บ้านกลาสเนอร์: สำรวจแลนด์มาร์คยุคทองแท้ ๆ กลางชิคาโก้

บ้านกลาสเนอร์คืออะไร?

บ้านกลาสเนอร์ถือเป็นหนึ่งในอาคารประวัติศาสตร์อเมริกันที่คุณสามารถเดินชมได้จริง ๆ และมีความสำคัญทางสถาปัตยกรรมอย่างยิ่ง สร้างเสร็จปี 1887 บนถนนเพรรีซึ่งยุคนั้นเป็นย่านที่อยู่อาศัยหรูหราที่สุดของชิคาโก ผลงานนี้ออกแบบโดยเฮนรี่ ฮ็อบสัน ริชาร์ดสัน ให้กับจอห์น จาค็อบ กลาสเนอร์ ผู้ผลิตเครื่องมือฟาร์ม และภรรยาแฟรนเซส ริชาร์ดสันเสียชีวิตก่อนงานเสร็จ ทำให้นี่เป็นหนึ่งในผลงานสุดท้ายของผู้ที่แทบจะสร้างแนวทางสถาปัตยกรรมอเมริกันยุคใหม่ขึ้นมาเอง

ตัวบ้านตั้งใจสร้างให้ดูน่าเกรงขาม ผนังหินแกรนิตหยาบโค้งรอบลานด้านใน แทบไม่มีหน้าต่างฝั่งถนนเพรรี ทำให้เพื่อนบ้านยุคนั้นไม่ปลื้มอย่างแรง เล่ากันว่า จอร์จ พูลแมน สถาปนิกที่อยู่ฝั่งตรงข้ามถึงกับบ่นว่ามองแล้วรับไม่ได้ ความตึงเครียดระหว่างหน้าตาบ้านที่เคร่งขรึมกับบรรยากาศอบอุ่นภายในเป็นประเด็นหลักของบ้านหลังนี้ และคุณจะได้เข้าใจทุกอย่างผ่านทัวร์ที่จัดอย่างละเอียด

สถาปัตยกรรม: ทำไมช่างยังแวะมาดูถึงปัจจุบัน

ริชาร์ดสันพัฒนาแนว Richardsonian Romanesque ซึ่งหยิบแรงบันดาลใจจากโบสถ์ฝรั่งเศส–สเปน ศตวรรษที่ 11 มาดัดแปลงใหม่ด้วยวัสดุและพื้นที่แบบอเมริกัน บ้านกลาสเนอร์คือตัวอย่างงานที่พักอาศัยที่ดีที่สุดในสไตล์นี้ ผนังแกรนิตภายนอกดูหยาบ หนักแน่น ราวกับงอกขึ้นเองจากพื้น เข้าประตูโค้งเว้าด้านลาน เหมือนเปิดรับการปกป้องมากกว่าต้อนรับ แข็งข้อกับสูตรบ้านวิคตอเรียดั้งเดิมโดยตั้งใจ

ด้านใน การจัดสเปซก็แปลกใหม่สุด ๆ สำหรับยุคนั้น ห้องต่าง ๆ ไหลเชื่อมถึงกัน มุขหลักหันหาสวนลานในแทนถนนเพื่อความเป็นส่วนตัว แสงธรรมชาติเข้ามาจากด้านบนกับลานกลาง ให้ความรู้สึกอุ่น ปลอดภัย แต่ยังโปร่ง ห้องโถง ห้องสมุด และห้องรับแขกประดับด้วยเฟอร์นิเจอร์ Arts and Crafts ดั้งเดิม หลายชิ้นสั่งทำจาก William Morris ทีมผู้มีชื่อเสียงจากอังกฤษ บ้านหลังนี้ยังเคยเป็นแหล่งแลกเปลี่ยนทางวัฒนธรรมของชิคาโกตลอดหลายทศวรรษ

อิทธิพลริชาร์ดสันที่มีต่อสถาปัตยกรรมอเมริกันถัดมาแทบประเมินค่าไม่ได้ หลุยส์ ซัลลิแวน ศึกษางานของเขาอย่างจริงจัง แฟรงก์ ลอยด์ ไรท์ (ซึ่งเคยทำงานให้ซัลลิแวน) ก็ซึมซับแนวคิดจัดสเปซมาจากริชาร์ดสัน การไปชมบ้านกลาสเนอร์คู่กับ Robie House แถบไฮด์ปาร์คจะเห็นสายสถาปัตย์ต่อเนื่องชัด ตั้งแต่มวล Romanesque ของริชาร์ดสันถึง Prairie Style แนวราบของไรท์

ประสบการณ์ทัวร์: เดินดูบ้านทีละห้องได้อะไร

ทัวร์จะเริ่มที่ coach house เดิมที่ปัจจุบันเป็นศูนย์ผู้เยี่ยมชม ให้ข้อมูลเบื้องต้นเกี่ยวกับตระกูลกลาสเนอร์และผลงานของริชาร์ดสันก่อนเข้าตัวบ้านใหญ่ ไกด์มีความรู้เฉพาะ ไม่ใช่แบบท่องสคริปต์แข็ง ๆ ถามตอบได้เต็มที่ แถมบางประเด็นก็เข้มข้นมากขึ้นจากคำถามสด ๆ

ข้าวของในบ้านนี้เก่าแก่แท้ ๆ เพราะเป็นของที่ครอบครัวกลาสเนอร์เคยใช้จริง ไม่ใช่ตกแต่งขึ้นใหม่แบบบ้านโบราณทั่วไป สิ่งที่คุณเห็นเคยผ่านการจัดวาง ถกเถียง เปลี่ยนแปลง และถูกรักโดยคนที่อยู่จริงมาหลายสิบปี แฟรนเซสเคยบันทึกเรื่องบ้านและชีวิตในนี้ไว้อย่างพิถีพิถัน ไกด์จะเล่าเสริมจากบันทึกเหล่านั้นเป็นประจำ

ห้องหินของบ้านนี้กระจายเสียงแบบคาดไม่ถึง พื้นที่ครัวและส่วนของพนักงานก็นำมาชมด้วย ไม่เหมือนบ้านโบราณส่วนมากที่ตัดทิ้งไว้แต่ห้องหลัก บันไดค่อนข้างชันและแคบตามมาตรฐานสมัยใหม่ ทัวร์เดินหลายชั้น

ถนนเพรรี: เพื่อนบ้านเก่ากับปัจจุบัน

ช่วงปี 1880 ถนนเพรรีระหว่างถนน 16th ถึง 22nd คือที่อยู่ของเหล่าตระกูลร่ำรวยสุดในชิคาโก กลาสเนอร์ พูลแมน อามัวร์ และฟิลด์ — กลุ่มทุนใหญ่ที่เป็นกำลังขับเคลื่อนฝั่งใต้ของเมืองรวมตัวกันอยู่ตรงนี้ ไม่นานนัก มลพิษและเสียงรบกวนจากโรงงานรถไฟด้านหลังทำให้คนมั่งคั่งย้ายไป Gold Coast กันหมด ช่วงหนึ่งที่นี่กลายเป็นคลัง โกดัง และร้าง

ปัจจุบันถนนเส้นนี้ยังคงอยู่ในบรรยากาศที่เหมือนถูกแช่แข็ง บ้านกลาสเนอร์เป็นคฤหาสน์ไม่กี่หลังที่เหลือรอด รวมถึงพิพิธภัณฑ์ Clarke House ทางใต้ซึ่งเก่ากว่ากลาสเนอร์ราว 50 ปีและได้ชื่อว่าเป็นบ้านที่เก่าแก่สุดที่ยังหลงเหลือในชิคาโก บริเวณโดยรอบเป็นอาคารพักอาศัยใหม่ ที่จอดรถ และตึกอุตสาหกรรมเก่า ๆ บ้าง แหล่งนี้ไม่ใช่ “ย่าน” ในความเข้าใจปกติ แต่การเปรียบเทียบบ้านกลาสเนอร์กับบริบทสมัยนี้ก็ให้แง่มุมที่น่าสนใจ

พื้นที่นี้อยู่ใกล้ Museum Campus และ South Loop จึงวางแผนแวะต่อกับ Field Museum หรือ Chicago History Museum ที่อยู่เหนือขึ้นไปในลินคอล์นพาร์ค จะเข้าใจชิคาโกยุคศตวรรษที่ 19 ชัดเจนยิ่งขึ้น

วางแผนมาเยี่ยมชมแบบคนมือโปร

ทัวร์บ้านเต็มรูปแบบมีวันพุธ ศุกร์ และเสาร์ รอบ 11:30, 13:00 และ 14:30 ไม่มีรอบเปิดให้เดินเอง เดินเข้าไปเฉย ๆ หรือมาในเวลาอื่น อาจพลาดโอกาสเข้าเยี่ยมชมได้ ควรจองผ่านเว็บไซต์ glessnerhouse.org สามารถติดต่อทัวร์กลุ่มหรือส่วนตัววันอื่น ๆ ได้ล่วงหน้า

ค่าเข้าชมผู้ใหญ่ $20 ผู้สูงวัย 60 ปีขึ้นไปและนักเรียนอายุ 13–18 ปี $17 เด็ก 5–12 ปี $12 ชาวอิลลินอยส์เข้าฟรีในวันพฤหัสบดีที่ 1 และ 3 ของเดือน (เว้นเดือนมกราคม) เวลา 13:00 น. โดยมาก่อนได้ก่อน สมาชิกบ้านกลาสเนอร์และ National Trust for Historic Preservation เข้าฟรีแต่ต้องจองล่วงหน้า รับบัตรเครดิต

การเดินทางด้วยขนส่งสาธารณะสะดวกมาก รถไฟฟ้า CTA สายสีเขียวลงสถานี Cermak–McCormick Place เดินตรงไปทางเหนือบน Michigan Avenue แล้วเลี้ยวเข้าถนนเพรรี ใช้เวลาประมาณ 10 นาที เรียกแท็กซี่หรือแอปรถที่ถนน 18th สะดวก หรือจะหาที่จอดรถได้รอบ ๆ ช่วงวันธรรมดาไม่มีคนพลุกพล่านมาก เส้นทางเดินจากรถไฟผ่านย่านอุตสาหกรรมแต่ก็ปลอดภัยกลางวัน

ถ้าอยากวางแผนเที่ยวสายสถาปัตย์ในชิคาโก ศูนย์ Chicago Architecture Center ในลูปเหมาะเป็นจุดเริ่มต้นจะเข้าใจบริบท ก่อนมาบ้านกลาสเนอร์ และเลือกอ่าน Chicago Architecture Center หรือไกด์ คู่มือสถาปัตยกรรมชิคาโก ที่เจาะลึกรูปแบบเมืองตัวจริงของชิคาโก

ภาพถ่ายและโน้ตประสบการณ์

แสงในบ้านนี้เป็นโทนอุ่นต่ำ ๆ สไตล์บ้านจริง ไม่ใช่แกลเลอรี ถ่ายด้วยมือถือแบบออโต้ ผนังหินจะดูซีด ไม่เห็นเท็กซ์เจอร์จริง ควรลดค่าการรับแสงลงนิดในโหมดแมนนวลหรือตั้งค่ามือ จะได้ภาพตามจริงเลนส์มุมกว้างเกินไปจะบิดสัดส่วนห้องให้ดูกว้างผิด ให้ใช้เลนส์มาตรฐานหรือเทเลโฟโต้สั้น ๆ ภาพจะสมจริงกว่า

หากมาช่วงปลายฤดูใบไม้ผลิหรือหน้าร้อน ลานกลางบ้านจะให้บรรยากาศเงียบสงบ แปลกตาแตกต่างจากเมืองรอบ ๆ ผนังหินดูดซับเสียงได้ดี กลิ่นภายในจะเป็นไม้เก่า ผ้า หิน รู้สึกได้รับการดูแล ไม่อับชื้นเหมือนตึกปิดทิ้ง ถ้ามาในวันที่อากาศหนาว บ้านอุ่น ๆ กับบรรยากาศอบอ้าวจะเข้าใจได้ชัดว่าริชาร์ดสันออกแบบบ้านให้อบอุ่นทั้งความรู้สึกจากข้างนอกจริง ๆ