Abbey Road: Przejście dla pieszych Beatlesów i studia nagrań w Londynie

Czym jest Abbey Road i dlaczego tu przyjeżdżają?

Na spokojnej ulicy mieszkalnej w St John's Wood, w północno-zachodnim Londynie, skromne przejście dla pieszych stało się jednym z najchętniej odwiedzanych miejsc w całym mieście. Swą sławę przejście zebra na Abbey Road zawdzięcza sierpniowi 1969 roku, gdy fotograf Iain Macmillan stanął na drabince i uchwycił Johna Lennona, Ringo Starra, Paula McCartneya i George'a Harrisona kroczących gęsiego przez jezdnię. Zdjęcie trafiło na okładkę ostatniego studyjnego albumu Beatlesów, „Abbey Road”, i od tamtej pory przyciąga fanów oraz ciekawskich z całego świata.

Przejście leży tuż przed Abbey Road Studios — kompleksem nagraniowym wybudowanym przez EMI w 1931 roku. Studio działa do dziś i nie jest dostępne dla zwiedzających. Przyciągają tu samo przejście oraz biała elewacja budynku za nim — obydwa obiekty objęte są ochroną konserwatorską jako zabytki klasy II. Ściany studia są nieustannie pokryte fanowskim graffiti: wiadomościami, podpisami i tekstami piosenek Beatlesów zostawionymi przez gości z każdego zakątka globu. To dziwny i wzruszający widok — pół atrakcji turystycznej, pół prawdziwe miejsce pielgrzymek.

Jak wrażenia zmieniają się w zależności od pory dnia

Wizyta wczesnym rankiem — przed 8:00 — daje największe szanse na spokojne przejście. Ulica jest mieszkalna, ruch niewielki, a na kilka sekund można stanąć na jezdni i spokojnie ustawić kadr bez kolejki za plecami. O tej porze, zwłaszcza wiosną i latem, słońce pada pod niskim kątem, co dość dobrze naśladuje warunki oświetleniowe z oryginalnej okładki albumu. Kilka innych wczesnych ptaków i tak się pojawi, ale da się to znieść.

W późniejszych godzinach porannych sytuacja zmienia się diametralnie. Z centrum przyjeżdżają grupy, czasem podjeżdżają autokary turystyczne, a przejście zamienia się w karuzelę ludzi próbujących odtworzyć słynny spacer — boso jak Lennon albo w garniturze jak McCartney. Na przejściu działa kamera na żywo, obsługiwana przez Abbey Road Studios pod adresem abbeyroad.com, co dodaje całej scenie dodatkowy wymiar autoprezentacji. W gorące letnie dni między 10:00 a 16:00 spodziewaj się nieprzerwanego strumienia turystów i regularnych trąbień sfrustrowanych kierowców.

Późny wieczór, szczególnie o zmierzchu latem, to kolejna dobra pora. Tłumy rzedną, światło robi się złote, a latarnie uliczne zapalają się jedna po drugiej. Studio jest już zamknięte, ale elewacja budynku jest dobrze oświetlona. Jesienne i zimowe poranki mają swój własny klimat: mgła, puste chodniki, zapach mokrych liści i zero kolejki przy przejściu. Jeśli zależy ci na jak najdokładniejszym odtworzeniu okładki albumu, zachmurzone, naturalne światło bez ostrych cieni najbardziej zbliża się do tego, co uchwycił Macmillan na swoim zdjęciu.

Studio: historia i kontekst

Abbey Road Studios otworzyło podwoje w listopadzie 1931 roku jako obiekt wybudowany specjalnie dla EMI w miejscu dawnej wiktoriańskiej kamienicy. Było to jedno z pierwszych na świecie studiów nagrań zaprojektowanych od podstaw z myślą o tym celu. Trzy studia różnią się rozmiarami — od dużego studia orkiestrowego numer jeden po kameralne studio numer dwa, w którym Beatlesi nagrywali większość swojego materiału. Klasyczna elewacja budynku z żelaznymi bramami i białym sztukateryjnym frontem niemal nie zmieniła się od lat trzydziestych.

Beatlesi nagrali tu zdecydowaną większość swojej dyskografii, pracując u boku producenta George'a Martina od 1962 roku. W kwietniu 1969 roku wrócili, by nagrać to, co stało się ich ostatnim wspólnym albumem. Część sesji utrwalił na filmie reżyser Michael Lindsay-Hogg; powstały wtedy między innymi „Come Together”, „Something” i „Here Comes the Sun”. Album ukazał się we wrześniu 1969 roku, a zdjęcie na okładkę wykonano na przejściu przed studiem zaledwie kilka tygodni wcześniej.

Ze studiów korzystało przez lata mnóstwo innych artystów — od orkiestr klasycznych po współczesnych wykonawców popowych. Dziś funkcjonują jako komercyjny obiekt nagraniowy i nie są otwarte dla zwiedzających. W pobliżu, kilka minut pieszo, znajduje się Lord's Cricket Ground, a o jedną stację metra dalej na północ — Regent's Park. Oba miejsca można bez trudu połączyć z wizytą przy przejściu, jeśli planujesz pełniejsze popołudnie w tej części Londynu.

Jak tu dotrzeć i jak się zorientować w terenie

Naturalnym punktem startowym jest stacja St John's Wood na linii Jubilee. Wyjdź ze stacji i idź prosto wzdłuż Grove End Road przez około 500 metrów. Spacer zajmuje jakieś 10 minut spokojnym krokiem, przez cichy i zadbany kwartał białych, sztukateryjnych domów, niezależnych delikatesów i drzew rosnących przy chodniku. Przejście pojawia się dość niespodziewanie na skrzyżowaniu — najpierw zobaczysz ścianę z graffiti, potem wejście do studia, a po prawej stronie samo przejście.

Przy Abbey Road zatrzymują się też autobusy linii 139 i 189, jeśli wolisz dojechać z innego kierunku. Ulica jest płaska i łatwa do poruszania się, choć chodnik tuż przy przejściu nieco się zwęża w miejscu, gdzie mur studia styka się z krawężnikiem. Dla osób przyjeżdżających z wózkiem dziecięcym lub na wózku inwalidzkim obniżony krawężnik przy przejściu spełnia swoje zadanie, a sklep Abbey Road Studios — otwarty w 2015 roku, tuż przy budynku — ma podobno dostępne wejście.

Sklep, ściana i co jeszcze warto zobaczyć

Sklep Abbey Road Studios sprzedaje markowane gadżety, winyle oraz oficjalnie licencjonowane pamiątki związane z Beatlesami i studiem. Jest czynny w godzinach otwarcia i wart krótkiego wpadnięcia, nawet jeśli nic nie kupujesz. Sklep jest niewielki i szybko się zapełnia — najlepiej zajrzeć tu zaraz po przybyciu, zanim okolica zrobi się zatłoczona.

Dla wielu odwiedzających to właśnie ściana przy wejściu do studia robi największe wrażenie. Ciągnie się przez kilka metrów wzdłuż chodnika, pokryta w całości odręcznymi wiadomościami od gości, którzy przyjechali tu z Japonii, Brazylii, Argentyny, Stanów Zjednoczonych, Indii i dziesiątek innych krajów. Zarząd co pewien czas ją zamalowuje, ale ściana znów zapełnia się w ciągu dni. Jest w tym coś spontanicznego i szczerego, czego czasem brakuje samemu przejściu, przy którym ustawiają się kolejki do zdjęcia.

Jeśli fascynacja Beatlesami przyciąga cię do Londynu szerzej, warto wiedzieć, że St John's Wood to także lokalizacja rodzinnego domu McCartneyów w szczytowym okresie Beatlemanii. Jeśli marzysz o szerszej wycieczce po Londynie śladami Beatlesów, obejmującej Soho i okolice Marylebone, różne piesze wycieczki z przewodnikiem obejmują kluczowe miejsca w ramach półdniowego objazdu.

Wskazówki fotograficzne dla przejścia

Okładka albumu została sfotografowana aparatem średnioformatowym z drabinki ustawionej nieco na północ od przejścia, z obiektywem skierowanym na południe, w stronę studia. Żeby odtworzyć ten kąt, potrzebujesz kogoś stojącego przy krawężniku lub lekko wyżej — towarzysz stojący na niskim murku lub schodku radzi sobie całkiem nieźle, choć wierne odtworzenie bez specjalistycznego sprzętu jest trudne. Większość osób fotografuje z przeciwległego chodnika na poziomie gruntu, ujmując grupę w połowie przejścia, a w tle studio.

Ubranie to twój wybór, ale na oryginalnym zdjęciu Lennon miał białe ubranie, Ringo czarne, McCartney szedł boso w garniturze, a Harrison był w dżinsie. Czwórki chcące odtworzyć kadr będą miały łatwiej z nieco podwyższonej perspektywy i z szerokokątnym obiektywem. Aparat w telefonie ze standardowym obiektywem sprawdzi się świetnie w tej odległości. Unikaj fotografowania pod słońce późnym popołudniem — zachodnia elewacja studia łapie wtedy intensywne światło i łatwo o prześwietlony kadr.

Czy warto tu przyjechać?

Abbey Road zdecydowanie warto odwiedzić, jeśli masz jakikolwiek związek z Beatlesami albo szeroko pojętą historią muzyki nagraniowej. Miejsce jest autentyczne, budynek to ten prawdziwy, a stanie przed studiem ma szczególny ciężar, którego zdjęcia nie oddają w pełni. Wizyta zajmuje mniej niż godzinę nawet przy dłuższym pobycie, nic nie kosztuje i leży w jednej z przyjemniejszych londyńskich dzielnic mieszkalnych.

Jest jednak jedno zastrzeżenie: samo przejście to po prostu przejście dla pieszych. Doświadczenie stania w kolejce przez pięć minut, żeby przejść przez jezdnię, zrobić zdjęcie i wrócić do metra, jest krótkie. Osoby spodziewające się doświadczenia na poziomie muzeum lub możliwości wejścia do studia będą rozczarowane. Jeśli chcesz pełnego dnia z Beatlesami, turyści odwiedzający Londyn po raz pierwszy często łączą Abbey Road ze spacerem przez Marylebone i wizytą w Muzeum Brytyjskim lub Regent's Parku — wszystko w ramach jednego półdnia.

Kto może sobie odpuścić: każdy, kto ma w Londynie bardzo mało czasu i nie interesuje się szczególnie Beatlesami ani historią muzyki. Przejście nie jest fotogeniczne w tradycyjnym sensie, a okolica, choć przyjemna, nie oferuje zbyt wiele innym turystom. Jeśli priorytetem są kultowe londyńskie widoki, takie miejsca jak Tower Bridge czy South Bank zapewnią bogatsze doświadczenia w przeliczeniu na zainwestowany czas.