Cổng kết nối Dublin: O'Connell Street kết nối thế giới theo thời gian thực

Cổng kết nối Dublin thực sự là gì

Cổng kết nối Dublin là một tác phẩm nghệ thuật LED vòng tròn lớn đặt trên quảng trường đối diện phố O'Connell – trục đường chính của thành phố. Khai trương tháng 5/2024, nó là một nửa của hệ thống video trực tiếp hai chiều giữa Dublin và các thành phố khác kết nối qua mạng lưới Portals. Ở phía Dublin, bạn sẽ thấy hình ảnh trực tiếp của người dân tụ tập quanh Portal phía đối diện; ngược lại, họ thấy bạn. Không hiệu ứng, không độ trễ đáng kể – như một ô cửa tròn mở ra đời sống đường phố ở một thành phố khác.

Dự án này thuộc mạng lưới toàn cầu do Portals.org triển khai; khi lắp đặt, Dublin là một trong những Portal đầu tiên của hệ thống. Ý tưởng do nghệ sĩ Lithuania Benediktas Gylys khởi xướng, còn Portal đối tác ban đầu đặt tại khu Flatiron, New York rồi chuyển sang Philadelphia. Hội đồng thành phố Dublin và Smart Dublin đã ủng hộ lắp đặt ở vị trí có ý nghĩa biểu tượng hàng đầu: ngay trước GPO, dễ dàng trông thấy cả Spire.

Trải nghiệm vào các thời điểm khác nhau trong ngày

Portal sẽ cho bạn cảm giác khác biệt tùy khung giờ. Đó cũng là lý do nó cuốn hút những ai thích ghé lại nhiều lần. Sáng sớm, quảng trường O'Connell vắng vẻ. Màn hình nổi bật trên nền trời nhạt, thành phố kết nối nếu còn ngái ngủ thì bạn sẽ thấy cảnh thưa người, chỉ lác đác người chạy bộ hay đi làm. Sự đối lập giữa sự tĩnh lặng của Dublin lúc sáng sớm và cảnh nhộn nhịp ở nơi khác tạo nên cảm giác khá đặc biệt.

Tới tầm giữa buổi sáng đến chiều, người qua lại hai phía đông hơn. Có người vẫy tay, giơ biển, biểu diễn nhỏ nhỏ, hay chỉ đơn giản là đứng nhìn. Một số người Dublin coi đây là điểm check-in mới mẻ; có người đứng thật lâu quan sát cuộc sống thành phố kia diễn ra. Vào dịp sự kiện liên quan đến người Ireland hoặc St. Patrick’s Day, không khí giao lưu càng sôi nổi hơn. Trẻ con thì thường phấn khích xen lẫn ngơ ngác khi thấy Portal.

Buổi tối là thời khắc ấn tượng nhất về mặt thị giác. Màn hình tròn rực sáng trên nền trời tối, và hiệu ứng đối lập giữa GPO lấp lánh phía sau lưng bạn với cảnh phố đêm hoặc sáng sớm ở thành phố kết nối thực sự mang lại chút choáng ngợp. Vì nhiều thành phố kết nối chậm hơn Dublin 5 tiếng, nên tới 22h ở đây thì ở Mỹ như Philadelphia đang vào khung giờ tối sôi động hơn cả O'Connell Street ngoài đời thực.

Vị trí và không gian xung quanh

Portal nằm trên trục nhìn thẳng tới hai biểu tượng nổi tiếng nhất Dublin: GPO trên O'Connell Street, từng là tổng hành dinh Phong trào Phục sinh 1916, và The Spire, cột mốc thép không gỉ cao 120 mét đã trở thành biểu tượng từ 2003. Vị trí này không hề ngẫu nhiên – công nghệ hiện đại đặt giữa trọng lực lịch sử và cộng đồng của phố O'Connell, tạo nét chồng lấn giữa quá khứ và hiện tại.

O'Connell Street là một trong những đại lộ rộng nhất châu Âu, từ lâu đã là xương sống của trung tâm Dublin. Khu vực quanh Portal lúc nào cũng đông người qua lại – dân địa phương, khách du lịch và người đi mua sắm. Các điểm dừng tàu điện Luas Green Line chỉ cách vài phút đi bộ, nhiều tuyến bus phục vụ, khiến đây trở thành một trong những điểm dễ tiếp cận nhất toàn thành phố, theo mọi hướng.

Nếu bạn dự định đi bộ nhiều nơi trong khu này, hãy xem Portal như một điểm dừng tự nhiên khi ghé qua Dublin City Gallery Hugh Lane phía bắc, hoặc xuôi về phía nam qua Temple Bar và băng qua sông.

Bối cảnh văn hóa: Vì sao lại đặt đây, vào giờ này?

Sợi dây kết nối giữa Ireland và cộng đồng người gốc Ireland ở nước ngoài là một trong những mối quan hệ có ảnh hưởng nhất về mặt dân số ở cả hai phía. Ước tính 30–40 triệu người Mỹ có gốc Ireland, đa phần do các làn sóng di dân bắt đầu từ nạn đói 1840 và kéo dài nhiều thập kỷ, với các thành phố Mỹ từng đón số lượng người nhập cư Ireland nhiều hơn bất kỳ nơi nào. Lắp đặt một kênh liên lạc trực tiếp giữa Dublin và những đô thị bên kia đại dương trên một con phố lịch sử của Ireland mang màu sắc biểu tượng vượt xa khuôn khổ công nghệ mới.

Cảm nhận về ý nghĩa đó tới đâu còn tùy mỗi người. Có người thấy xúc động khi chứng kiến cảnh sinh hoạt một nơi xa lúc đứng trên tuyến phố từng chứng kiến lịch sử Ireland, cảm thấy sự gắn kết thực sự nào đó. Có người lại cho rằng Portal giống trò vui hơn là tượng đài, nhất là khi hai bên rủ nhau làm những động tác ngộ nghĩnh trước màn hình. Cả hai thái độ đều hợp lý – Portal dường như được tạo ra để chiều lòng mọi góc nhìn.

Hướng dẫn thực tế: Tham quan Cổng kết nối

Portal đặt ngoài trời tại quảng trường, bạn không cần vé, không cần đặt chỗ hay đăng ký gì cả. Có thể lại gần, đứng trước đó, rồi rời đi bất cứ khi nào. Màn hình hoạt động gần như 24/7, tuy nhiên nên kiểm tra website chính thức xem Portal đang kết nối với thành phố nào, bảo trì hay ngừng hoạt động tạm thời trước khi đi nếu bạn kỳ vọng trải nghiệm liên kết chuyên biệt.

Chụp ảnh từ ngoài đường rất đơn giản. Portal hình vòng tròn rất lung linh vào ban đêm khi màn hình sáng lên trên nền tối, hoặc lúc chiều muộn ánh sáng dễ chịu. Chụp góc rộng từ phía xa nhất quảng trường sẽ gom được cả Portal lẫn GPO trong cùng một khung, giúp hình ảnh có chiều sâu và bối cảnh. Nếu muốn mình xuất hiện trên Portal ở thành phố bên kia, hãy tiến sát vào vùng trung tâm nơi có camera chính.

Quảng trường này ngang mực đường, lối đi lát phẳng tiêu chuẩn, không có bậc lên xuống hay rào chắn. Người đi xe lăn, đẩy xe nôi sử dụng chung lối đi như vỉa hè O'Connell Street. Không có ghế riêng cho Portal nhưng quanh khu vực luôn sẵn ghế đường phố như bao đô thị lớn.

Góc nhìn thực tế: Liệu có đáng để bạn ghé?

Nếu bạn đã đi qua O'Connell Street – mà hầu như du khách nào cũng thế, thì Portal chẳng tốn của bạn đồng nào và chỉ mất chưa tới năm phút để hiểu ý nghĩa. Ở lại lâu hay không là tùy hứng và tùy thời gian bạn đến. Đây không phải nơi thay thế cho bảo tàng hay trải nghiệm văn hóa chuyên sâu; nó là tác phẩm nghệ thuật công cộng thú vị nhất khi hai phía có tương tác thật với nhau, thứ điều mà bạn khó kiểm soát được.

Nếu bạn chủ yếu yêu thích lịch sử, văn học hoặc văn hóa truyền thống Ireland, Portal có thể không hấp dẫn bằng những bảo tàng sát bên như EPIC Irish Emigration Museum, nơi khai thác rất sâu về chuyện người Ireland di cư. Portal mạnh về mặt trực tiếp và bất ngờ chứ không phải chiều sâu.

Năm 2024 đã có lúc đường truyền Dublin–New York tạm ngừng vì sự cố kỹ thuật hoặc những hành vi không phù hợp từ phía New York, và Portal New York–Dublin chính thức đóng lại ngày 2/9/2024, sau đó chuyển qua Philadelphia. Hiện nay nhóm dự án vận hành Portal Dublin như một phần trong mạng lưới kết nối với nhiều thành phố, nên trước khi ghé vì trải nghiệm trực tiếp, bạn nên kiểm tra xem Portal đang kết nối với đâu cũng như tình trạng hoạt động.