Morgan Library & Museum: คลาสสิกหรู กึ่งหอสมุดกึ่งพิพิธภัณฑ์มีชีวิต

Morgan Library & Museum คืออะไร?

Morgan Library & Museum คือหอสมุดวิจัยและพิพิธภัณฑ์หนังสือเก่าหายากที่กินพื้นที่หนึ่งบล็อกเต็มริมถนน Madison Avenue ใจกลาง Midtown แมนฮัตตัน เดิมเป็นสมบัติส่วนตัวของ John Pierpont Morgan นักการเงินอุตสาหกรรมผู้ตามล่าของล้ำค่าทั้งต้นฉบับ ต้นฉบับโน้ตเพลง ภาพวาด และสิ่งพิมพ์โบราณมาตลอดชีวิต Morgan จ้างสถาปนิก McKim, Mead & White สร้างห้องสมุดส่วนตัวแนบกับตัวบ้านของเขา ตั้งแต่ปี 1902-1906 ผลลัพธ์ที่ได้คือหนึ่งในอาคารนีโอคลาสสิกที่สวยที่สุดในอเมริกา เปิดให้สาธารณชนเข้าชมวันที่ 28 มีนาคม 1924 กว่าทศวรรษหลัง Morgan เสียชีวิตในปี 1913

ปัจจุบัน Morgan เก็บของล้ำค่าประมาณ 350,000 ชิ้น หมวดสำคัญได้แก่ ต้นฉบับประดับทองยุคกลาง-ฟื้นฟูศิลปวิทยา จดหมายลายเซ็นคนสำคัญตั้งแต่ Mozart ถึง Thomas Jefferson ต้นฉบับเพลงของ Beethoven และ Brahms และคลังเอกสารวรรณกรรมชั้นเยี่ยม ที่นี่ไม่ใช่พิพิธภัณฑ์แบบยกยอดทุกอย่างมาโชว์ แต่เจาะลึกเฉพาะด้าน คนที่คาดหวังตามนี้มักออกไปพร้อมความประทับใจ

เสน่ห์สถาปัตยกรรม: Palazzo ของ McKim กับอาคารใหม่ของ Renzo Piano

ตัวอาคารต้นฉบับปี 1906 ได้ Charles Follen McKim จาก McKim, Mead & White ดีไซน์ให้ออกแนวคฤหาสน์ Renaissance ในอิตาลี ผนังหินอ่อนชมพูเทนเนสซี ถูกตัดวางเป๊ะระดับไม่ต้องใช้ปูนประสานแบบสมัยกรีกโบราณ ด้านนอกดูเรียบขรึม แต่ข้างในอลังการต่างกันสุดขั้ว

ห้องทำงานส่วนตัวกับห้องสมุดหลักที่ชื่อ East Room คือไฮไลท์ข้างใน ตัวห้อง East Room สูงสามชั้น ผนังรายรอบด้วยผ้าไหมแดงกับหนังสือปกหนังกวางจากพื้นจรดเพดาน เพดานประดับลายโลหะ พื้นหินอ่อน งานสะสมข้าวของแน่นเป๊ะ เสน่ห์รวมๆ เหมือนตู้มหัศจรรย์ที่ถูกเก็บไว้ในอำพันมากกว่าพิพิธภัณฑ์

ปี 2006 สถาปนิก Renzo Piano ต่อเติมพื้นที่พิพิธภัณฑ์เป็นสองเท่า เชื่อมอาคารเก่าเข้าหากันด้วยโถงกลางกระจกและเหล็ก งานออกแบบใหม่นี้ไม่รุกล้ำ แต่อยู่แบบพอดิบพอดี: ผนังกระจกใสรับแสงธรรมชาติแตกต่างกับผนังหินแบบดั้งเดิมของ McKim อย่างตั้งใจ ห้องแสดงงานใหม่ ห้องอ่านหนังสือ และตำแหน่งของ Morgan ในฉากสถาปัตยกรรมของ Midtown ล้วนได้อานิสงส์จากการปรับครั้งนี้

ดูอะไรใน Morgan: คอลเลกชันและแกลเลอรี่

ของโชว์ประจำจะหมุนเวียนแต่มีบางชิ้นที่โชว์แทบตลอด ตัวเด็ดคือคัมภีร์ Gutenberg Bible ฉบับหนังแกะสมบูรณ์แบบหนึ่งในสามเล่มบนโลก ตู้ข้างๆ มักมีสมุดสวดยุคกลาง สีสดมากทั้งที่เก่ากว่าห้าศตวรรษ คอลเลกชันภาพวาดมีตั้งแต่ Leonardo, Rembrandt, Dürer, Rubens แต่ไม่ได้โชว์พร้อมกันหมด เนื่องจากต้องสลับพักงานเพื่อลดแสง

นิทรรศการพิเศษเปลี่ยนทุก 2-3 เดือน มักเน้นคอลเลกชันวรรณกรรม ต้นฉบับโน้ตเพลง หรือธีมเจาะลึกเคสในพิพิธภัณฑ์ เช่น หัวข้อจดหมาย Charles Dickens ภาษาในงานศิลปะ Surrealism หรือภาพประกอบหนังสือเด็ก แกลเลอรี่หมวดนี้ขนาดกะทัดรัดแต่งานคัดสรรดี ป้ายอธิบายเข้าใจง่าย ไม่ชวนอึดอัด

เข้าชมห้องประวัติศาสตร์หลักของสมุด Morgan—East Room, ห้องทำงาน West Room และ Rotunda—ได้ฟรีทุกวันอังคารและอาทิตย์ 15.00–17.00 น. สิทธิ์นี้ไม่รวมงานพิเศษแต่ถือว่าคุ้มมากสำหรับคนอยากดูห้องที่งดงามที่สุดโดยไม่เสียเงิน และคนจะน้อยกว่าช่วงบ่ายวันหยุดสุดสัปดาห์มาก

บรรยากาศเปลี่ยนแต่ละช่วงเวลา

เช้าวันธรรมดา โดยเฉพาะอังคารถึงพฤหัสฯ เปิด 10:30 ถึงเที่ยง คนบางมาก เดินในแกลเลอรี่เหมือนอยู่แค่สองโหลคน พื้นพรมกับเพดานสูงช่วยป้องกันเสียง เดินชมภาพ Rembrandt แทบจะได้ยินเสียงหนังสือเปิด ถือเป็นประสบการณ์ที่หายากสำหรับพิพิธภัณฑ์นิวยอร์ก

วันเสาร์-อาทิตย์คนละกลุ่มเลย ครอบครัว เด็ก คู่รัก และบางทีกรุ๊ปทัวร์ ห้อง East Room กับห้อง Morgan เป็นที่นิยม โดยเฉพาะช่วงบ่ายต้นๆ มักคนเยอะ ถ้าใครไปเสาร์-อาทิตย์ ตั้งใจไปตั้งแต่เปิดได้เดินชมสบายไม่โดนคนขวางสายตาตลอดเวลา

ค่ำวันศุกร์บรรยากาศต่างไปอีก เพราะเข้าฟรีจึงมีคนรุ่นใหม่มากันเยอะ โถงกลางใต้หลังคากระจกกับคาเฟ่มีคนพูดคุยคึกคัก ถ้าเน้นเดินดูลึก ๆ วันศุกร์ฟรีควรจองล่วงหน้า แต่ถ้าอยากสัมผัสความคึกคักสไตล์ New York ก็ไม่ควรพลาด

ข้อมูลช่วยเดิน: เข้า–ออก–เดินชม Morgan

ประตูทางเข้าพิพิธภัณฑ์อยู่ที่ Madison Avenue กับ 36th Street ซื้อตั๋วเข้าสำหรับเวลาที่ต้องการเข้า (แต่ช่วงเวลาไม่เข้มงวดมาก) วันเสาร์-อาทิตย์หรือศุกร์ฟรีแนะนำซื้อล่วงหน้าออนไลน์ มีฝากเสื้อหรือกระเป๋าทำได้ฟรี กระบวนการตรวจเข้ามีสแกนกระเป๋าแต่ไม่ต้องผ่านเครื่องสแกนโลหะ

สถานีรถไฟใต้ดินที่ใกล้สุดคือสาย 6 ลง 33rd Street เดินขึ้นเหนือที่ Park Avenue แล้วไปทางตะวันตกเข้าถนน 36th อีก 1 บล็อก สาย 4, 5, 6 และ 7 ที่ Grand Central Terminal ก็สะดวกโดยเฉพาะถ้ามาจากฝั่ง East Side หรือ Queens จาก Grand Central เดินมาประมาณ 10 นาที ลงทางใต้แล้วไปตะวันตกบนถนน 42nd หรือ 40th

Morgan เป็นพิพิธภัณฑ์ขนาดกลาง เดินไม่เหนื่อย ส่วนใหญ่ใช้เวลาเดินชมคอลเลกชันหลักกับงานพิเศษประมาณ 90 นาทีถึงสองชั่วโมง ถ่ายรูปได้ทุกที่ยกเว้นแฟลช วัตถุจัดแสดงน่าสนใจจนควรถ่ายรูปติดมือ—แต่ห้องเก่าๆ แสงน้อย ถ้ากล้องไม่มีระบบกันสั่นแนะนำตั้งใจถ่าย

ใครควรข้าม Morgan ดี?

Morgan ไม่เหมาะกับคนที่ชอบพิพิธภัณฑ์ใหญ่ที่เดินได้ทั้งวัน เพราะจุดเด่นคือหนังสือ ต้นฉบับ ภาพวาด และงานพิมพ์ เน้นลึกทางเนื้อหา ถ้าสนใจศิลปะร่วมสมัย งานตกแต่ง หรือธรรมชาติ พิพิธภัณฑ์อื่นใน นิวยอร์กที่ตอบโจทย์กว่า จะเหมาะกว่า

เด็กต่ำกว่า 10 ขวบอาจเบื่อง่าย ถ้าไม่ชอบหนังสือภาพโบราณหรือฟังนิทาน เพราะของชิ้นเล็ก ป้ายมีแต่งานเขียน ต้องใจเย็นและบรรยากาศก็เงียบมาก เด็กโตกว่านั้น หรือสนใจศิลปะ-ประวัติศาสตร์จะเดินดูสนุกกว่า

ใครที่ตั้งใจมาหวังประสบการณ์พิพิธภัณฑ์ใหญ่ระดับ Met จะรู้สึกประทับใจไม่เท่า Morgan แน่นอน เพราะขนาดเล็กกว่าแบบตั้งใจ—แต่จุดนี้แหละที่ทำให้ Morgan มีเสน่ห์เฉพาะ ไม่ใช่ข้อเสีย

โลเคชันแวดล้อม: Morgan ท่ามกลางย่าน Murray Hill

พิพิธภัณฑ์ Morgan ตั้งอยู่ในย่าน Murray Hill หมู่บ้านใจกลาง Midtown Manhattan ออฟฟิศ-ที่พักผสมกันซึ่งคนน้อยกว่าย่าน Times Square หรือ Fifth Avenue รอบพิพิธภัณฑ์จึงเงียบกว่าปกติ ให้ฟีลเหมือนหลุดจากชีวิตนิวยอร์กชั่วคราว

ถนน Madison ระหว่าง 30–40th มีร้านอาหาร-คาเฟ่หลากหลาย ก่อนหรือหลังเข้า Morgan เดินต่อไม่ไกลไป หอสมุดกลางนิวยอร์ก บนถนน 42nd ที่นี่ก็คลาสสิกสถาปัตยกรรม Beaux-Arts ไม่แพ้กัน เที่ยวคู่กับ Morgan ได้ในบ่ายเดียว เป็นเส้นทางวัฒนธรรมที่ตอบโจทย์สายสถาปัตย์และประวัติศาสตร์หนังสือ