อาคาร Flatiron: ตึกสามเหลี่ยมถ่ายรูปเยอะที่สุดแห่งนิวยอร์ก

Flatiron Building จริง ๆ แล้วคืออะไร

Flatiron Building ตั้งเด่นตรงสามแยกที่ Fifth Avenue กับ Broadway ตัดกันที่ถนน 23rd อาคารจึงถูกบีบให้เป็นรูปสามเหลี่ยมจิ๋วเหมือนฉากละครมากกว่าตึกสำนักงานจริง ๆ สร้างเสร็จในปี 1902 สูง 307 ฟุต (93.6 เมตร) มี 22 ชั้น ถือเป็นตึกระฟ้าแรก ๆ ของนิวยอร์กเลย จุดที่แคบสุดทางเหนือของตึกกว้างเพียง 6.5 ฟุต (ประมาณ 2 เมตร) เท่านั้น แค่ตรงนี้ก็บอกถึงความกล้าของดีไซน์ได้หมด

แต่เดิมถูกเรียกว่าอาคาร Fuller ตามบริษัทก่อสร้างผู้ว่าจ้าง ตัวอาคารออกแบบโดย Daniel H. Burnham สถาปนิกจากชิคาโก ร่วมกับ Frederick P. Dinkelberg Burnham หุ้มตัวตึกโครงเหล็กด้วยผิว terra cotta สไตล์เรอเนซองส์ฝรั่งเศส พิถีพิถันด้วยลวดลายละเอียด ช่วยลดความแข็งของรูปทรงเฉียงจัด อาคารนี้กลายเป็นแลนด์มาร์คนิวยอร์กตั้งแต่ปี 1966 และต่อมาได้เป็น National Historic Landmark ของอเมริกาในปี 1989

ปัจจุบันไม่มีการเปิดภายในให้บุคคลทั่วไปเข้า อาคาร Flatiron ยังเป็นตึกสำนักงาน (และกำลังอยู่ระหว่างการปรับปรุง) ไม่มีชั้นชมวิวหรือทัวร์ซื้อตั๋ว การเยือนทั้งหมดต้องเดินอยู่รอบอาคารหรือนั่งในสวน Madison Square Park ทางเหนือ แค่นี้ก็เพียงพอสำหรับใครหลายคนแล้ว

บรรยากาศจริงตอนอยู่ที่ Flatiron

สิ่งแรกที่หลายคนสังเกตคือมุมไหนก็เห็นตึกคนละแบบ เดินลงใต้บน Fifth Avenue จะเห็นเพียงผนังแบน ๆ เหมือนเป็นตึกธรรมดา แต่ถ้าเปลี่ยนไปทาง Broadway แล้วปลายแหลมโผล่มุมเหนือมาเมื่อไร ความลวงตานั้นก็หายไปทันที มีจุดหนึ่งตรงถนน 24th มองลงใต้อาคารจะเหมือนเรือใหญ่กำลังแล่นเข้าหาคุณเลย

แยกนี้วุ่นวายเหมือนมีชีวิต เดินรถยนต์ แท็กซี่ จักรยาน คนเดินทางเท้า รวมกันมั่ว ๆ Flatiron ก็ทรงสงบแต่อยู่เหนือทุกสิ่ง พ่อค้าแผงลอยประจำมุม ทัวริสต์ถ่ายรูปทุกมุม คนนั่งออฟฟิศก็เดินผ่านไม่เหลียวมอง ตึกนิ่ง ๆ ตัดกับจังหวะชีวิตเมือง นี่แหละเสน่ห์ของโลเคชั่นนี้

Madison Square Park ทางเหนือคือจุดนั่งชมตึกนาน ๆ ได้เต็มที่ มีเก้าอี้ สนามหญ้าให้นั่งศึกษาอาคารแบบละเอียด ไม่ได้มาแค่ถ่ายรูปแล้วรีบไป เช้าวันธรรมดาเต็มไปด้วยมนุษย์เงินเดือนจิบกาแฟ ส่วนสุดสัปดาห์ช่วงบ่ายเป็นพื้นที่ของครอบครัว ไม่ว่าฤดูไหน Flatiron ก็เป็นพระเอกสุดสายตาด้านใต้ของสวน

Flatiron เปลี่ยนไปในแต่ละช่วงเวลา

เช้าตรู่ราว 7–9 โมงคือช่วงที่ Flatiron ดูดีที่สุด แถมถนนโดยรอบยังไม่แน่น ด้านตะวันออกจะได้รับแสงตรง ๆ เผยผิว terra cotta ตามลวดลายละเอียดเงาชัดเดินชมถ่ายรูปได้แบบไม่มีนักท่องเที่ยวแน่น ที่เกาะทางเท้าใต้ตึกมักจะโล่ง

สาย ๆ จนถึงเที่ยงแดดแรงจะทำให้ผนังดูแฟลต แต่บรรยากาศคึกคักเพราะคนออฟฟิศพากันออกมาทานข้าว เที่ยงถึงบ่ายสอง Shake Shack สาขาต้นตำรับในสวนก็คิวแน่น ถ้ามาบ่าย ๆ แสงอาทิตย์จากตะวันตกจะเปลี่ยนด้านตึกเป็นโทนอุ่น เงาของ Flatiron ทอดยาวข้ามถนน 23rd นี่คือช่วงถ่ายภาพยอดนิยม

พอตกกลางคืน Flatiron ก็สว่างไสว โดดเด่นแต่ไกล แต่รายละเอียดตกแต่งผิว terra cotta ที่ทำให้มันพิเศษนั้นหายไปหมด กลางคืนเหมาะมากถ้าต้องการบรรยากาศ แต่ถ้าเน้นสังเกต details ภายนอกอาจไม่คุ้ม

ความสำคัญทางสถาปัตยกรรมและประวัติศาสตร์

การจะเข้าใจว่าทำไม Flatiron ถึงโดดเด่น ต้องแวะย้อนเวลากลับไปปี 1902 สมัยนั้นตึกโครงเหล็กกล้ายังใหม่มาก ขนาดว่าตอนก่อสร้างยังมีผู้ชมมาออกันมากมาย พื้นที่สามเหลี่ยมตรงตัดระหว่างถนนสายเก่ากับสายใหม่ (ตามผังเมืองปี 1811) เหมือนจะใช้ประโยชน์ไม่ได้ Burnham เลือกใช้ข้อจำกัดนี้เป็นไอเดียหลักของดีไซน์เลย

รายละเอียดสไตล์ Beaux-Arts ที่จับคู่กับผิว terra cotta คือทางเลือกตั้งใจ เพื่อให้อาคารดูมั่นคงจริงจัง เพราะยุคนั้นหลายคนยังไม่เชื่อว่าตึกเหล็กจะอยู่ได้นาน การจัดวางสามส่วนตามแบบเสาโรมัน—ฐาน ลำตัว หัวเสา—เป็นเทคนิคช่วยให้อาคาร 22 ชั้นดูกลมกลืน สัดส่วนกำลังดี ไม่ตะขิดตะขวงตา

ย่าน Flatiron รอบ ๆ ตึก ตั้งชื่อตามอาคารนี้โดยตรง โยนบรรยากาศศตวรรษที่ 19 มาปะกับอาคารสำนักงานและอพาร์ตเมนต์ใหม่ ๆ อยู่ระหว่าง Flatiron District ทางเหนือและแหล่งพาณิชย์โบราณทางใต้ เหมาะจะเป็นจุดแวะระหว่างเดินเที่ยวใจกลางเมือง

การเดินทางมายัง Flatiron & เดินเล่นรอบ ๆ

เดินทางมาที่นี่ง่ายมากด้วยรถใต้ดิน ลง N, R, W (ถ้ามี) ที่สถานี 23rd Street โผล่มุมตึกพอดี สาย F, M ก็ลง 23rd Street เช่นกัน แต่จะอยู่ฝั่ง 6th Avenue เดินอีกบล็อกเดียว ส่วนสาย 6 ลง 23rd Street ที่ Park Ave South ซึ่งไกลออกมาเล็กน้อยแต่ก็เดินมาได้โดยไม่เหนื่อย

พื้นที่รอบ Flatiron เดินสะดวกสุด ๆ และยังต่อกับจุดอื่นได้เยอะ Madison Square Park อยู่เหนือขึ้นมาไม่กี่ก้าว Union Square ที่มีตลาดนัดผักผลไม้ทั้งปีและฮับรถใต้ดินใหญ่ เดินเท้าลงใต้แค่ 10 นาที ทาง Broadway หรือ Fifth Avenue แถวนี้ร้านอาหาร คาเฟ่เรียงรายทั้งสองฟากถนน

ถ้าอยากจัดทริปยาวแนะนำให้เดินเท้าจาก Flatiron ไป Union Square Park ทางใต้แล้วค่อยขึ้นเหนือไปยัง Empire State Building ที่อยู่บน Fifth Avenue ไม่กี่บล็อกทางเหนือ มองหา คู่มือสถาปัตยกรรม NYC ถ้าอยากรู้ว่าตึก Flatiron เชื่อมโยงกับประวัติศาสตร์สถาปัตยกรรมนิวยอร์กยังไง

เคล็ดลับถ่ายภาพ & ข้อมูลน่ารู้

จุดถ่ายภาพหลักมี 3 มุม มองปลายแหลมจากเกาะทางเท้า Broadway เหนือ 22nd ได้ไอคอนิกสุด ภาพมุมกว้างต้นไม้บังเล็กน้อยอยู่ Madison Square Park ส่วนใครอยากได้ผนังแบนเท่โชว์ความสูงให้ไป Fifth Avenue แถว 20th Street จะได้ภาพเน้นตึกดูเพรียวกว่าเห็นทรงแปลก

วันที่ฟ้าครึ้มช่วยให้ผิว terra cotta ดูมีมิติโดยไม่เกิดแสงแข็ง เงาที่ลึกเกินไปจากแดดจ้า ถ้าฝนตกผิวตึกจะดูสีเข้มขึ้น ถ้าหิมะมารับรองได้ภาพไวรัลแน่ ๆ

การเข้าถึงทำได้ตามมาตรฐานทางเท้านิวยอร์ก ทางรอบตึกแฟลตไอรอนมีทางลาด และสัญญาณไฟข้ามถนนทุกมุม Madison Square Park ก็มีทางเดินเรียบตลอด ใคร ๆ ก็เดินเข้าหาจุดชมวิวหลักได้สบาย ไม่มีขั้นบันได หรือสิ่งกีดขวาง

Flatiron คุ้มมาไหม?

ตรงไปตรงมา ขึ้นอยู่กับความคาดหวัง ถ้าอยากซึมซับบรรยากาศเมือง Flatiron ให้ประสบการณ์เต็ม ๆ ทั้งรูปทรงเรขาคณิตแปลกตา ถนนรอบ ๆ มีชีวิต แถมฟรีและใช้เวลาไม่นาน จะประสานกับสวน Madison Square Park และละแวกใกล้ ๆ ก็ดีมาก ไม่ต้องแยกเวลาพิเศษก็แวะรวมกับแพลนอื่น ๆ ได้

แต่ถ้าคาดหวังประสบการณ์อินเทอแรคทีฟ มีชั้นขึ้นชมวิว หรือเดินชมภายใน ต้องบอกว่าผิดหวังแน่นอน ตึกนี้ essentially คือ facade ด้านนอกเท่านั้น ถ่ายรูปเท่ ๆ ดูคุณค่าเชิงประวัติศาสตร์ได้เต็ม ๆ ฟรีเหมือนกัน แต่เป็นจุดให้เดินผ่านมากกว่าเดินเข้า

ถ้ามาเพราะอยากชมวิวเมืองจากที่สูง Flatiron อาจเทียบตั๋วขึ้นชมวิวแบบ Summit One Vanderbilt หรือ Top of the Rock ไม่ได้ เพราะสองที่หลังชมเมืองจากที่สูง Flatiron คือประสบการณ์เดินชมใกล้ชิดกับตึกที่เป็นต้นแบบสถาปัตย์เมืองยุคใหม่