล นักท่องเที่ยวแน่นตลอด ทางหลักก็เต็มไปด้วยร้านขายของซ้ำ ๆ ของกินแข่งกันเรียกแขกดัง ถ้าหวังจะได้หมู่บ้านเก่าบรรยากาศเงียบอาจรู้สึกเหนื่อยกว่าอิ่มใจ ใครหิวประวัติศาสตร์แต่ไม่อยากเจอคนเยอะ ลองเปลี่ยนไปเที่ยว ย่านประวัติศาสตร์โปผีเหลียว แถวว่านฮวาหรือเส้นทางเงียบ ๆ ของ ถนนตี๋ฮว่า ย่านต้าต้าเฉิง

เนินชันมาก เที่ยวนี้จึงไม่เหมาะกับคนที่ใช้รถเข็น เด็กเล็กในรถเข็น ผู้มีปัญหาเข่าหรือทรงตัว เวลาเจอฝน (ที่ตกบ่อยมากจากมรสุมตะวันออกเฉียงเหนือ) บันไดหินจะลื่นเป็นพิเศษ ตลอดเส้นไม่มีศาลาพักแบบมีหลังคา ถ้าฝนตกต้องแต่งตัวกันน้ำมากกว่าพกร่มธรรมดา