Strawberry Fields: สวนอนุสรณ์จอห์น เลนนอนในเซ็นทรัลพาร์ค

Strawberry Fields คืออะไรจริงๆ

Strawberry Fields เป็นสวนรำลึกขนาด 2.5 เอเคอร์ ติดถนนฝั่งตะวันตกของเซ็นทรัลพาร์ค อยู่ตรงข้ามตึก The Dakota ที่จอห์น เลนนอนเคยอยู่และถูกยิงเมื่อวันที่ 8 ธันวาคม 1980 พื้นที่นี้นิวยอร์กประกาศให้เป็นส่วนหนึ่งของการรำลึกเลนนอนในปี 1981 และเปิดตัวทางการวันที่ 9 ตุลาคม 1985 ตรงกับวันเกิดครบ 45 ปีของเขา ตอนนี้บริหารโดย Central Park Conservancy และเป็นโซนเงียบในสวน

จุดศูนย์กลางคือโมเสก 'Imagine' พื้นวงกลมขาวดำฝังลายเรียบกับทางหลัก ผลงานของศิลปินจากเมืองเนเปิลส์ อิตาลี มีคำเดียวอยู่ตรงกลาง รอบๆ ตกแต่งด้วยต้นเอล์ม ดอกไม้ และทางเดินธรรมชาติแบบงานออกแบบดั้งเดิมของ Frederick Law Olmsted ไม่มีรั้ว ไม่มีซุ้มขายตั๋ว ไม่มีอุปสรรค เดินเข้าได้เลย

ดูใกล้ๆ กับโมเสก Imagine

ขนาดของโมเสกจริงๆ เล็กกว่าที่หลายคนคิด เมตรเส้นผ่านศูนย์กลางประมาณ 12 ฟุต อยู่กลางทางเดินที่กว้างขึ้นเล็กน้อย เกือบทุกวันจะมีดอกกุหลาบ ทิวลิป หรือกลีบดอกไม้ที่แฟนเพลงเอามาวางโดยเฉพาะ วันที่ 9 ต.ค. (วันเกิดเลนนอน) กับ 8 ธ.ค. (วันครบรอบการเสียชีวิต) จะเห็นดอกไม้แน่นมาก ถึงขั้นปกคลุมพื้นที่เกือบหมด

ลวดลายเป็นแพตเทิร์นวงกลม สลับหินขาวดำเทา มีคำว่า 'IMAGINE' ตัวโตตรงกลาง อ่านเห็นชัดจากระดับคนยืน จะถ่ายภาพดีๆ ต้องรอจังหวะ เพราะคนมักย่อตัวหรือยืนถ่ายรูปอยู่เสมอ ช่วงเช้าตรู่วันธรรมดาคือโอกาสดีที่สุดถ้าไม่อยากติดคนอื่นในเฟรม

รอบโมเสกมีม้านั่งโค้งครึ่งวงกับต้นเอล์มใหญ่หลายต้น ให้ร่มเงาชัดช่วงกลางฤดูใบไม้ผลิถึงปลายใบไม้ร่วง ถ้าใบเต็มจะรู้สึกปิดล้อมเป็นส่วนตัวต่างจากสวนส่วนอื่น ถ้าอยากเข้าใจว่าตรงนี้อยู่ตรงไหนของย่าน Upper West Side ลองอ่าน คู่มือย่าน Central Park จะมีแผนผังสวนและถนนรอบๆ อธิบายละเอียด

ประสบการณ์ต่างกันอย่างไรตามช่วงเวลา

ถ้ามา 8 โมงเช้าวันธรรมดา จะได้ความเงียบสงบที่สุด แสงยามเช้าส่องผ่านยอดเอล์ม กลิ่นดินเปียกกับหญ้าตัดใหม่ บริเวณนี้แทบไม่มีใคร ยกเว้นนักวิ่งผ่านไป ดอกไม้เมื่อวานยังสด นี่เป็นโซนเงียบจริงๆ เพราะทุกคนลดเสียงลงโดยอัตโนมัติ ไม่ใช่แค่มีป้ายเตือน

กลางวันโดยเฉพาะวันเสาร์-อาทิตย์หรือหน้าร้อน จะคนเยอะ กลุ่มทัวร์ เดินคนเดียว นักท่องเที่ยวเดินรวมตรงโมเสก เกือบแน่ใจว่ามีคนเล่นกีตาร์เพลง Beatles อยู่ใกล้ๆ และบางทีก็มีคนมายืนดูบรรยากาศ ไม่ถือว่าน่าอึดอัด แต่บรรยากาศต่างจากตอนเช้าชัดเจน ดนตรีสดๆ แบบนี้เพิ่มเสน่ห์ เป็นโชว์ไม่เป็นทางการที่เกิดขึ้นเอง

ช่วงบ่ายแก่ๆ ฤดูใบไม้ร่วงคือช่วงที่ถ่ายรูปออกมาสวย แสงลอดใบไม้เปลี่ยนสี คนเริ่มซาลงหลังเที่ยง อากาศเย็นสบาย เดินเพลินกว่าช่วงร้อน ฤดูหนาวจะยิ่งคล้ายสวนสงบ วันที่ฟ้าครึ้มของเดือนธันวาคม หลายคนบอกว่าสวนยิ่งดูขรึม เหมาะกับการรำลึกมากกว่าความคึกคักหน้าร้อน

เบื้องหลังประวัติและวัฒนธรรม

ชื่อ Strawberry Fields มาจากเพลงของเดอะบีทเทิลส์ "Strawberry Fields Forever" (1967) ที่เลนนอนแต่งจากความทรงจำบ้านพักเด็กกำพร้า Salvation Army ที่ลิเวอร์พูล นิวยอร์กประกาศให้พื้นที่ส่วนนี้ในเซ็นทรัลพาร์คเป็นเกียรติแก่เขาตั้งแต่ปี 1981 ไม่ถึงสี่เดือนหลังเลนนอนเสียชีวิต โยโกะ โอโนะ ภรรยาของเขาบริจาค 1 ล้านดอลลาร์ช่วยปรับปรุงสวน และยังคงอยู่ที่ตึก Dakota ข้ามถนนนานหลายสิบปี

เมืองเลือกจัดสรรพื้นที่สวนในเซ็นทรัลพาร์คแทนที่จะสร้างรูปปั้น ตรงกับสิ่งที่เลนนอนเคยพูดว่าอยากให้ระลึกถึงโดยไม่ยึดติดสิ่งก่อสร้าง โมเสก 'Imagine' ของศิลปินจากเนเปิลส์ที่ติดตั้งปี 1985 คือสัญลักษณ์รำลึกชิ้นเดียวที่ตั้งใจทำ ทุกอย่างอื่น—ทั้งต้นไม้ พรรณไม้ ทางเดิน—ออกแบบให้เป็นสวนมีชีวิต สัมผัสได้จริง ไม่ใช่แค่อนุสาวรีย์เฉยๆ

ตึก Dakota มองเห็นได้จากทางเข้าสวนที่ Central Park West และ 72nd Street แม้มองไม่เห็นจากตรงโมเสกเอง รูปแบบโกธิคเรอไววัลสีเข้มก็เห็นเด่นชัดเลย ด้านกว้างของ Upper West Side ซึ่งมีรายละเอียดใน คู่มือย่าน Upper West Side ก็ควรแวะเดินทั้งก่อนหรือหลังเข้าชม เพราะแถบนั้นมีทั้งพิพิธภัณฑ์ ร้านหนังสืออิสระ ร้านอาหารขึ้นชื่อ

วิธีเดินทางและภาพรวมการเที่ยว

วิธีที่ง่ายที่สุดคือรถไฟใต้ดิน สถานี 72nd Street (สาย 1, 2, 3) ลงฝั่ง Central Park West แล้วข้ามถนนเข้าเซ็นทรัลพาร์คตรงประตู Strawberry Fields เดินเลียบทางเดินหลักข้ามไปทางตะวันออกเฉียงเหนือราว 2 นาทีก็ถึง จะเห็นคนรวมตัวรอบโมเสกก่อนเห็นตัวโมเสกเองเสียอีก

ทางเดินจาก Central Park West เป็นทางลาดเรียบ กว้าง รองรับวีลแชร์หรือรถเข็นเด็กได้สบาย อยากเดินชมพื้นที่โดยรอบบ้าง เส้นทางย่อยอาจมีเนินกับโขดหินซึ่งเดินลำบากกว่านิดแต่ไม่ถึงกับโหด ช่วงนี้เป็นโซนเงียบ มีนโยบายไม่ให้มีดนตรีเปิดแอมป์หรือเสียงดัง

Strawberry Fields เหมาะจับคู่เดินกับจุดอื่นในเซ็นทรัลพาร์ค Bethesda Terrace and Fountain เดินไปทางตะวันออกอีกราว 10 นาที ส่วน Central Park ส่วนที่กว้างกว่า เดินต่อยาวๆ ชมสวนได้อีกหลากหลายชั่วโมง

เทคนิคถ่ายภาพ & ความจริงแบบไม่อวย

โมเสกถ่ายสวยสุดจากมุมบน ต้องก้มลงหรือแทบจะนอนกับพื้น จะใช้กล้องเลนส์มุมกว้างหรือโหมด portrait บนมือถือก็จับลายครบ ถ้าไม่อยากติดเท้าคนอื่นในภาพ ช่วงเช้าวันธรรมดา 7:00-8:30 น. สบายสุด แสงที่ลอดต้นเอล์มช่วงเที่ยงในฤดูร้อนให้เงาตัดคอนทราสต์สูง อาจถ่ายลงยากหน่อย

พูดตรงๆ Strawberry Fields เป็นเพียงจุดเล็กๆ คุณจะใช้เวลาราว 10 นาทีที่โมเสก กับเดินดูละแวกใกล้ๆ อีก 10 นาทีก็ทั่วแล้ว ความซึ้งที่สัมผัสได้ขึ้นกับตัวคุณ กับความผูกพันในเพลงและเรื่องราวของเลนนอน ไม่ใช่ความอลังการทางสถาปัตย์หรือธรรมชาติ ใครที่หวังอนุสรณ์ใหญ่โตอาจแปลกใจที่สถานที่จริงเล็กกว่าคาด

ถ้าชอบวิวกว้างๆ มากกว่ามุมสงบ ลองไป Belvedere Castle จะได้วิวมุมสูงเห็นทั้ง Turtle Pond และสวนกลางของพาร์คมากขึ้น ถ้าอยากรู้จุดถ่ายภาพและวิวสวยๆ ทั่วนิวยอร์ก อ่าน วิวที่ดีที่สุดในนิวยอร์กซิตี้ รวมจุดสูดวิวดีๆ ทั่วเมืองไว้ให้แล้ว

ใครที่ควรข้ามที่นี่ไป

ถ้าคุณไม่ได้ผูกพันกับจอห์น เลนนอนหรือเดอะบีทเทิลส์ และมีเวลาเที่ยวน้อย อาจรู้สึกว่าให้เวลาตรงนี้ไม่คุ้มเทียบจุดอื่นในเซ็นทรัลพาร์ค แม้โมเสกจะสวยแต่พื้นที่รอบ 2.5 เอเคอร์เล็กเกินจะเทียบกับ Bethesda Terrace หรือ Conservatory Garden ใครมากับเด็กเล็กเน้นเล่นหรือหากิจกรรม อินเตอร์แอคทีฟ แนะนำสวนสัตว์หรือสนามหญ้ากว้างๆ จะถูกจริตกว่า

ถ้าสนใจพิพิธภัณฑ์หรือประวัติศาสตร์นิวยอร์กในเชิงลึก Strawberry Fields จะเน้นประสบการณ์มากกว่าให้ข้อมูล ไม่มีป้ายอธิบาย ไม่มีจัดแสดง ไม่มีไกด์เสียง แนะนำอ่าน คู่มือศิลปะและวัฒนธรรม NYC จะพาไปยังพิพิธภัณฑ์และที่จัดแสดงแบบเล่าเรื่องเต็มรูปแบบ