Zunfthäuser ซูริก: สถาปัตยกรรม ประวัติ และจุดเข้าชมที่ไม่ควรพลาด

Zunfthäuser คืออะไร?

Zunfthäuser หรือบ้านกิลด์ของซูริก คือร่องรอยจับต้องได้ของระบบสมาคมอาชีพที่สร้างเมืองนี้มานานกว่า 500 ปี พวกเขาไม่ได้มีแค่หนึ่งหลัง แต่คือกลุ่มอาคารเก่าแต่ละหลังเป็นของกิลด์เฉพาะกลุ่ม กระจายอยู่ทั้งสองฝั่งแม่น้ำ Limmat ในเขต Altstadt (เมืองเก่า) โดยกลุ่มสำคัญจะอยู่ติดริม Limmatquai ฝั่งตะวันออกและรอบจัตุรัส Münsterhof ฝั่งตะวันตก

ระบบกิลด์ของซูริกเริ่มต้นตั้งแต่ปี 1336 เมื่อนายรูดอล์ฟ บรูน ก่อ 'ปฏิวัติกิลด์' โค่นสภาชนชั้นปกครองเดิม แล้วร่างรัฐธรรมนูญใหม่ ให้สิทธิสมาคมอาชีพได้มีอำนาจทางการเมืองโดยตรง กว่า 300 ปีต่อมา เมืองนี้ถูกปกครองโดย 13 กิลด์หลัก ตั้งแต่ช่างเหล็ก คนถักผ้า พ่อค้า ไปจนถึงคนขายเนื้อ ควบคุมเมืองคู่กับชนชั้นสูง อาคารเหล่านี้คือห้องประชุม ห้องเลี้ยงรับรอง และสำนักงานใหญ่กิลด์ที่สร้างและขยายเรื่อยมาจนใหญ่โตอย่างที่เห็น

สถาปัตยกรรมบ้านกิลด์: สังเกตอะไรดี

บ้านกิลด์แต่ละหลังต่างสไตล์กัน นี่แหละคือเสน่ห์ของการเดินผ่านอาคารเหล่านี้ จุดเก่าแก่สุดยังเห็นเค้าปูนกอทิก แต่ส่วนใหญ่ที่เห็นโดดเด่นตอนนี้คือของศตวรรษที่ 17-18 ยุคที่กิลด์ร่ำรวยและนิยมสร้างหรือตกแต่งหน้าตาใหม่ด้วยสไตล์บาโรกหรือเรอแนสซองส์ตอนปลาย แบบที่ดังในเยอรมนี สวิสยุคนั้น

สังเกตหน้าจั่วสูงหรือโค้งที่เหนือกว่าหลังคารอบ ๆ ขอบวงกบหินหน้าต่างแกะสลัก หรือสัญลักษณ์กิลด์ทั้งแบบวาดและแบบแกะฝังอยู่หน้าบ้าน หลายหลังมีหน้าต่างไม้ยื่นออกจากตัวอาคารชั้นบน แสดงฐานะและเปิดให้สมาชิกกิลด์สอดส่องถนนได้ หินที่ใช้ รายละเอียดแกะที่ Cornice ไปจนถึงขนาดตึกเมื่อเทียบกับรอบข้าง ล้วนบอกเศรษฐกิจยุคกิลด์รุ่งเรือง

Zunfthaus zur Meisen ที่ Münsterhof ถือเป็นตัวอย่างชั้นเยี่ยมของสถาปัตยกรรม Rococo ในซูริก ผนังสีอ่อน ๆ สลักลายหินอย่างมีคลาส ส่วน Zunfthaus zur Zimmerleuten ริม Limmatquai ก็โดดเด่นด้วยทรงหลังคาจั่วสูง เห็นเงาสะท้อนในแม่น้ำสวยเป็นพิเศษตอนเช้าก่อนคนพลุกพล่าน

ถ้าอยากเทียบกับสถาปัตย์อื่นในเมืองเก่า ลองแวะ Grossmünster และ Fraumünster อยู่ไม่ไกลกัน เดินถึงสบาย จะเห็นว่าช่างยุคกลางกับยุคใหม่ของซูริกออกแบบแต่ละประเภทตึกแตกต่างกันอย่างไร

เดินเรียบ Limmatquai: ชมบ้านกิลด์จากภายนอก

วิธีที่ง่ายสุดในการชม Zunfthäuser คือเดินตาม Limmatquai จากสะพาน Rudolf-Brun-Brücke ลงใต้ไปถึง Rathaus ใช้เวลาชิล ๆ ประมาณ 20 นาที ฝั่งแม่น้ำมีรถรางวิ่งผ่าน ฝั่งถนนคือแถวบ้านกิลด์เก่า ๆ ที่ชั้นล่างเปลี่ยนเป็นร้านคาเฟ่ ร้านขายยา และร้านเล็กๆ แต่อาคารชั้นบนกับหน้าตาเดิมยังอยู่ครบ

เช้าตรู่ราว 8-10 โมง ฝั่งนี้จะรับแดดตรง รายละเอียดหินตรงหน้าต่างกับหน้าจั่วชัดสุด บรรยากาศยังโล่ง หลายคนปั่นจักรยานไปทำงานผ่านนักท่องเที่ยวที่ยังไม่มาก กลางวันคนแน่นขึ้น ร้านกาแฟนอกอาคารเต็มไว เย็นเป็นต้นไปแสงมาจากทิศตะวันตก เฉดสีบนหลังคาจะกลายเป็นสีทองนุ่มสวยเหมาะกับถ่ายรูปช่วง Golden Hour โดยเฉพาะหน้าร้อน

เส้นทางเดินชม Altstadt คู่กับการแวะชม Lindenhügel (Lindenhof) จุดชมวิวสูงฝั่งตะวันตกที่มองเห็นบ้านกิลด์และแม่น้ำลิมมัตจากมุมสูง ได้อารมณ์หลังคาและภูมิทัศน์มากกว่าระดับถนน

กินข้าวในบ้านกิลด์: เตรียมตัวอย่างไร

บ้านกิลด์หลายหลังเปิดเป็นร้านอาหาร ใครอยากสัมผัสบรรยากาศข้างในแบบไม่ต้องไปงานหรือเข้าพิพิธภัณฑ์ ลองจองโต๊ะที่นี่ได้ โดยห้องอาหารมักอยู่ชั้นหลักซึ่งเดิมเป็นห้องจัดเลี้ยงใหญ่ของกิลด์ เพดานรมไม้เข้ม ผนังแต่งด้วยตรากิลด์หรือภาพประวัติศาสตร์ เฟอร์นิเจอร์อาจเปลี่ยนเพื่อความสบายแต่ยังดูภูมิฐาน บรรยากาศค่อนข้างเป็นทางการ ไม่ใช่แนวกินสบาย ๆ

อาหารส่วนใหญ่เป็นแนวสวิสหรือยุโรปกลาง ราคาสูงสมกับสถานที่และบรรยากาศ ไม่ใช่ตัวเลือกประหยัด เมนูจานหลักมักอยู่ช่วงราคาสูงสุดของซูริก การจองล่วงหน้าโดยเฉพาะมื้อเย็นจำเป็นมาก แม้แต่มื้อกลางวันเสาร์-อาทิตย์ก็ควรจองล่วงหน้า บางหลังเปิดแค่สำหรับจัดงานหรือกลุ่มจอง ห้ามวอล์กอินเพราะไม่ได้เปิดตลอด ควรตรวจสอบก่อนวางแผน

Zunfthaus zur Meisen: บ้านกิลด์ที่เข้าชมนิทรรศการได้

สำหรับบ้านกิลด์ทั้งหมดในซูริก Zunfthaus zur Meisen ที่ Münsterhof เด่นตรงที่มีพื้นที่เปิดให้สาธารณะแบบมากกว่าร้านอาหาร เดิมสร้างปี 1700 กว่า ๆ ให้กิลด์พ่อค้าไวน์ มีห้อง Rococo ชั้นบนสวยจัด โดยเฉพาะเพดานปูนปั้น ถ้าแวะ Fraumünster แล้วเดินข้ามจัตุรัสมาก็จะเจอที่นี่พอดี จัดเดินต่อเป็นเซ็ตฝั่งนี้ได้ง่าย

การเข้าชมนิทรรศการหรือเข้าพื้นที่บางส่วน อาจเปลี่ยนตามช่วงและการตัดสินใจของผู้จัดงาน/พิพิธภัณฑ์ ควรเช็คข้อมูลล่าสุดกับสถานที่หรือเว็บไซต์ท่องเที่ยวซูริกก่อนเดินทาง

Münsterhof ยังใกล้กับ Augustinergasse ซอยยุคกลางที่ถ่ายรูปขึ้นสุดในเมืองเก่า แวะต่อจากบ้านกิลด์ฝั่งนี้ได้เลย

แนะนำเส้นทาง: วางแผนเดินอย่างไร

ไม่มีประตูรวม ไม่มีบูธขายตั๋วหรือเส้นทางนำชมตึกกิลด์แบบครบวงจร นี่คือทัวร์สถาปัตยกรรมที่ขึ้นกับว่าคุณเก็บข้อมูลมาล่วงหน้าแค่ไหน อ่านเรื่องย่อกบฏกิลด์ 1336 และบทบาทกิลด์ต่อการเมืองยุคปฏิรูปศาสนา (กิลด์สนับสนุนการปฏิรูปของ Zwingli ในปี 1519 จนเปลี่ยนภาพรวมศาสนาและวัฒนธรรมเมือง) รับรองเดินดูหน้าตึกแต่ละหลังก็อ่านออกมากขึ้นเยอะ

เส้นทางเดินคลาสสิก: เริ่มจากสถานีรถไฟหลัก เดินลงใต้เลียบ Limmatquai ผ่ากลุ่มตึกกิลด์ไปถึง Rathaus ข้ามสะพาน Münsterbrücke ไป Münsterhof ดู Zunfthaus zur Meisen ต่อหน้าคลาสสิก Fraumünster แล้ววกกลับขึ้นเหนือผ่านตรอกเมืองเก่าแคบ ๆ รวมแล้วใช้เวลาน้อยกว่าสองชั่วโมงแบบสบาย ๆ

ใกล้สถานี Zurich HB มี Swiss National Museum พิพิธภัณฑ์ประวัติศาสตร์ของสวิสที่บอกเรื่องระบบกิลด์และชีวิตคนยุคกลางไว้ดีมาก เหมาะเป็นจุดเริ่มก่อนเดินชม Limmatquai

เลือกรองเท้าเดินสบายไว้ก่อน พื้นหินก้อนใน Altstadt เดินยากบางจุด โดยเฉพาะตรอกแคบ ๆ ขึ้นลงเยอะ ความสะดวกสำหรับผู้เดินไม่สะดวกแต่ละตึกและแต่ละถนนต่างกัน Limmatquai เองพื้นราบดี แต่ข้างในบ้านกิลด์บางแห่งยังคงบันไดโบราณ ไม่มีลิฟต์

ถ้าอยากรู้จักละแวกนี้ให้จุใจ คู่มือเดินชม Zurich มีข้อมูลเส้นทางเดิน Altstadt ละเอียดยิบ ใช้ประกอบการเที่ยวบ้านกิลด์ได้เลย

สภาพอากาศ ฤดูกาล และจังหวะเดินที่ดีที่สุด

Limmatquai เดินเล่นได้ตลอดปี แต่ความรู้สึกจะเปลี่ยนในแต่ละฤดู หน้าร้อน-ปลายฤดูใบไม้ผลิ ร้านอาหารริมแม่น้ำมีคนแน่น แสงกลางวันสว่าง ถ่ายรูปตึกสีสันตัดฟ้าได้ง่าย ไม่เจอท้องฟ้าหม่นยาวแบบเดือนพฤศจิกาถึงกุมภาพันธ์ แต่หน้าร้อนคนเยอะมาก ถนนคึกคักโดยเฉพาะช่วงเที่ยงกรกฎาคม-สิงหาคม

ฤดูใบไม้ร่วงกับหน้าหนาวเหมาะกับคนชอบเดินเงียบ คิดอะไรไปเรื่อย ริม Limmat ยามเช้ามีหมอกบาง ๆ กับแนวหลังคาบ้านกิลด์ที่ลอยทะลุหมอก สร้างมู้ดสุดคลาสสิก ช่วงคริสต์มาสรอบ Münsterhof กับ Niederdorf ใกล้ ๆ จะมีตลาดและไฟประดับ หน้าตึกเก่า ๆ เปลี่ยนอารมณ์ช่วงโพล้เพล้ได้ชัด หน้าหนาวซูริกหนาวติดลบ มีหิมะเกาะจั่วบ้านและกรอบหลังคา เน้นเส้นสายสถาปัตย์สวยขึ้นอีกแบบ