Tháp Coit: Ô cửa 210 feet nhìn ra San Francisco từ đồi Telegraph

Tháp Coit thực sự là gì

Tháp Coit là một cột bê tông tròn dạng khía cao 210 feet (64 m), xây dựng năm 1933 từ khoản di sản của Lillie Hitchcock Coit — một quý bà sôi nổi của San Francisco, dành một phần ba tài sản để làm đẹp thành phố bà yêu. Kiến trúc sư Arthur Brown Jr., cũng là người thiết kế tòa thị chính San Francisco, đã tạo cho tháp hình dáng thanh thoát, gọn gàng. Có ý kiến cho rằng phần khía cạnh ngoài cột giống đầu vòi phun cứu hỏa, gợi nhớ tình yêu lâu dài của Coit dành cho đội cứu hỏa Knickerbocker Engine Company No.5. Chính quyền thành phố lại khẳng định không có bằng chứng về ý tưởng này, nên sự giống nhau có khi chỉ là ngẫu nhiên.

Tháp nằm trong công viên Pioneer Park trên đỉnh đồi Telegraph, đã được xếp hạng Di tích Lịch sử Quốc gia (NPS Number 07001468). Bạn có thể tự do tham quan khuôn viên quanh tháp miễn phí, nhưng giờ công viên có thể giới hạn. Sảnh bên trong và đài quan sát hoạt động theo giờ cố định, cần mua vé.

Tranh tường WPA: Điểm nhiều khách bỏ qua vội vã

Phần chân tháp Coit trang trí 342 m2 tranh bích họa vẽ năm 1934 bởi nhóm khoảng 25 họa sĩ dưới dự án Public Works of Art Project, tiền thân của chương trình WPA nổi tiếng thời New Deal. Chủ đề tranh phản ánh cuộc sống lao động ở California trong thời kỳ Đại khủng hoảng: công nhân bến cảng, nông dân, thủ thư, nhà khoa học, người đọc báo. Phong cách nghệ thuật là Xã hội hiện thực với cảm hứng rõ ràng từ Diego Rivera — bậc thầy Mexico mà nhiều nghệ sĩ ở đây từng theo học.

Điểm đặc biệt của các bức bích họa này là tính chân thực tỉ mỉ. Nếu quan sát kỹ, bạn sẽ thấy báo California với tiêu đề rõ ràng năm 1934, giá sách đầy những cuốn sách thật thời đó, và chân dung những người dường như là người thật ngoài đời. Một bức còn gây xôn xao nhỏ khi xuất hiện tờ báo cấp tiến trong cảnh sạp báo, khiến thành phố phải trì hoãn khai trương để tranh luận nội dung có quá nhạy cảm chính trị không. Cuối cùng, các bức tranh vẫn ra mắt công chúng mà không thay đổi gì.

Bạn nên dành ít nhất 15–20 phút ngắm tranh trước khi lên thang máy. Đa số khách chỉ mải xếp hàng lên đài, bỏ lỡ toàn bộ tranh vẽ. Tranh tầng hai (chỉ có thể xem theo tour hướng dẫn cuối tuần) được bảo quản tốt và rất đáng khám phá nếu bạn có thời gian. Nếu bạn muốn tìm hiểu thêm về nghệ thuật San Francisco, SFMOMA và Bảo tàng de Young đều giữ các tác phẩm cùng thời kỳ.

Đài quan sát: Ngắm cảnh và kỳ vọng thực tế

Đi thang máy lên đỉnh chỉ mất chưa đầy một phút. Đài quan sát nằm trên cao, vòng quanh cột chính, mở ra toàn cảnh 360 độ. Gặp ngày trời quang, bạn sẽ thấy rõ cả cầu Bay Bridge phía đông, đồi xanh Marin phía bắc, đảo Alcatraz lặng lẽ trên mặt nước, và nhìn xuôi về các mái nhà North Beach, khu tài chính phía nam. Nếu sáng sớm sương mù chưa tan, có thể chỉ thấy xám xịt — và gió lạnh sẽ nhắc bạn rằng mặc nhiều lớp áo là bắt buộc.

Thống kê cho thấy tháng 9 và 10 là hai tháng trời San Francisco trong và ấm nhất, ít sương mù biển hơn mùa hè. Nếu đi vào tháng 6 hay 7, bạn nên chuẩn bị sẵn tâm lý đỉnh tháp bị mây phủ cho đến tận trưa hoặc đầu chiều. Cảnh trưa tháng 9 sẽ khác hoàn toàn 10 giờ sáng tháng 7.

Nếu bạn cần so sánh, điểm ngắm thành phố tại Twin Peaks miễn phí và cũng cho tầm nhìn thành phố rộng hệt như vậy mà không cần xếp hàng mua vé. Tuy nhiên, Twin Peaks không có vẻ đẹp kiến trúc và cảnh vịnh gần ngay trước mắt như ở đây. Hai chỗ đều đáng đi, mỗi chỗ cho một trải nghiệm khác.

Cách di chuyển: Cách tiếp cận cũng quan trọng

Xe buýt Muni số 39 (Coit) chạy từ Fisherman’s Wharf đến tháp Coit qua Telegraph Hill Boulevard, dừng ngay lối vào tháp. Đây là lựa chọn dễ nhất, chuyến chạy thường xuyên và rất tiện. Bãi đậu xe trên đỉnh hiếm, đường lên thì nhỏ và dốc — không nên tự lái xe trừ khi thực sự cần thiết.

Cách đi thú vị nhất, cũng là cách giúp bạn trải nghiệm trọn vẹn nhất, là leo bộ bằng Filbert Steps. Hai dãy bậc thang bằng gỗ và bê tông này dẫn lên sườn đông đồi Telegraph qua những tán thì là, mâm xôi và các vườn cây do người dân trồng tự phát. Đàn vẹt hoang (vẹt nhỏ đầu đỏ) sống ở đồi này từ những năm 1990 thường xuyên xuất hiện dọc đường, nhất là buổi sáng. Leo mất 15–20 phút từ chân đồi Embarcadero, dốc khá gắt và là một dạng tập luyện đúng nghĩa.

Cầu thang Greenwich là lựa chọn leo lên từ phía bắc, dốc nhẹ hơn và ít cây cối hơn. Cả hai đều đưa bạn đến gần đỉnh đồi, cách tháp vài bước chân. Hãy đi giày bám tốt — bậc gỗ trên lối Filbert có thể trơn khi ướt.

Nên đi vào lúc nào và tùy từng thời điểm có gì khác

Tháp mở cửa hàng ngày từ 10:00 sáng, thường đóng cửa từ 5:00 đến 6:00 chiều tùy mùa. Đến sớm trong 30 phút đầu sẽ có hàng thang máy ngắn hơn, ảnh sáng đẹp hơn ở phía đông sân thượng nơi cầu Bay Bridge được chiếu sáng trực diện. Đầu giờ trưa mùa cao điểm, hàng đợi có thể kéo dài ra khỏi sảnh và đài quan sát bên trên cũng đông rõ rệt.

Ánh sáng cuối chiều, đặc biệt từ tháng 9 đến tháng 11, cực kỳ lý tưởng để chụp vịnh. Mặt trời nghiêng về phía Thái Bình Dương, phản chiếu sắc vàng ấm lên mặt nước, cây cầu, và đồi Marin. Thường đóng cửa từ 5:00–6:00 chiều nên bạn nên đến muộn nhất là một tiếng trước khi đóng để kịp cả tranh tường lẫn ngắm cảnh.

Khuôn viên quanh tháp mở cửa suốt ngày đêm. Buổi sáng hè trước giờ tháp mở, người dân dắt chó đi dạo, ngồi uống cà phê trên ghế đá. Thành phố phía dưới lúc này cũng yên tĩnh và bồng bềnh hơn nhiều khi sương mù chưa tan. Cảm giác khác hẳn không khí nhộn nhịp lúc cao điểm buổi trưa, rất nên thử dù bạn định mua vé lên tháp sau.

Thông tin thực tế & tiếp cận cho mọi người

Vé thang máy bán trực tiếp tại chỗ đến trước giờ đóng cửa một tiếng. Hiện tại chưa có vé online cho khách lẻ; bạn nên kiểm tra quy định mới nhất tại sfrecpark.org trước khi đi, vì mấy chi tiết vận hành này có thể đổi. Tranh tường tầng trệt xem miễn phí bất kỳ lúc nào tòa nhà mở cửa.

Tháp do Sở công viên San Francisco quản lý. Có thể tiếp cận bằng ô tô qua Telegraph Hill Boulevard, không phải leo cầu thang, và bên trong có thang máy lên đài quan sát. Đường dốc qua cầu thang Filbert hoặc Greenwich không phù hợp cho xe lăn hay xe đẩy trẻ em. Nếu đi cùng trẻ nhỏ, xe buýt Muni 39 là lựa chọn tốt nhất. Nếu bạn dự định khám phá thêm quanh khu vực này, North Beach nằm ngay bên dưới với nhiều quán cà phê, hiệu sách và công viên Washington Square đều sát cạnh.

Dù mùa nào cũng nhớ mặc nhiều lớp. Trên đỉnh tháp lúc nào cũng lạnh và gió hơn nhiều so với dưới phố, cộng với không gian mở và gió lùa sẽ làm bạn thấy lạnh hơn rất nhiều so với nhiệt độ cảm nhận dưới chân đồi.

Ai nên cân nhắc bỏ qua điểm này

Nếu bạn từng đi rồi và tranh tường không gây ấn tượng, chỉ riêng cảnh trên đài cũng khó khiến bạn thấy đáng để quay lại. Đài quan sát nhỏ, ai thích không gian yên tĩnh, ngắm thành phố lâu mà không chen chúc chắc sẽ thích Twin Peaks hay Marin Headlands hơn. Nếu đang phân vân thời gian giữa điểm này và Alcatraz, nên biết đảo Alcatraz tốn nhiều chuẩn bị hơn nhưng trải nghiệm khác hẳn — còn tháp Coit có thể hoàn tất từ đầu đến cuối dưới hai tiếng.

Những ai thật sự quan tâm lịch sử kiến trúc San Francisco sẽ thu được nhiều kiến thức hơn khi đi tour đi bộ có kèm tháp Coit như một điểm dừng. Hướng dẫn kiến trúc San Francisco giải thích rõ cách tháp gắn với làn sóng xây dựng công cộng thập niên 1930 ở San Francisco.