ไชน่าทาวน์

แนะนำพื้นที่

ไชน่าทาวน์ตั้งอยู่ทางตะวันออกเฉียงเหนือของซานฟรานซิสโก ขนาบอยู่ระหว่างเขตที่โดดเด่นของเมืองอย่างใกล้ชิด พรมแดนทางการเริ่มที่ถนนบุชด้านใต้ถึงถนนบรอดเวย์ทางเหนือ ตะวันตกขนาบด้วยถนนพาวเวลล์ ตะวันออกถึงถนนเคียร์นี่ย์ อยู่เหนือยูเนียนสแควร์เพียงนิดเดียว เดินขึ้นเนินจากเขตการเงิน และอยู่ใต้เขตนอร์ทบีช โดยมีเนินน็อบฮิลล์สูงเด่นอยู่ด้านตะวันตก

สองเส้นหลักเหนือ-ใต้ของย่านนี้ต่างกันชัดเจน แกรนท์อเวนิวคือหน้าบ้านท่องเที่ยว เข้าได้ผ่าน Dragon's Gate ที่ถนนบุช ซึ่งเป็นซุ้มประตูไทล์เขียวสวยคล้ายประตูมังกร เปิดทางสู่ด้านใต้ของย่าน เดินขึ้นเหนือผ่านร้านของฝาก ร้านติ่มซำ อาคารหลังคาจีนคลาสสิก (เป็นดีไซน์ที่เพิ่มเติมในปลายศตวรรษ 19 เพื่อให้ย่านดูโดดเด่น) ขยับไปหนึ่งบล็อกทางตะวันตกคือสต็อกตันสตรีท ที่นี่คือหัวใจย่านจริงๆ ถนนแคบกว่า จอแจกว่า เต็มไปด้วยตลาด ร้านสมุนไพร ร้านอาหารที่เน้นชาวบ้าน

พอร์ตสมัธสแควร์ถือเป็นจุดศูนย์กลางของย่าน อยู่แถวเคียร์นี่ย์กับถนนเคลย์ เคยเป็นลานกลางเมืองแห่งแรกตั้งแต่ยุคยังเป็นเยอร์บาบูเอน่า ก่อนเมืองซานฟรานซิสโกจะถือกำเนิด ทุกวันนี้ที่นี่เหมือนห้องนั่งเล่นกลางแจ้งของชาวอาวุโสในชุมชน มีคนนั่งเล่นหมากรุก ไพ่นกกระจอก พักผ่อนกันตลอดวัน ถัดไปหนึ่งบล็อกที่ถนนแคลิฟอร์เนียคือเซนต์แมรี่ส์สแควร์ ที่สงบกว่า มีรูปปั้นซุนยัตเซ็น ผู้นำปฏิวัติสร้างสาธารณรัฐจีน ซึ่งเคยใช้ซานฟรานซิสโกเป็นฐานระดมกำลังในยุคต้นศตวรรษที่ 20

เสน่ห์และบรรยากาศ

เช้าๆ ในไชน่าทาวน์เป็นโลกของคนท้องถิ่น ตั้งแต่ 7 โมงที่สต็อกตันสตรีท ฟุตบาทแน่นไปด้วยแม่ค้าเข็นรถผ่านแผงขิง กะละมังปูเป็นๆ ถาดหมูแดงหอมๆ พ่อค้าแม่ค้าขายของเสียงดังเป็นกวางตุ้ง แสงแดดยังเอียงๆ อบไอน้ำจากเตาขนมอบ เป็นประสบการณ์เติมทุกประสาทสัมผัสแบบที่หาได้ยากจากจุดอื่นของซานฟรานฯ และที่นี่ตอนเช้าทั้งย่านพูดจีนเป็นหลัก

กลางวันแกรนท์อเวนิวจะคึกคักไปด้วยกลุ่มทัวร์ นักท่องเที่ยวเดินระหว่างซุ้มประตูมังกรถึงถนนโคลัมบัส เสียงในย่านเปลี่ยนเป็นเสียงกล้อง เสียงกระดิ่งร้าน เสียงดนตรีแนววินเทจจากหน้าร้านของฝาก ช่วงเที่ยงความแตกต่างระหว่างสองถนนขนานจะชัดเจน ร้านอาหารบนแกรนท์คิวยาวกว่า เมนูภาษาอังกฤษเยอะ ราคาสูงนิดๆ แต่หากอยากได้อะไรที่ท้องถิ่นจริงๆ ต้องเข้าร้านตามซอกซอยระหว่างแกรนท์กับสต็อกตัน ที่มีเมนูเขียนมือติดหน้าต่าง ราคาย่อมเยา โต๊ะเต็มไปด้วยคนจีนทั้งครอบครัว

ค่ำคืนบรรยากาศจะเปลี่ยนอีกชุด ร้านของฝากปิดเกือบหมดราวสามทุ่ม ย่านเงียบลงเมื่อเทียบกับนอร์ทบีชที่อยู่ใกล้เคียง ทางหลักยังมีไฟสว่าง แต่ตรอกซอก เลี้ยวข้างจากแกรนท์มักแอบมืดกว่าตอนกลางวัน ไชน่าทาวน์โดยรวมปลอดภัย แต่เหมือนย่านเมืองใหญ่ทั่วไป ควรสังเกตรอบตัว พอร์ตสมัธสแควร์กลางคืนยังมีคนพลุกพล่าน ขอบย่านฝั่งถนนเคียร์นี่ย์ที่ติดเขตการเงินจะเงียบมากหลังจากเลิกงาน

เสน่ห์และตัวตนของย่านนี้ถูกหล่อหลอมจากประวัติศาสตร์ชุมชนเข้มแข็ง ผู้อพยพจีนมาพร้อมยุคตื่นทองปี 1849 และสร้างทางรถไฟข้ามประเทศจำนวนมาก แต่ก็โดนกีดกันรุนแรงตามกฎหมายอย่าง Chinese Exclusion Act ปี 1882 ห้ามแรงงานจีนเข้าอเมริกา หลังแผ่นดินไหวและไฟไหม้ใหญ่ปี 1906 ชุมชนจีนและผู้นำย่านช่วยกันฟื้นสร้างอาคารสไตล์หลังคาจีนที่กลายเป็นภาพจำทุกวันนี้ เป็นกลยุทธ์ตั้งใจให้ไชน่าทาวน์ดูโดดเด่นและรอดพ้นกระแสขับไล่ ถ้าเข้าใจเรื่องนี้จะมองรายละเอียดสถาปัตย์ต่างไป ทุกอย่างบนแกรนท์ไม่ใช่แค่สวยแต่จงใจสร้างรายได้ให้อยู่รอด พิพิธภัณฑ์ Chinese Historical Society of America Museum บนถนนเคลย์คือแหล่งเรียนรู้ประวัติศาสตร์นี้อย่างละเอียด แนะนำว่าควรเผื่อเวลาไปชมสักชั่วโมง

เที่ยวอะไรดี

เริ่มต้นฝั่งใต้ที่ Dragon's Gate บนแกรนท์อเวนิวตรงถนนบุช ประตูนี้มาจากรัฐบาลจีนเมื่อปี 1970 สลักข้อความว่า “แผ่นดินทั้งผืนเพื่อประชาชน” ที่นี่เป็นหนึ่งในโลเกชั่นถ่ายรูปยอดนิยมของซานฟรานซิสโก ถ้าอยากได้ภาพโล่งๆ ให้มาแต่เช้าก่อนทัวร์จะลง จากนั้นเดินขึ้นเหนือตามแกรนท์อเวนิวแต่แวะซอยแคบๆ ข้างทางด้วย ที่ Ross Alley และ Waverly Place เดินเล่นช้าๆ จะได้เห็นบรรยากาศลึกซึ้ง

ที่ Golden Gate Fortune Cookie Factory ใน Ross Alley คือโรงงานคุกกี้นำโชคแบบทำมือที่เปิดมาตั้งแต่ปี 1962 ยังใช้เตาเหล็กหมุนขนาดเล็ก เจอค่าถ่ายรูประบุไว้ชัด แต่น่าแวะดูอย่างยิ่ง

Waverly Place ซึ่งบางทีเรียก “ถนนระเบียงสีสด” เป็นซอยที่สวยจัดในซานฟรานซิสโก ชั้นบนของแต่ละตึกคือที่ตั้งสมาคมสายตระกูลและวัดจีนดั้งเดิม บางแห่งเปิดมาตั้งแต่ศตวรรษที่ 19 Tin How Temple บนชั้นสี่ตึกหนึ่ง ก่อตั้งปี 1852 คือวัดจีนเก่าแก่ที่สุดแห่งหนึ่งในอเมริกา พอร์ตสมัธสแควร์ที่เคียร์นี่ย์กับเคลย์เดินไปแค่ไม่กี่นาทีก็เชื่อมต่อกับเขตการเงิน พิพิธภัณฑ์ Chinese Historical Society of America Museum อยู่ถนนเคลย์ใกล้ลานนี้ เจาะลึกประวัติผู้อพยพ ยุครถไฟ และยุคถูกกีดกันทางกฎหมาย

• ประตูมังกร: ประตูเข้าเมืองทางแกรนท์อเวนิวกับถนนบุช
• Waverly Place: ซอยแคบๆ กับระเบียงและสมาคมจีนสีสันสด
• Ross Alley: จุดที่ตั้งโรงงานทำคุกกี้นำโชค Golden Gate
• Portsmouth Square: ลานสาธารณะประวัติศาสตร์ที่คนท้องถิ่นใช้ชีวิตประจำวัน
• St. Mary’s Square: สวนหย่อมสงบพร้อมรูปปั้นซุนยัตเซ็น
• Chinese Historical Society of America Museum: สถาบันประวัติศาสตร์ย่านไชน่าทาวน์
• Old St. Mary’s Cathedral บนถนนแคลิฟอร์เนีย: โบสถ์คาทอลิกแห่งแรกของแคลิฟอร์เนีย สร้างปี 1854

ไชน่าทาวน์อยู่ติดกับย่านเด็ดอีกหลายแห่ง เดินเหนือบนแกรนท์เลยบรอดเวย์จะเจอ North Beach แล้วจะแวะ City Lights Bookstore และ Coit Tower ต่อได้เลยโดยไม่ต้องย้อนทาง ถือเป็นเส้นเดินเชื่อมระหว่างย่านที่ลงตัวมาก

กิน ดื่ม ในย่าน

อาหารในไชน่าทาวน์ส่วนใหญ่เป็นกวางตุ้ง สะท้อนรากเหง้าของชุมชนต้นตำรับ ที่นี่มีติ่มซำแบบเข็นรถหรือเช็กลิสต์ สังเกตได้ว่ามีเป็ดย่าง หมูแดงห้อยหน้าร้าน ข้าวอบหม้อดิน บะหมี่เส้นสด โจ๊กแบบต่างๆ ราคาย่อมเยากว่าทั่วเมือง ปริมาณจานก็จัดเต็ม บาร์ค็อกเทลหรูไม่ค่อยมี ที่นี่มีร้านน้ำชา ชานมไข่มุกและบาร์เรียบง่ายเป็นหลัก

ถ้าอยากกินติ่มซำให้ตรงบรรยากาศ ให้มองหาบนสต็อกตันสตรีทหรือถนนตัดระหว่างแกรนท์กับสต็อกตันมากกว่าตัวแกรนท์เอง ร้านดังๆ มักเต็มตั้งแต่ 10 โมงวันหยุด แถมไม่รับจอง ใครไม่อยากรอนานไปก่อน 09.30 น. ส่วนแกรนท์อเวนิวรวมแต่ร้านบริการครบและเมนูอังกฤษชัดเจน แม้จะมาตรฐานแต่ยังไม่ใช่ตัวเลือกที่น่าสนใจสุด ถ้าอยากเจอร้านขนมปังไข่ทาร์ต บะหมี่เฉพาะทาง หรือร้านเล็กเฉพาะทางจริงๆ ต้องเข้าไปที่ตรอกซอกใน

เบเกอรี่จีนทั้งบนแกรนท์และสต็อกตันสตรีทน่าแวะตลอดวัน ขนมปังสับปะรด (ชื่อมาจากลวดลาย ไม่ได้ไส้สับปะรด) ไข่ทาร์ต ขนมปังมะพร้าว ขนมหญิง (wife cake) ไส้แตง winter melon คือขนมหลัก ราคาส่วนใหญ่ $1-3 ดอลลาร์ ใครอยากดูวัฒนธรรมอาหารจีนในซานฟรานซิสโกหลากหลายกว่านี้ ให้ลองไปโซน Richmond District แถว Clement Street จะเจอร้านอาหารกวางตุ้งมากมาย สำหรับใครอยากรู้ความหลากหลายของอาหารจีนในเมือง ลองดู อาหารที่ควรกินในซานฟรานซิสโก สำหรับตัวเลือกและไกด์ครบๆ

เดินทางไปและรอบย่าน

ไชน่าทาวน์เดินทางด้วยขนส่งสาธารณะได้สะดวกมาก สถานี Powell Street (BART และ Muni Metro) อยู่หัวมุม Powell กับ Market ห่างจากซุ้มประตูมังกรบนแกรนท์อเวนิวแค่ 5 นาที เดินขึ้น Powell ไปถึงถนนบุชแล้วเลี้ยวขวาตรงอีกบล็อกจะเจอแกรนท์อเวนิวกับซุ้มประตูเลย Muni หลายสายเข้าไชน่าทาวน์โดยตรง โดยเฉพาะเส้นสต็อกตันกับซาคราเมนโต หากอยากรู้ระบบขนส่งทั่วเมืองมากขึ้น ดูคู่มือ การเดินทางในซานฟรานซิสโก ซึ่งอธิบาย Muni, BART และเคเบิลคาร์ละเอียดดี

สายเคเบิลคาร์ California Street ผ่านขอบใต้ของไชน่าทาวน์ มีป้ายใกล้แกรนท์อเวนิว ถือเป็น 1 ใน 3 สายเคเบิลคาร์หลักของเมือง วิ่งวิวสวยไปยัง Nob Hill หรือเขตการเงิน คู่มือ คู่มือรถรางซานฟรานซิสโก อธิบายเส้นทาง ค่าโดยสาร และทิปการนั่งให้ไม่เสียเวลาต่อคิว

ย่านนี้ต้องเดินเป็นหลัก ถนนแคบ ที่จอดรถน้อยและเเพง และแหล่งเที่ยวต่างๆ อยู่ใกล้กันจนขับรถลำบาก เส้นแกรนท์อเวนิวกับสต็อกตันค่อนข้างราบ เดินไปน็อบฮิลล์ทางตะวันตกหรือขึ้นเทเลกราฟฮิลล์ทางตะวันออกอาจชันนิดหน่อย เดินจากซุ้มประตูมังกรถึงบรอดเวย์ฝั่งเหนือใช้เวลาราว 10 นาทีแบบเดินชิลๆ ไม่แวะหยุด

พักที่ไหนดี

โรงแรมในเขตไชน่าทาวน์มีน้อย ใครอยากใกล้ย่านนี้ส่วนมากเลือกพักยูเนียนสแควร์ที่อยู่ทางใต้ติดกัน ยูเนียนสแควร์มีโรงแรมครบทุกงบ ตั้งแต่เชนราคาย่อมเยาถึงโรงแรมหรูใส่ใจบริการ แถมยังเดินถึงไชน่าทาวน์ เขตการเงิน หรือสถานีพาวเวลล์ง่าย จะเปรียบเทียบตัวเลือกต่างๆ ให้ครบ ดูไกด์ ที่พักในซานฟรานซิสโก ซึ่งแนะเรื่องพักแต่ละย่านและงบประมาณ

พักใกล้ไชน่าทาวน์เหมาะสำหรับนักเดินตลาดเช้าที่เริ่มก่อนโรงแรมส่วนใหญ่จะเปิดบุฟเฟ่ต์เช้า ตำแหน่งตรงนี้ยังเป็นจุดตัดการเดินทางดีๆ ใกล้นอร์ทบีชหรือลง Embarcadero ทางเหนือ/ตะวันออก น็อบฮิลล์ตะวันตก และใกล้เน็ตเวิร์กขนส่งทั่วเมือง แต่อย่าลืมว่าย่านนี้ไม่ค่อยเงียบโดยเฉพาะคืนสุดสัปดาห์ บริเวณพอร์ตสมัธสแควร์หรือแกรนท์อเวนิวกลางคืนอาจจอแจ ใครหลับยาก แนะนำพักถนนสงบๆ แถวยูเนียนสแควร์

ทิปใช้งานจริงกับภาพรวมตรงไปตรงมา

ไชน่าทาวน์เป็นหนึ่งในย่านที่คนนิยมเที่ยวที่สุดในซานฟรานซิสโก แต่ก็โดนเข้าใจผิดมากที่สุดเช่นกัน หลายคนเห็นแต่แกรนท์อเวนิวแล้วคิดว่าย่านนี้มีแต่ร้านของฝากหนาแน่น ความจริงแล้วจุดที่น่าสนใจที่สุดมักซ่อนอยู่ในซอกซอยและใช้เวลาค้นหาชิลๆ มากกว่าทัวร์เร่งรีบ

ช่วงตรุษจีน (ขึ้นอยู่กับปฏิทินจันทรคติ ระหว่างปลายมกราคม-ปลายกุมภาพันธ์) จะมีขบวนพาเหรดยิ่งใหญ่ที่สุดนอกเอเชีย คึกคักตลอดเส้น Geary Street กับแกรนท์อเวนิว เที่ยวช่วงนี้ต้องจองที่พักล่วงหน้า ถนนก็ปิดหลายเส้น ถ้าสนใจวางแผนมาตรงอีเวนต์และเลือกฤดูที่เหมาะ ดูไกด์ ช่วงเวลาที่ดีที่สุดในการเยือนซานฟรานซิสโก ซึ่งบอกเดือนต่อเดือน ถ้าอยากจัดแผนที่ครอบคลุมทั้งเมือง ไกด์ คู่มือสำหรับผู้มาเยือนซานฟรานซิสโกครั้งแรก ก็ช่วยจัดลำดับความสำคัญของไชน่าทาวน์ในแผนเที่ยวซานฟรานฯ ได้ดี

ที่นี่ไม่ใช่พิพิธภัณฑ์ แต่คือย่านเมืองจริง หนาแน่นสุดในอเมริกาด้วยซ้ำ คนท้องที่ใช้ชีวิตทำงานที่นี่ ไม่ได้อยู่เพื่อเชิญนักท่องเที่ยว วิธีที่ควรทำเหมือนกับย่านที่คนเขาอาศัยทั่วไป คือสังเกต รับรู้ บริโภคของพื้นถิ่น และอย่ายืนถ่ายรูปล้นฟุตบาทขวางทางคนจับจ่าย