กินอะไรดีที่อัมสเตอร์ดัม: อาหารดัตช์ & เมนูพื้นเมือง

ศัพท์อาหารดัตช์ที่ควรรู้

ก่อนจะไปถึงจานยอดฮิต ลองมาดูกันก่อนว่า 'อาหารดัตช์' คืออะไร อาหารดัตช์ดั้งเดิมเน้นความเรียบง่าย ข้าวมันฝรั่ง รากผัก ผลิตภัณฑ์นม ขนมปัง และปลาทะเลเหนือ เพราะเป็นประเทศการค้าหน้าหนาวยาวนาน อาหารอาจดูไม่หวือหวาแต่กินถูกที่ถูกเวลาก็อิ่มใจได้ง่ายๆ

ใครที่บอกว่าอาหารดัตช์จืดชืด ส่วนมากมักไปกินตามร้านเชนหรือร้านดักนักท่องเที่ยวแถบ Rembrandtplein หรือ Leidseplein เพราะอาหารจริงๆ ต้องไปหาตามร้านตลาด ร้านบาร์แบบบราวน์คาเฟ่ (bruine kroegen) หรือ eetcafe ชุมชนที่เมนูยังไม่แปลอังกฤษ

• Haring (เฮอริ่ง) ปลาเฮอริ่งหมักเกลือเบาๆ ไม่ใช่ดิบนะ กินเป็นตัวหรือใส่ในขนมนุ่ม (broodje) โรยหัวหอมกับแตงกวาดอง ฤดูปลาเฮอริ่งใหม่ (maatjesharing) ช่วงปลายพฤษภาคือช่วงดีที่สุด
• Bitterballen ของทอดลูกกลมๆ ไส้เนื้อวัวหรือเนื้อลูกวัวตุ๋นเข้าเนื้อคล้ายซุปข้น ชุบเกล็ดขนมปังเคลือบ ทอดจนกรอบ อาหารคู่เบียร์ประจำบาร์ เสิร์ฟพร้อมมัสตาร์ดดัตช์ กรอบนอกไส้ร้อนระอุ
• Stamppot มันฝรั่งบดผสมผัก เช่นคะน้าดัตช์ (boerenkool) หรือกะหล่ำปลีดอง (zuurkool) กินกับไส้กรอกรมควัน (rookworst) เมนูหน้าหนาว ไม่มีเวอร์ชันหน้าร้อน
• Erwtensoep / Snert ซุปถั่วเขียวป่นข้นใส่หมู รากผักชีฝรั่ง กับไส้กรอกรมควัน ข้นจนตักช้อนตั้งได้ เจอเฉพาะหน้าหนาว ที่งานกลางแจ้งหรือตลาด
• Kibbeling ปลาขาวชุบแป้งทอดกรอบ(มักเป็นปลาค็อด) เสิร์ฟกับซอสกระเทียมหรือทาร์ทาร์ เป็นสตรีทฟู้ดประจำชาติ สำหรับใครที่ยังไม่กล้ากินปลาเฮอริ่งทั้งตัว
• Kroketten ญาติท่อนยาวของบิทเทอร์บัลเลน ใส่ขนมปัง (broodje kroket) หรือเป็นกับข้าว เจอตู้หยอดเหรียญ FEBO ประจำอัมสเตอร์ดัม หรือแบบทำสดตามร้านสแน็คก็มี

ขนมดัตช์ที่ต้องลองเมื่อมาถึง

ขนมหวานดัตช์คือจุดเด่นจริงๆ หลายอย่างดังก้องโลก แต่คีย์คือหาที่ทำสดใหม่ ไม่ใช่วางขายตลาดนักท่องเที่ยว

• Stroopwafel วาฟเฟิลแผ่นบาง 2 ชิ้น ประกบบัตเตอร์ไซรัปคาราเมลนุ่มๆ ถ้าได้กินแบบอบสดๆ ตามตลาดรับรองฟินกว่าของแพ็คซูเปอร์เยอะ ที่สุดคือตลาดอัลเบิร์ต คูป
• Poffertjes แพนเค้กจิ๋ว หนาพองๆ ทำในกระทะหลุมพิเศษ เสิร์ฟกับเนยและน้ำตาลไอซิ่ง เจอตลาดนัด เทศกาล หรือร้านเฉพาะทางปอฟเฟอร์เจสทั่วเมือง
• Appeltaart (พายแอปเปิ้ลดัตช์) พายแอปเปิ้ลหนาแน่น แป้งกรอบ ไส้แอปเปิ้ลคลุกอบเชย โรยลูกเกด กินร้อนๆ คู่ครีมสด (slagroom) คาเฟ่ในสวน Rijksmuseum ว่าเด็ดสุด
• Tompouce ขนมพัฟสไตล์มิลล์เฟยล์ทรงสี่เหลี่ยม ไส้คัสตาร์ด คั่นด้วยแป้งกรอบ 2 ชั้น ทาด้านบนด้วยน้ำตาลชมพู ขายทั่วไป ถ้าใกล้ King's Day เปลี่ยนเป็นสีส้ม
• Oliebollen ปาท่องโก๋ทรงกลมขนาดพอดีคำ ใส่ลูกเกด โรยไอซิ่ง ขายริมถนนแค่ช่วงพฤศจิกายนถึงต้นปีใหม่ กินโอลีโบลเลนคืนสิ้นปีถือเป็นธรรมเนียมดัตช์

ย่านไหนดีสำหรับกินอาหารดัตช์ในอัมสเตอร์ดัม

จะกินย่านไหนก็สำคัญไม่น้อยกว่าสั่งอะไร De Pijp คือจุดศูนย์รวมวัตถุดิบดัตช์ประยุกต์แนวใหม่ แถมมีตลาดอัลเบิร์ต คูปพาดผ่านใจกลาง ยืนซื้อมื้อเช้าเพลินๆ โดยไม่ต้องจองโต๊ะร้านใหญ่ ส่วน Jordaan รวมบาร์ bruine kroeg แบบเก่าไว้เยอะที่สุด บิทเทอร์บัลเลนกับโครเกตแท้ๆ หาคู่เบียร์ง่ายมาก

ถ้าอยากชิมเฮอริ่งสด ควรหา haringkar (รถปลาขายปลาเฮอริ่งแบบดั้งเดิม) ตามตลาดหรือแถวสถานีอัมสเตอร์ดัมเซนทราล กลิ่นปลาต้องหอมทะเล ไม่ใช่น้ำมันทอดเก่า โซน Bloemenmarkt ริมคลอง Singel ก็มีแผงเฮอริ่งเจ้าประจำเปิดมานานหลายสิบปี

Amsterdam Noord ขึ้นชื่อเรื่องฟู้ดฮอลล์กับร้านแนวสร้างสรรค์ โดยเฉพาะแถวท่าเทียบเรือ NDSM ที่มีงานสตรีทฟู้ดช่วงวันหยุด ถ้าอยากกินอะไรนอกสูตรหลังจากชมวัฒนธรรม คาเฟ่ใน พิพิธภัณฑ์ Rijksmuseum ก็มีพายแอปเปิ้ลและเมนูดัตช์คลาสสิกอื่นๆ ในบรรยากาศที่คุ้มราคา

ชีสดัตช์: กินให้เลยกว่าร้านของฝาก

ชีสในอัมสเตอร์ดัมพื้นๆ มักจะเป็นก้อนกลมน้ำหนักเบาขายใกล้คลองเพื่อเป็นของฝาก แต่จริงๆ ชีสดัตช์เขามีดีมากกว่านั้น เนเธอร์แลนด์ผลิตชีสเกิน 900 ล้านกิโลต่อปี Gouda กับ Edam แค่จุดเริ่มต้น

ลองเข้าร้านชีส (kaaswinkel) หรือแผงตลาดดู จะได้เจอ Gouda แก่ (oude kaas) เนื้อแน่นกรุบคล้ายคาราเมล คนละเรื่องกับกาวด้าหนุ่มนิ่มถูกตามซูเปอร์ ลอง Leerdammer, Maasdammer หรือชีสใส่สมุนไพรกับรมควันก็สนุกได้ ตลาด Noordermarkt กับ Lindengracht วันเสาร์จะมีแผงชีสที่ให้ชิม ฟรี แบบไว้ใจได้

ถ้าอยากรู้จักชีสดัตช์แบบจริงจัง แนะนำ พิพิธภัณฑ์ชีสอัมสเตอร์ดัม ที่อยู่ริมคลอง Prinsengracht ที่นี่ไม่ใหญ่แต่ข้อมูลแน่น แถมมีให้ชิมจริงจัง ถึงจะเน้นนักท่องเที่ยวแต่ความรู้เรื่องชีสเอาไปใช้เลือกซื้อที่ตลาดได้แน่นอน

เทคนิคกินอาหารดัตช์: เรื่องงบ เวลาที่ควรไป และทัวร์อาหาร

สตรีทฟู้ดประหยัดสุดในอัมสเตอร์ดัม Broodje herring อยู่ราว 3-5 ยูโร คิบเบอลิง 4-6 ยูโร ปอฟเฟอร์เจสถ้วยเล็ก 3-4 ยูโร กินร้านนั่งแนว eetcafe จานหลักกับเครื่องดื่มตก 15-25 ยูโร ส่วนเมนูดัตช์ฟิวชั่นแนว fine dining ราคาจะพุ่ง 80-150 ยูโร/คน คนละบรรยากาศเลย

ถ้าอยากรู้จักวัฒนธรรมอาหารดัตช์แบบเข้าใจเร็ว ทัวร์อาหารอัมสเตอร์ดัมเป็นทางเลือกที่เวิร์ก โดยเฉพาะถ้ามีเวลาน้อยหรือยังไม่รู้จะเริ่มตรงไหน ทัวร์ดีๆ มักให้ชิม 8-12 อย่างใน 2-3 ชั่วโมง ราคาราว 50-90 ยูโร/คน เลือกแบบที่พาไปตลาด Albert Cuyp Market แวะ bruine kroeg และชิมชีสครบ เหมือนได้เดินเส้นอาหารดัตช์รอบใหญ่แบบไม่เสียเวลา

ใครจะกินกลางคืน ร้านนั่งจะปิดไว แต่ร้านสแน็ค/ฟริทขายมันฝรั่งทอด บิทเทอร์บัลเลน โครเกต มักเปิดยันตี 2-4 โดยเฉพาะแถว Leidseplein กับ Rembrandtplein ร้าน FEBO ตู้หยอดเหรียญบางที่เปิด 24 ชั่วโมง ได้ลองหยอดเงินซื้อตรงนั้นก็เหมือนได้ประสบการณ์อัมสเตอร์ดัมเต็มรูปแบบ – ทั้งสะดวกและออกจะฮาด้วย

ปฏิทินอาหารดัตช์ตามฤดูกาล

อาหารอัมสเตอร์ดัมเปลี่ยนตามฤดูกาลชัดมาก ถ้ามาช่วง ฤดูหนาว ร้านทั่วเมืองจะมีสตัมป์พอตกับซุปถั่วในเมนู ตั้งแต่พฤศจิกายนถึงมีนาคม ถ้าไปหน้าร้อนแล้วเมนูนี้ยังอยู่แปลว่าร้านไม่สดตามฤดู

ฤดูใบไม้ผลิจะตรงกับช่วงปลาเฮอริ่งสดใหม่ (Hollandse Nieuwe) มักเริ่มปลายพฤษภาหรือต้นมิถุนายน มีงานเล็กๆ เปิดฤดูกาล ปลาถังแรกยังถูกประมูลทำบุญ ซัมเมอร์นี้ถ้าได้ชิม maatjesharing สดๆ คือประสบการณ์ที่ดัตช์สุดๆ แล้ว ถ้ามาถึง ฤดูใบไม้ผลิในอัมสเตอร์ดัม ห้ามพลาด

แผงโอลีโบลเลนจะมีเดือนพฤศจิกาถึงต้นมกรา กินข้างคลองเย็นๆ คือความลงตัวของอาหารตามฤดู Tompouce จะเปลี่ยนสีเป็นส้มในวัน King's Day (27 เม.ย.) เป็นกิมมิกน่ารักร้านเบเกอรี่ทุกเจ้ารับลูกเล่นนี้หมด