พิพิธภัณฑ์เมืองนิวยอร์ก: สิ่งที่ควรรู้ก่อนมา

พิพิธภัณฑ์เมืองนิวยอร์ก คืออะไรจริง ๆ

พิพิธภัณฑ์เมืองนิวยอร์ก หรือ MCNY เป็นหนึ่งในสถาบันไม่กี่แห่งที่อุทิศตนเพื่อเล่าเรื่องเมืองนิวยอร์กโดยเฉพาะ ก่อตั้งในปี 1923 โดย Henry Collins Brown เดิมอยู่ใน Gracie Mansion ย่าน Upper East Side ก่อนจะย้ายมาอาคารใหม่สไตล์ Georgian Colonial-Revival ที่สร้างขึ้นเพื่อที่นี่โดยเฉพาะ บนฟิฟธ์อเวนิว ช่วงถนนที่ 103 ซึ่งถือเป็นตอนเหนือของ Museum Mile ที่รอยต่อของเซ็นทรัลพาร์กกับพลังชีวิตฝั่ง East Harlem

คอลเลกชันของที่นี่มีประมาณ 750,000 ชิ้น ทั้งภาพพิมพ์ ภาพถ่าย ภาพเขียน ศิลปะตกแต่ง เครื่องแต่งกาย ของที่ระลึกละคร ของเล่น ประติมากรรม ไม่ได้จัดโชว์ทั้งหมดในคราวเดียว แต่จะหมุนเวียนแสดงไฮไลต์พร้อมนิทรรศการชั่วคราว ซึ่งบางทีเจาะลึกชีวิตในแต่ละย่าน หรือเปิดประเด็นใหญ่เรื่องผู้อพยพ ดีไซน์ หรือประวัติศาสตร์การเมือง

ตัวอาคารและบรรยากาศรอบ ๆ

ด้านหน้าติดฟิฟธ์อเวนิวดูอบอุ่นแต่เป็นระเบียบ เสากรีกโครินเธียน หน้าบันกลาง ผิวหิน Indiana Limestone รับแสงบ่ายกำลังดี ออกแบบโดย Joseph H. Freedlander สร้างเสร็จในปี 1932 ตัวอาคารดูนิ่งขรึม มาเพื่อคู่คี่กับคอลเลกชันอันใหญ่ข้างใน อ่านแล้วคล้ายเพื่อนบ้านเงียบ ๆ ที่อยู่เหนือ Museum Mile ซึ่งกลับสร้างเสน่ห์ในแบบของตน

ฝั่งตรงข้ามคือเซ็นทรัลพาร์ก ถ้ามาเช้าฟ้าใส ให้ลองหยุดที่ขั้นบันไดสักนิด มองวิวต้นไม้ สีสันจัดจ้านช่วงตุลาคม หรือแบบโปร่งโล่งเป็นเส้นช่วงกุมภาพันธ์ ถ้ารวมทริปกับการเดินเล่นฝั่งเหนือของสวน ขอให้รู้ว่าส่วนส่วนเหนือของ Central Parkนั้นคนน้อยกว่าทาง Sheep Meadow กับ Bethesda Terrace ทางใต้มาก เดินเที่ยวคู่กันจะได้ครึ่งวันที่ไม่รีบเร่งจริง ๆ

ประตูทางเข้าผู้ใช้วีลแชร์อยู่ถนน 104 มีลิฟต์เชื่อมทุกชั้น ขนาดอาคารและการจัดวางช่วยกระจายผู้เข้าชม ไม่อึดอัดเหมือนกับ Metropolitan Museum ที่เนืองแน่นวันหยุด

ข้างในมีอะไรน่าสนใจ

นิทรรศการหลักของที่นี่ชื่อ 'New York at Its Core' เป็นห้องต่อเนื่องที่เล่าเรื่องนิวยอร์กตั้งแต่ยุคอาณานิคมดัตช์ศตวรรษที่ 17 จนกลายเป็นมหานครระดับโลก ทุกอย่างจัดเรียงตามลำดับเวลา พาเดินผ่านการเปลี่ยนแปลงทั้งกายภาพและสังคมของเมืองตลอด 400 ปี ใช้แผนที่ ภาพถ่าย วิดีโอ โมเดลจำลอง ไปจนถึงของต้นฉบับ ทำให้แต่ละยุคที่ดูห่างไกลจับต้องได้ โมเดลขนาดใหญ่จากงานเวิลด์แฟร์ปี 1939 ก็เป็นจุดคุยสนุก

คอลเลกชันภาพถ่ายของที่นี่ถือว่าจัดเต็มมาก มีภาพสารคดีตั้งแต่ศตวรรษที่ 19-20 ทั้งฉากชีวิตเทเนเมนต์ ริมน้ำอุตสาหกรรม ไปจนถึงภาพชีวิตบนถนนที่กลายเป็นภาพจำของนิวยอร์กเก่า ชื่ออย่าง Jacob Riis จะเจอบ่อย แต่ลึกกว่านั้นอีกมาก

นิทรรศการชั่วคราวจะเน้นประเด็นเฉพาะ บางทีก็ทันสมัยและสะท้อนปัญหาเดี๋ยวนั้น เช่น ค่าครองชีพสูงขึ้น ผลกระทบภูมิอากาศ หรือประวัติชุมชนตึกย่านต่าง ๆ ถ้าเป็นนักเดินทางสายอยากเข้าใจเมืองมากกว่าถ่ายรูป แนะนำให้จับคู่มา MCNY กับทริปไป Tenement Museum ที่ Lower East Side เพื่อมุมมองที่เสริมกัน MCNY มองภาพกว้าง ส่วน Tenement Museum พาไปสัมผัสชีวิตจริงในแต่ละบ้าน

ประสบการณ์เปลี่ยนไปตามเวลาที่มา

เช้าตรู่วันธรรมดาระหว่าง 10 โมงถึงเที่ยงจะสงบที่สุด แม้บางทีมีทัศนศึกษาเด็ก ๆ ฤดูใบไม้ผลิหรือใบไม้ร่วง แต่ตัวอาคารกว้างพอรับคนได้โดยไม่แน่น ถ้ามาเปิดประตูเช้าอังคารหรือพฤหัส อาจได้เดินชมทั้งห้องแบบเกือบส่วนตัว มีผลมากถ้าอยากอ่านเนื้อหาหรือสำรวจแผนที่เมืองอย่างละเอียด

วันพุธเข้าได้ฟรี คนจะเยอะโดยเฉพาะช่วงบ่าย ถ้าจะมา แนะนำมากัน 10 โมง ช่วยหลีกคนหนาได้ดี หมายเหตุว่าสิทธิ์เข้าฟรีมีเฉพาะบุคคล ไม่รองรับกลุ่ม 10 คนขึ้นไปและต้องแสดงบัตร ID

บ่ายวันเสาร์-อาทิตย์ โดยเฉพาะบ่ายโมงถึงสี่โมง เสาร์ คนจะมากที่สุด แต่พิพิธภัณฑ์ปิดหกโมง ถ้ามาหลังสี่โมงจะได้บรรยากาศนิ่ง ๆ สักสองชั่วโมงสุดท้าย แถมแสงธรรมชาติบนชั้นบนเปลี่ยนช่วงบ่ายแก่ ทำให้ดูภาพวาดหรือภาพพิมพ์สวยขึ้น

การเดินทางและการเที่ยวละแวกใกล้เคียง

ทางที่ง่ายที่สุดคือรถไฟใต้ดินสาย 6 ลงสถานี 103rd St. เดินต่อทางตะวันตกบนถนน 103 ถึงฟิฟธ์อเวนิว ราวห้านาที หรือจะนั่ง 2 หรือ 3 ลงสถานี 110th St–Central Park North แล้วเดินลงใต้ตามขอบสวนมาที่ 103 ที่จอดจะอยู่เหนือพิพิธภัณฑ์ ได้บรรยากาศขอบสวน

รถบัสสาย M1, M2, M3, M4 ถึงบริเวณถนน 104 ได้โดยตรง M106 ก็มาถึง ถ้ามาจาก Upper West Side หรือเดินเล่นในสวนอยู่ แนะนำใช้เส้นนี้สะดวกกว่า

ย่านรอบพิพิธภัณฑ์เป็นรอยต่อ Upper East Side กับ East Harlem ซึ่งคาแรกเตอร์ต่างกันมาก ถ้าหิว อยากหาร้านอาหาร Harlem เดินขึ้นเหนือไปนิดเดียว มีร้านอาหารหลายแบบ ส่วน 116th St ฝั่ง East Harlem หรือ El Barrio มีร้านอาหารแนวเปอร์โตริกันกับเม็กซิกัน ที่สะท้อนกลิ่นอายชุมชนแท้ ๆ

การถ่ายภาพ เข้าถึงง่าย ข้อมูลทั่วไป

ถ่ายรูปส่วนตัวในนิทรรศการถาวรได้โดยทั่วไป ห้ามใช้แฟลชหรือขาตั้ง ถ้าเป็นนิทรรศการพิเศษ กฎอาจต่างกัน ควรสอบถามโต๊ะรับแขกก่อนถ่าย ห้องจัดแสดงมีทั้งไฟรางและแสงธรรมชาติบางจุด หากถ่ายเอกสารเก่าหรือแผนที่ แนะนำห้องชั้นล่างกับชั้นสองจะได้แสงสม่ำเสมอ

ทางเข้าริมถนน 104 มีทางลาดไม่ต้องขึ้นบันได ลิฟต์เชื่อมครบทุกชั้น ร้านของที่ระลึกกับคาเฟ่อยู่ชั้นเดียวกับทางเข้า ผู้ใช้วีลแชร์หรือผู้ที่เดินลำบากควรรู้ว่า แม้จะเข้าถึงได้ทุกจุด แต่อาคารนี้เก่า แล้วบางส่วนของนิทรรศการจะมีทางเดินแคบกว่าโซนใหม่

คุ้มเวลาของคุณไหม? รีวิวตรงไปตรงมา

MCNY ไม่แข่งกับ Metropolitan Museum หรือ MoMA ในเรื่องขนาดหรือชื่อเสียง แต่จุดเด่นคือการเล่าเรื่องนิวยอร์กอย่างลึกซึ้งและพิถีพิถัน ผ่านของและภาพที่หาไม่ได้จากที่อื่น คอลเลกชันแน่นโดยเฉพาะภาพถ่ายและแผนที่ อาคารก็น่าเดินเล่น

ถ้าคาดหวังงานศิลป์ระดับโลกหรือพิพิธภัณฑ์อินเทอร์แอคทีฟอาจผิดหวัง ที่นี่เป็นพิพิธภัณฑ์ประวัติศาสตร์แบบดั้งเดิมพร้อมแนวคิดชัดเจน สำหรับใครที่เวลาจำกัดแต่ยังไม่เคยไปMetropolitan Museum of Art หรือ MoMA อาจรับความหลากหลายทางภาพได้มากกว่า แต่ถ้าอยากเจาะลึกประวัติศาสตร์เมือง MCNY คือคำตอบที่เจาะเฉพาะจริง ๆ

ใครที่รู้สึกผูกพันกับนิวยอร์กไม่ว่าด้วยสาเหตุอะไร ไม่ว่าจะเติบโตที่นี่ เคยมาหลายครั้ง หรือชอบเมืองในฐานะระบบหนึ่ง ๆ จะรู้สึกว่าคุ้มกับเวลา พิพิธภัณฑ์นี้ขอแค่คุณมีใจใฝ่รู้เกี่ยวกับสถานที่ที่ยืนอยู่ ที่เหลือเขาจัดให้เต็มที่