Horniman Museum and Gardens: Jeden z najlepszych darmowych dni w Londynie

Czym tak naprawdę jest Horniman

Horniman Museum and Gardens to jedno z tych miejsc, które czujesz jak prawdziwe odkrycie, choć działa nieprzerwanie od 1901 roku. Położone na grzbiecie wzgórza w Forest Hill, w południowo-wschodnim Londynie, przechowuje około 350 000 obiektów w trzech głównych kolekcjach: antropologii, historii naturalnej i instrumentów muzycznych. Sam budynek robi wrażenie – zaprojektował go architekt Charles Harrison Townsend w stylu Modern Style, a dziś jest wpisany na listę zabytków klasy Grade II*. Mozaika na frontowej fasadzie, przedstawiająca „Ludzkość w Domu Okoliczności”, zatrzymuje większość odwiedzających w miejscu, zanim jeszcze przekroczą próg.

Muzeum wyrosło z prywatnej kolekcji Fredericka Johna Hornimana, handlarza herbatą, który przez dziesięciolecia zbierał przedmioty z całego świata w epoce późnowiktoriańskiej. Jego rodzinny dom, Surrey House, nieformalnie otworzył swoje podwoje dla publiczności w 1890 roku. Do 1901 roku ukończono nowy budynek projektu Townsenda, a Horniman podarował cały teren mieszkańcom Londynu. Ten pierwotny etos – kolekcji stworzonej dla publicznej edukacji i ciekawości, a nie dla prestiżu – wciąż wyraźnie czuć podczas wizyty w muzeum.

Horniman nazywa siebie jedynym londyńskim muzeum, w którym środowisko naturalne, ekologia i kultury ludzkie można zobaczyć obok siebie w skali globalnej. To nie jest puste stwierdzenie. W ciągu jednego popołudnia możesz przejść od ściany afrykańskich masek, przez gabloty z wiktoriańskimi wypychami, aż do sali pełnej historycznych instrumentów z pięciu kontynentów. Taka rozpiętość jest rzadkością nawet jak na londyńskie standardy.

Kolekcje: co tu faktycznie zobaczysz

Historia naturalna

Galeria Historii Naturalnej zdominowana jest przez jeden z najbardziej nieoczekiwanie słynnych eksponatów w Londynie: przepchanego słomą morsa nabytego pod koniec XIX wieku. Taksydermyści tamtych czasów nie mieli pojęcia, jak bardzo skóra morsa powinna zwisać, więc dosypywali wypełnienia, aż zwierzę wyglądało niemal jak kula. To i śmieszne, i pouczające zarazem – co stanowi niezłe podsumowanie całej galerii. Przestrzeń obejmuje brytyjską przyrodę, globalną bioróżnorodność oraz tematy ekologiczne, łącząc wiktoriańskie gabloty ze współczesnymi metodami ekspozycji.

Antropologia

Kolekcja antropologiczna jest obszerna i poważna. Obiekty z Afryki, obu Ameryk, Azji i Pacyfiku zestawione są z materiałami bezpośrednio odnoszącymi się do historii gromadzenia takich zbiorów w epoce kolonialnej. Muzeum coraz bardziej otwarcie mierzy się z kwestiami proweniencji i repatriacji, a niektóre opisy eksponatów odzwierciedlają ten trwający proces. Dla odwiedzających zainteresowanych kulturami świata i historią materialną to kolekcja z prawdziwą głębią.

Muzyka

Kolekcja instrumentów muzycznych należy do największych na świecie – liczy ponad 7000 instrumentów z niemal każdej tradycji, jaką można sobie wyobrazić. Znajdziesz tu europejskie instrumenty orkiestrowe, zestawy gamelanowe, zachodnioafrykańskie bębny, indyjskie instrumenty klasyczne i mnóstwo przedmiotów, które nie mieszczą się w żadnej regionalnej kategorii. Wiele z nich można dotknąć lub usłyszeć na nagraniach audio. Dla kogokolwiek mającego choćby przelotne zainteresowanie muzyką, ta galeria nagradza powolną uwagę.

Akwarium i Dom Motyli

Zarówno akwarium, jak i Dom Motyli wymagają osobnych biletów wstępu z określoną godziną i są płatne. Akwarium jest niewielkie, ale dobrze skurowane – skupia się na ekosystemach słodkowodnych i morskich w kontekście ochrony środowiska. To lepsze doświadczenie, niż mogłoby sugerować jego skromne rozmiary, po części dlatego, że ekspozycje są przemyślanie ułożone, a po części dlatego, że rzadko jest tu tak tłoczno jak w dużych samodzielnych akwariach.

Dom Motyli jest otwarty codziennie od 10:30 do 16:00. To tropikalna szklarnia ze swobodnie latającymi motylami i ciepłym, wilgotnym powietrzem – połączenie upału, wilgoci i błysków iryzujących kolorów robi naprawdę spore wrażenie. Małe dzieci reagują na to bardzo intensywnie, ale dorośli zainteresowani owadami lub roślinami też uznają dodatkowy koszt za wart zachodu. Bilety z godziną wejścia najlepiej zarezerwować wcześniej przez oficjalną stronę, szczególnie podczas ferii szkolnych, kiedy miejsca rozchodzą się błyskawicznie.

Ogrody i widok na miasto

Ogrody zajmują ponad 16 akrów i dla wielu stałych bywalców są głównym powodem, by tu przyjeżdżać. Opadają zboczem wzgórza od strony budynku muzeum, oferując rozległy widok na północ, w stronę Londynu. W pogodny dzień panorama jest nie do pomylenia z żadną inną: The Shard, wieże Canary Wharf, a przy dobrej widoczności – kopuła katedry św. Pawła. Ten punkt widokowy nie jest tak znany jak te z Parliament Hill czy Primrose Hill, co oznacza, że ławki ogrodowe skierowane na północ często są wolne nawet w ruchliwe dni.

W ogrodach znajdziesz regularne rabaty kwiatowe, ogród zagłębiony, ścieżkę przyrodniczą, ogród kuchenny i zagrodę ze zwierzętami hodowlanymi. Zagroda jest bezpłatna i niezmiennie przyciąga odwiedzających z małymi dziećmi. Ogólna atmosfera ogrodów jest luz i bez pretensji – miejscowi korzystają z nich na pikniki, spacery z psami i przerwy lunchowe. Wczesny ranek, przed otwarciem muzeum, to czas, gdy ogrody są najspokojniejsze. Światło na nasłonecznionych zboczach w godzinę po wschodzie słońca jest znakomite do fotografii.

Jeśli planujesz wizytę łącząca Horniman z innymi atrakcjami południowego Londynu, ogrody stanowią naturalny punkt startowy przed wyruszeniem w stronę Galerii Obrazów Dulwich, odległej o około 20 minut autobusem. Obie atrakcje można bez pośpiechu zobaczyć w ciągu jednego dnia.

Jak doświadczenie zmienia się w zależności od pory dnia

Muzeum otwiera się o 10:00, a pierwsza godzina jest najspokojniejsza w galeriach. Grupy szkolne zazwyczaj zaczynają przybywać od 10:30, i już w połowie ranka Galeria Historii Naturalnej potrafi być dość głośna. Jeśli zależy ci na kolekcjach, przyjazd zaraz po otwarciu daje odczuwalnie spokojniejsze warunki do zwiedzania.

Południe w weekendy to największy ruch przy ogrodowej kawiarni i na terenach przy zagrodzie ze zwierzętami. Kawiarnia ma ograniczoną liczbę miejsc, a kolejka w szczycie przesuwa się powoli – albo weź własne jedzenie, albo zaplanuj jedzenie przed południem lub po 14:00. Same ogrody są na tyle przestronne, że tłok rzadko staje się prawdziwym problemem poza zorganizowanymi wydarzeniami.

Późne popołudnie, od około 15:30, to czas, gdy ogrody prezentują się od najlepszej strony w długie dni. Światło łagodnieje, grupy szkolne odchodzą, a atmosfera zmienia się w stronę lokalnych rodzin i par odpoczywających po pracy lub na spokojnym weekendzie. Ogrody są otwarte do 20:30 w większość dni, co sprawia, że wiosną i latem można je odwiedzić wczesnym wieczorem – rzadkość wśród londyńskich muzeów.

Dojazd i sprawy praktyczne

Stacja Forest Hill leży na linii Windrush londyńskiego Overgroundu i jest oddalona od London Bridge o około 15 minut pociągiem. Ze stacji do wejścia do muzeum przy London Road prowadzi krótki spacer pod górę. Wzniesienie jest wyraźne, ale nie na tyle strome, by sprawiało kłopoty, a cała trasa biegnie chodnikiem. Na terenie muzeum nie ma godnego uwagi parkingu – zdecydowanie najwygodniej dotrzeć tu pociągiem.

Do Forest Hill kursuje też wiele linii autobusowych z centrum i południa Londynu, więc muzeum jest dostępne bez konieczności korzystania z Overgroundu. Jeśli podróżujesz z południowo-wschodniej części Londynu, autobus może być nawet bardziej bezpośredni niż jazda do centralnego węzła przesiadkowego i z powrotem.

Dla odwiedzających planujących szerszy wypad po południowym Londynie, Horniman świetnie łączy się z poranną wizytą w Greenwich Park i popołudniem w Horniman – do obu miejsc można dotrzeć Overgroundem z centrum Londynu, bez konieczności przesiadki na metro przez Tamizę.

Muzeum i ogrody są w dużej mierze dostępne dla osób z ograniczeniami ruchowymi – parter jest przystosowany do swobodnego poruszania, a przez ogrody prowadzą ścieżki bez stopni. Część ogrodów ma jednak nachylenia i nierówne nawierzchnie, więc osoby z większymi potrzebami w zakresie dostępności powinny przed wizytą zapoznać się ze szczegółowym przewodnikiem dostępności na oficjalnej stronie muzeum.

Co warto wiedzieć przed wizytą

Horniman to świetne miejsce dla rodzin z dziećmi w wieku mniej więcej od trzech do dwunastu lat, dla osób lubiących kolekcje etnograficzne i historii naturalnej oraz dla wszystkich szukających wartościowego darmowego dnia z dala od utartych tras turystycznych. Bezpłatny wstęp sprawia, że można go polecać bez żadnych zastrzeżeń każdemu, kto interesuje się muzeami.

Odwiedzający, których głównym zainteresowaniem są wielkie kolekcje sztuki lub najsłynniejsze dzieła na świecie, znajdą więcej dla siebie w National Gallery lub Muzeum Wiktorii i Alberta. Siłą Hornimana jest szerokość i kontekst, a nie pojedyncze, spektakularne eksponaty.

Podróż z centrum Londynu zajmuje sporo czasu. Forest Hill leży w Strefie 3, a dotarcie tu na przykład z Oxford Circus wymaga co najmniej jednej przesiadki i około 30–45 minut jazdy. Jeśli masz tylko kilka godzin i mieszkasz w centrum, muzeum może nie być najlepszym wyborem czysto logistycznie. Dla odwiedzających mieszkających na południu lub południowym wschodzie Londynu – albo dla tych, którzy chcą się celowo wyrwać z turystycznej części miasta – ta wycieczka jest w pełni uzasadniona.

Horniman wpisuje się naturalnie w szerszy plan zwiedzania południowego Londynu. Zajrzyj do naszego 3-dniowego planu zwiedzania Londynu, gdzie znajdziesz podpowiedzi, jak połączyć centralne atrakcje z wizytami w dzielnicowych miejscach, takich jak to.