Trinity College Dublin: najstarszy uniwersytet Irlandii i jego słynna biblioteka

Czym właściwie jest Trinity College Dublin

Trinity College Dublin to najstarszy i najbardziej prestiżowy uniwersytet Irlandii, założony dekretem królewskim w 1592 roku, gdy Korporacja Miasta Dublin przekazała teren dawnego augustiańskiego klasztoru All Hallows przy College Green nowej uczelni. Jest jedynym college'em tworzącym Uniwersytet Dublina, choć w praktyce wszyscy mówią po prostu „Trinity College Dublin". Ponad cztery stulecia później to wciąż działający uniwersytet z około 20 000 studentów — spacerując po jego terenie, trafiasz do żywej wspólnoty akademickiej, a nie do muzealnej rekonstrukcji.

Dla odwiedzających Trinity oferuje dwa zupełnie różne doświadczenia. Zewnętrzny kampus — brukowane dziedzińce, georgiańskie fasady i zacienione ścieżki — jest bezpłatny i można go swobodnie zwiedzić w ciągu około 45 minut. Stara Biblioteka, w której przechowywana jest Księga z Kells, wymaga oddzielnego płatnego biletu i jest główną atrakcją dla większości turystów. Obie opcje są warte czasu, ale przemawiają do różnych zainteresowań.

Kampus: co widzisz, gdy wchodzisz przez bramę

Wchodzi się główną bramą od strony College Green — palladiańskim łukiem flankowanym przez dwie wapienne rzeźby: Edmunda Burke'a i Olivera Goldsmitha, obu absolwentów Trinity. Przekraczając bramę, przenosisz się z jednego z najbardziej ruchliwych skrzyżowań Dublina na Front Square, a kontrast jest natychmiastowy. Hałas uliczny milknie. Pod stopami zamiast asfaltu pojawia się bruk wygładzony przez wieki. W poranki powszednie studenci przejeżdżają przez dziedziniec na rowerach z kawą w dłoni, podczas gdy grupy turystów rozchodzą się we wszystkich kierunkach z telefonami gotowymi do zdjęć.

Budynki otaczające Front Square pochodzą głównie z XVIII wieku i ich architektoniczna spójność robi wrażenie. Examination Hall (1791) i Kaplica (1798), zaprojektowane przez Williama Chambersa i wykończone przez Christophera Myersa, stoją naprzeciwko siebie po obu stronach dziedzińca w niemal idealnej symetrii. Campanile — wolnostojąca dzwonnica w centrum placu — został zaprojektowany przez Charlesa Lanyona i wzniesiony w 1853 roku. W pochmurne poranki całość nabiera wyjątkowego charakteru: szary kamień na tle szarego nieba, dzwonnica lekko podświetlona od tyłu, tłumy rzadsze i spokojniejsze niż w południe.

Za Front Square leży Parliament Square, a dalej spokojniejszy Fellows' Square oraz Budynek Sztuki i Nauk Społecznych. Im dalej od głównej bramy, tym bardziej kampus zmienia się z atrakcji turystycznej w prawdziwe miejsce pracy akademickiej. Library Square, z Starą Biblioteką po jednej stronie, to ulubione miejsce turystów. W okolicy znajduje się też niewielki wiktoriański Budynek Muzeum z niezwykłym wenecko-gotyckim wnętrzem — warto zajrzeć choćby na chwilę.

Księga z Kells i Stara Biblioteka

Stara Biblioteka to najchętniej odwiedzane wnętrze Trinity, a Księga z Kells to powód, dla którego przyjeżdża tu większość ludzi. Rękopis pochodzi z około 800 roku n.e. i jest iluminowaną Ewangelią wykonaną przez mnichów insulańskich, prawdopodobnie w klasztorze w Kells w hrabstwie Meath, a być może rozpoczętą na szkockiej wyspie Iona. Uważany jest za jeden z najcenniejszych zachowanych przykładów średniowiecznej sztuki rękopisów w Europie. W danym momencie wystawiane są tylko dwa z czterech tomów — jeden otwarty na stronie z tekstem, drugi na stronie z główną ilustracją dekoracyjną.

Wystawa prowadząca do gablot z rękopisem oferuje solidne tło: historię iluminowanych rękopisów, stosowane techniki, narzędzia i pigmenty. Przejście przez tę część zajmuje około 20–30 minut, zanim dotrze się do samych rękopisów. Gabloty są słabo oświetlone, by chronić welum, co sprawia, że w tłumie widoczność może być utrudniona. Przychodź zaraz po otwarciu lub późnym popołudniem, żeby uniknąć szczytowego ruchu grup wycieczkowych.

Long Room, położona bezpośrednio nad wystawą Księgi z Kells, to druga część atrakcji i dla wielu odwiedzających ta bardziej zapadająca w pamięć. To kolebkowa galeria o długości około 65 metrów, wyłożona ciemnymi dębowymi półkami sięgającymi sufitu, na których stoją setki tysięcy książek. Wzdłuż centralnej nawy ustawione są marmurowe popiersie wybitnych postaci, m.in. Jonathana Swifta, Johna Miltona i Arystotelesa. W Long Room przechowywana jest też jedna z najstarszych zachowanych harf w Irlandii — Harfa Trinity College, która stała się wzorem dla symbolu harfy widniejącego na irlandzkich monetach i godłach państwowych.

Jak kampus zmienia się w ciągu dnia

Wczesne poranki, mniej więcej przed godziną 9, to najbardziej spokojny czas. Główna brama jest już otwarta, ale grupy wycieczkowe jeszcze nie dotarły, a światło padające na wschodnie fasady Front Square wiosną i latem bywa wyjątkowo czyste. Masz realną szansę przejść przez cały kampus bez konieczności przeciskania się między selfie-stickami. To najlepszy czas na fotografowanie.

W późniejszy poranek liczba turystów stale rośnie. Okolice wejścia do Starej Biblioteki wypełniają się kolejkami, a Front Square robi się na tyle tłoczne, że trudno wyczuć codzienny akademicki rytm kampusu. Między południem a 14:00 w dni powszednie w trakcie roku akademickiego kampus jest najbardziej żywy: studenci jedzą na trawie przed Campanile, pracownicy przemieszczają się między budynkami, sklep i kawiarnia uczelni tętnią życiem. Dla kogoś zainteresowanego uczelnią jako żywą instytucją, a nie tylko tłem do zdjęć, to właśnie ciekawy czas na wizytę — choć głośniejszy.

Od około godziny 16 następuje drugi spokojniejszy okres. Grupy wycieczkowe się rozchodzą, a długie wieczorne światło latem (szerokość geograficzna Dublina oznacza pełne nasłonecznienie do 22:00 w czerwcu i lipcu) nadaje wapiennym budynkom cieplejszy, bardziej fotogeniczny odcień. Jeśli odwiedzasz Trinity jesienią lub zimą, środek poranku oferuje najlepsze naturalne oświetlenie i znośne tłumy.

Słynni absolwenci i kulturowe znaczenie uczelni

Lista absolwentów Trinity brzmi jak spis lektur anglojęzycznego kanonu literackiego: Jonathan Swift, Oliver Goldsmith, Oscar Wilde, Bram Stoker, Samuel Beckett i wielu innych wybitnych irlandzkich pisarzy. Uczelnia wydała też polityków, naukowców i filozofów, których wpływ sięgał daleko poza Irlandię. Studiował tu Edmund Burke. George Berkeley, filozof, ukończył Trinity w 1707 roku. Ernest Walton, należący do zespołu, który jako pierwszy doświadczalnie rozszczepi atom, był absolwentem tej uczelni.

To nagromadzenie literackiego i intelektualnego dziedzictwa sprawia, że Trinity jest naturalnym przystankiem dla każdego, kto podąża dublińskim szlakiem literackim. Związek z Jamesem Joyceem jest pośredni, ale wyraźny: Joyce umieścił kluczowe sceny Ulissesa w okolicznych uliczkach, a elżbietański charakter uczelni stanowił część intelektualnego krajobrazu, który go ukształtował i przeciw któremu się buntował.

Praktyczne informacje, które warto znać

Kampus leży bezpośrednio przy College Green, jednym z głównych węzłów komunikacyjnych Dublina, świetnie skomunikowanym z resztą miasta. Liczne linie Dublin Bus zatrzymują się na College Green i Dame Street (biegnącej wzdłuż południowej strony kampusu). Najbliższe przystanki Luas to Westmoreland na Linii Czerwonej i St. Stephen's Green na Linii Zielonej. Stacja Pearse (DART i kolej podmiejska) jest około 10–15 minut pieszo na wschód. W praktyce i tak prawdopodobnie przejdziesz obok Trinity lub przez Trinity podczas dłuższego pobytu w centrum Dublina — uczelnia leży między Grafton Street na południu a O'Connell Bridge na północy.

Trinity College sąsiaduje bezpośrednio z rejonem St. Stephen's Green i Grafton Street, a wizyta na kampusie dobrze łączy się ze spacerem po Grafton Street lub przez Stephen's Green. Narodowe Muzeum Irlandii (Archeologia) przy Kildare Street jest 10 minut pieszo i ma bezpłatny wstęp — to doskonałe uzupełnienie wizyty w Trinity dla każdego, kto interesuje się historią Irlandii.

Fotografowanie w Starej Bibliotece i na wystawie Księgi z Kells jest ograniczone. W Long Room dozwolone jest fotografowanie bez lampy błyskowej, ale szczegółowe zasady są wywieszone przy wejściu i mogą się zmieniać. Na zewnętrznym terenie kampusu nie ma żadnych ograniczeń fotograficznych. Warto założyć wygodne buty: bruk na Front Square i Library Square jest nierówny i może być śliski po deszczu — a w Dublinie zdarza się to często.

Dostępność: Trinity deklaruje dostępność tras i usług w całym kampusie. Brukowane obszary stanowią pewne wyzwanie dla osób z ograniczoną mobilnością, istnieją jednak alternatywne, dostępne trasy. Osoby z konkretnymi potrzebami w zakresie mobilności, wzroku lub słuchu powinny z wyprzedzeniem skontaktować się ze służbami ds. dostępności uczelni przez tcd.ie, ponieważ infrastruktura kampusu zmienia się z czasem.

Czy to warte Twojego czasu? Uczciwa ocena

Zewnętrzny kampus to jedna z architektonicznie najbardziej spójnych przestrzeni w centrum Dublina — i wejście jest bezpłatne. Nawet bez żadnej płatnej atrakcji półgodzinna pętla przez Front Square, obok Campanile i wokół Library Square daje wyraźne poczucie, dlaczego Trinity zajmuje takie miejsce w kulturowej geografii Dublina. To samo w sobie warte jest pół godziny.

Wystawa Księgi z Kells budzi więcej kontrowersji. Sam rękopis jest niezwykły, ale warunki oglądania — słabe oświetlenie, tłok, ograniczony czas przy gablotach — sprawiają, że odwiedzający liczący na głębokie spotkanie z artefaktem sprzed 1200 lat czasem wychodzą rozczarowani. Long Room natomiast niezmiennie przerasta oczekiwania. To po prostu jedno z najbardziej imponujących wnętrz w całej Irlandii. Jeśli łączna cena biletu wydaje się wysoka za krótką wizytę, warto wiedzieć, że to właśnie Long Room jest tym, za co odwiedzający chętnie zapłaciliby ponownie — Księga z Kells to powód, dla którego tu przyszli, ale Long Room to coś, co zapamiętują.

Osoby z ograniczonym czasem, skupione na historii Irlandii w bardziej skoncentrowanej formie, mogą rozważyć pierwszeństwo dla Narodowego Muzeum Irlandii (Archeologia) lub Biblioteki Chestera Beatty — obie są bezpłatne i oferują wyjątkowe kolekcje bez tłoku, który czeka w Trinity w godzinach szczytu.