ไกด์ศิลปะคลิมต์ & Vienna Secession: เที่ยวนิทรรศการเวียนนา

ปี 1897 กุสตาฟ คลิมต์ พร้อมเพื่อนศิลปิน สถาปนิก และนักออกแบบ พากันลุกออกจากแวดวงศิลปะหัวเก่าในเวียนนา เปิดกลุ่ม Vienna Secession ด้วยอุดมการณ์เดียว—ศิลปะต้องเป็นอิสระ สิ่งที่เกิดขึ้นต่อมาคือทศวรรษสุดสร้างสรรค์ของยุโรป คลอดผลงานระดับตำนานอย่าง Beethoven Frieze, The Kiss และตึกรูปแบบ Jugendstil ที่ยังนิยามเวียนนาอยู่ทุกวันนี้ ขบวนการนี้รวมภาพวาด สถาปัตยกรรม และศิลปะตกแต่งเข้าเป็นหนึ่งเดียว ภายใต้คำนิยาม Gesamtkunstwerk หรือ 'งานศิลป์สมบูรณ์แบบ' ทุกแขนง ใครชอบเดินสายดูงานศิลป์บอกเลยว่าสนุกไม่น้อย อยากมองภาพใหญ่ขึ้น แนะนำไปดูไกด์รวม สถาปัตยกรรมของเวียนนา และไกด์ คู่มือพิพิธภัณฑ์ จะช่วยวางแผนเที่ยวแต่ละวันได้ครบ

หัวใจของขบวนการ Secession

สถาบันสำคัญต้นกำเนิดขบวนการ Secession กระจุกตัวอยู่แถว Karlsplatz กับโซน บริเวณ Belvedere จึงเป็นจุดเริ่มต้นสำหรับคนจะตามรอยคลิมต์แบบจริงจัง เดินแค่ 15 นาทีก็ไปดูภายในอาคาร Secession ได้ ชมพาวิลเลียน Jugendstil ของ Otto Wagner แล้วต่อถึง Wien Museum ครบสายนวัตกรรมศิลป์ในระยะใกล้

1. ชม Beethoven Frieze ของคลิมต์ที่อาคาร Secession

สร้างปี 1898 ชูแนวคิดของกลุ่มด้วยหินอ่อนและเหล็กทอง 'โดมหัวกะหล่ำทอง' คือสัญลักษณ์เด่น ชั้นใต้ดินเก็บ Beethoven Frieze ยาว 34 เมตรไว้ถาวร ผลงานปี 1902 หนึ่งใน Art Nouveau ทรงพลังที่สุด เปิดอังคาร-อาทิตย์

สำรวจ

1. ชม Beethoven Frieze ของคลิมต์ที่อาคาร Secession

สร้างปี 1898 ชูแนวคิดของกลุ่มด้วยหินอ่อนและเหล็กทอง 'โดมหัวกะหล่ำทอง' คือสัญลักษณ์เด่น ชั้นใต้ดินเก็บ Beethoven Frieze ยาว 34 เมตรไว้ถาวร ผลงานปี 1902 หนึ่งใน Art Nouveau ทรงพลังที่สุด เปิดอังคาร-อาทิตย์

สำรวจ

2. ดูสุดยอดงาน Jugendstil ของ Otto Wagner ที่ Karlsplatz

พาวิลเลียนขาว-ทองสองหลังของ Otto Wagner สร้างปี 1898 เพื่อรถไฟเมือง รายละเอียดย่อยอย่างดอกทานตะวันและแผ่นหินอ่อนสีเขียวเผยให้เห็นว่ากลุ่มนี้จริงจังกับศิลปะในชีวิตประจำวันแค่ไหน

สำรวจ

2. ดูสุดยอดงาน Jugendstil ของ Otto Wagner ที่ Karlsplatz

พาวิลเลียนขาว-ทองสองหลังของ Otto Wagner สร้างปี 1898 เพื่อรถไฟเมือง รายละเอียดย่อยอย่างดอกทานตะวันและแผ่นหินอ่อนสีเขียวเผยให้เห็นว่ากลุ่มนี้จริงจังกับศิลปะในชีวิตประจำวันแค่ไหน

สำรวจ

3. เปิดโลกเวียนนายุคคลิมต์ที่ Wien Museum หลังรีโนเวต

พิพิธภัณฑ์เมืองบน Karlsplatz รีโนเวตใหม่หมดให้อารมณ์ร่วมในยุคคลิมต์และ Secession คอลเลกชันถาวรนำเสนอภาพวาด โปสเตอร์ และศิลปะตกแต่งยุคนั้น มีนิทรรศการชั่วคราวเจาะลึกบรรยากาศขบวนการนี้ต่อเนื่อง

สำรวจ

3. เปิดโลกเวียนนายุคคลิมต์ที่ Wien Museum หลังรีโนเวต

พิพิธภัณฑ์เมืองบน Karlsplatz รีโนเวตใหม่หมดให้อารมณ์ร่วมในยุคคลิมต์และ Secession คอลเลกชันถาวรนำเสนอภาพวาด โปสเตอร์ และศิลปะตกแต่งยุคนั้น มีนิทรรศการชั่วคราวเจาะลึกบรรยากาศขบวนการนี้ต่อเนื่อง

สำรวจ

4. ชมกระจกสีของ Kolo Moser ที่โบสถ์ Steinhof

โบสถ์สไตล์ Jugendstil ออกแบบโดย Otto Wagner บนพื้นที่โรงพยาบาล Steinhof สร้างปี 1907 คือหนึ่งใน Art Nouveau สำคัญของเวียนนา Kolo Moser สมาชิกก่อตั้งกลุ่ม ออกแบบหน้าต่างกระจกสีโทนสว่างสวย คุ้มค่านั่งรถรางไปฝั่งตะวันตก

สำรวจ

4. ชมกระจกสีของ Kolo Moser ที่โบสถ์ Steinhof

โบสถ์สไตล์ Jugendstil ออกแบบโดย Otto Wagner บนพื้นที่โรงพยาบาล Steinhof สร้างปี 1907 คือหนึ่งใน Art Nouveau สำคัญของเวียนนา Kolo Moser สมาชิกก่อตั้งกลุ่ม ออกแบบหน้าต่างกระจกสีโทนสว่างสวย คุ้มค่านั่งรถรางไปฝั่งตะวันตก

สำรวจ

แหล่งรวมผลงานจิตรกรรมระดับมาสเตอร์พีซของคลิมต์

ภาพเขียนของคลิมต์กระจายอยู่ในหลายพิพิธภัณฑ์ แต่ละแห่งสะท้อนแง่มุมต่างกัน MuseumsQuartier และ Belvedere คือจุดชมงานคลิมต์เข้มข้นที่สุด ถ้าตั้งใจจริงควรเผื่อเวลาเต็มวันเดินสลับสองย่านนี้ พิพิธภัณฑ์ Leopold เองถ้ารวมงาน Schiele ด้วยอาจใช้เวลาดู 2-3 ชั่วโมง

5. ชม 'The Kiss' ของคลิมต์ที่ Upper Belvedere

'The Kiss' (1907-08) งานทองคำล้ำค่าระดับชาติอยู่ที่ Upper Belvedere พิพิธภัณฑ์แห่งนี้ยังเรียงร้อยประวัติศาสตร์ศิลปะออสเตรีย ตั้งแต่บารอกจนถึงยุคใหม่ ช่วยให้มอง 'The Kiss' ได้ครบมิติ แนะนำจองตั๋วล่วงหน้าเพื่อเลี่ยงคิว

สำรวจ

5. ชม 'The Kiss' ของคลิมต์ที่ Upper Belvedere

'The Kiss' (1907-08) งานทองคำล้ำค่าระดับชาติอยู่ที่ Upper Belvedere พิพิธภัณฑ์แห่งนี้ยังเรียงร้อยประวัติศาสตร์ศิลปะออสเตรีย ตั้งแต่บารอกจนถึงยุคใหม่ ช่วยให้มอง 'The Kiss' ได้ครบมิติ แนะนำจองตั๋วล่วงหน้าเพื่อเลี่ยงคิว

สำรวจ

6. ดื่มด่ำคลิมต์และ Schiele ที่ Leopold Museum

คอลเลกชัน Egon Schiele ใหญ่ที่สุดในโลก ร่วมกับผลงานคลิมต์ Kokoschka และ Gerstl เห็นชัดเจนว่าสายศิลปะออสเตรียเปลี่ยนจาก Secession ไป Expressionism อย่างไร เฉพาะห้องคลิมต์ชั้นบนก็ควรเผื่อเวลาเดินละเอียด

สำรวจ

6. ดื่มด่ำคลิมต์และ Schiele ที่ Leopold Museum

คอลเลกชัน Egon Schiele ใหญ่ที่สุดในโลก ร่วมกับผลงานคลิมต์ Kokoschka และ Gerstl เห็นชัดเจนว่าสายศิลปะออสเตรียเปลี่ยนจาก Secession ไป Expressionism อย่างไร เฉพาะห้องคลิมต์ชั้นบนก็ควรเผื่อเวลาเดินละเอียด

สำรวจ

7. ดูงานสเก็ตช์ของคลิมต์ที่ Albertina

Albertina คือขุมทรัพย์ศิลปะบนกระดาษระดับโลก รวมงานวาดของคลิมต์เผยเบื้องหลังขั้นตอนสร้างสรรค์ นิทรรศการหมุนเวียนเน้นกลุ่ม Secession เสมอ โซนโชว์ถาวร Monet ถึง Picasso ก็เติมเต็มประสบการณ์ได้ดี

สำรวจ

7. ดูงานสเก็ตช์ของคลิมต์ที่ Albertina

Albertina คือขุมทรัพย์ศิลปะบนกระดาษระดับโลก รวมงานวาดของคลิมต์เผยเบื้องหลังขั้นตอนสร้างสรรค์ นิทรรศการหมุนเวียนเน้นกลุ่ม Secession เสมอ โซนโชว์ถาวร Monet ถึง Picasso ก็เติมเต็มประสบการณ์ได้ดี

สำรวจ

8. ตามรอยภาพเพดานยุคต้นของคลิมต์ที่ KHM

ก่อนยุค Secession คลิมต์ยังเป็นศิลปินรับจ้าง สร้างภาพตกแต่งเพดานแบบอุปมาใน Kunsthistorisches Museum ปี 1890-91 ซึ่งเป็นหนึ่งในผลงานใหญ่ยุคแรก เห็นชัดว่าเขาต้องการปลดแอกจากแนวเก่าอย่างไร

สำรวจ

8. ตามรอยภาพเพดานยุคต้นของคลิมต์ที่ KHM

ก่อนยุค Secession คลิมต์ยังเป็นศิลปินรับจ้าง สร้างภาพตกแต่งเพดานแบบอุปมาใน Kunsthistorisches Museum ปี 1890-91 ซึ่งเป็นหนึ่งในผลงานใหญ่ยุคแรก เห็นชัดว่าเขาต้องการปลดแอกจากแนวเก่าอย่างไร

สำรวจ

ศิลปะประยุกต์และสถาปัตยกรรมสาย Secession

กลุ่ม Secession ไม่เน้นแค่ภาพวาดเท่านั้น คู่หูของคลิมต์อย่าง Josef Hoffmann และ Koloman Moser ยังปั้น Wiener Werkstätte ปี 1903 ดันอุดมคติ Secession สู่งานออกแบบเฟอร์นิเจอร์ แก้ว ผ้า เซรามิก โซน Innere Stadt มีพิพิธภัณฑ์หลายแห่งที่วิสัยทัศน์นี้ยังสัมผัสได้ชัด โดยเฉพาะ MAK ที่รวมผลงาน Wiener Werkstätte มากที่สุดในโลก

9. ทำความรู้จัก Wiener Werkstätte ที่ MAK

MAK เก็บงานออกแบบ Wiener Werkstätte ไว้ครบทุกแง่มุม ตั้งแต่ผ้า เครื่องประดับ โลหะ เฟอร์นิเจอร์ ฮอฟฟ์มันน์-โมเซอร์ คู่คิดใกล้ชิดคลิมต์ ทุกห้องนิทรรศการตกแต่งโดยศิลปินยุคปัจจุบัน กลายเป็นงาน Gesamtkunstwerk ซ้อนอีกชั้น

สำรวจ

9. ทำความรู้จัก Wiener Werkstätte ที่ MAK

MAK เก็บงานออกแบบ Wiener Werkstätte ไว้ครบทุกแง่มุม ตั้งแต่ผ้า เครื่องประดับ โลหะ เฟอร์นิเจอร์ ฮอฟฟ์มันน์-โมเซอร์ คู่คิดใกล้ชิดคลิมต์ ทุกห้องนิทรรศการตกแต่งโดยศิลปินยุคปัจจุบัน กลายเป็นงาน Gesamtkunstwerk ซ้อนอีกชั้น

สำรวจ

10. เปิดจินตนาการสุดขอบของ Hundertwasser ที่ Kunst Haus Wien

อิทธิพลการท้าทายกรอบศิลปะของกลุ่ม Secession ขยายต่อมายัง Friedensreich Hundertwasser ที่นี่คุณจะพบจิตรกรรม ภาพพิมพ์ และแนวคิดสถาปัตย์ สืบทอดอุดมคติจนถึงปลายศตวรรษที่ 20 ในตึกทรงอิสระตามสไตล์เขา

สำรวจ

10. เปิดจินตนาการสุดขอบของ Hundertwasser ที่ Kunst Haus Wien

อิทธิพลการท้าทายกรอบศิลปะของกลุ่ม Secession ขยายต่อมายัง Friedensreich Hundertwasser ที่นี่คุณจะพบจิตรกรรม ภาพพิมพ์ และแนวคิดสถาปัตย์ สืบทอดอุดมคติจนถึงปลายศตวรรษที่ 20 ในตึกทรงอิสระตามสไตล์เขา

สำรวจ

11. เดินชม Hundertwasserhaus บน Löwengasse

ตึกพักอาศัยจากปี 1986 ของ Hundertwasser มีพื้นไม่เรียบ ต้นไม้บนหลังคา กับผนังโมเสกเจิดจ้า คือทายาทโดยตรงของแนวคิดศิลปะที่รวมทุกสิ่งไว้ในที่เดียว คุณเข้าไปชมข้างในไม่ได้ แต่ภายนอกเดินรอบบล็อกแนะนำเลย

สำรวจ

11. เดินชม Hundertwasserhaus บน Löwengasse

ตึกพักอาศัยจากปี 1986 ของ Hundertwasser มีพื้นไม่เรียบ ต้นไม้บนหลังคา กับผนังโมเสกเจิดจ้า คือทายาทโดยตรงของแนวคิดศิลปะที่รวมทุกสิ่งไว้ในที่เดียว คุณเข้าไปชมข้างในไม่ได้ แต่ภายนอกเดินรอบบล็อกแนะนำเลย

สำรวจ

12. หาทางยลภาพเพดานยุควัยหนุ่มของคลิมต์ที่ Burgtheater

ปลายยุค 1880 คลิมต์กับน้องชาย Ernst วาดภาพเพดานช่วงบันไดใหญ่ก่อนแยกตัวสู่วิถี Secession ต้องร่วมทัวร์นำชมใน Burgtheater ถึงจะได้เห็น พร้อมสถาปัตยกรรม Neo-Baroque ที่กลุ่ม Secession จะท้าทายในเวลาต่อมา

สำรวจ

12. หาทางยลภาพเพดานยุควัยหนุ่มของคลิมต์ที่ Burgtheater

ปลายยุค 1880 คลิมต์กับน้องชาย Ernst วาดภาพเพดานช่วงบันไดใหญ่ก่อนแยกตัวสู่วิถี Secession ต้องร่วมทัวร์นำชมใน Burgtheater ถึงจะได้เห็น พร้อมสถาปัตยกรรม Neo-Baroque ที่กลุ่ม Secession จะท้าทายในเวลาต่อมา

สำรวจ

MuseumsQuartier: ศูนย์รวมศิลปะร่วมสมัยของเวียนนา

MuseumsQuartier คือลานประลองความคิดศิลป์ร่วมสมัยที่ได้รับแรงสะท้อนจากกลุ่ม Secession อย่างชัดเจน Leopold Museum, MUMOK และอีกหลายแกลเลอรีรวมตัวครบในคอมเพล็กซ์เดินง่าย เหมาะเผื่อเวลาให้เต็มวันถ้าชอบคลิมต์หรือศิลปะต่อเนื่องจากยุค Secession อย่าลืมดู คู่มือ Egon Schiele เพราะเจาะลึกศิลปินผู้สืบทอดแนวคิดต่อจากคลิมต์

13. ตั้งฐานศิลปะที่ MuseumsQuartier ในหนึ่งวัน

คอกม้าหลวงเดิมกลายเป็นศูนย์รวมศิลปะ แค่ใน Leopold Museum, MUMOK และแกลเลอรีเล็กอื่น ๆ ก็เดินสนุกไปทั้งวัน ลานกลางคือที่พักเบรคและนัดพบระหว่างชมนิทรรศการ เปิดตั้งแต่เช้า คาเฟ่ในโซนนี้ก็เยอะ

สำรวจ

13. ตั้งฐานศิลปะที่ MuseumsQuartier ในหนึ่งวัน

คอกม้าหลวงเดิมกลายเป็นศูนย์รวมศิลปะ แค่ใน Leopold Museum, MUMOK และแกลเลอรีเล็กอื่น ๆ ก็เดินสนุกไปทั้งวัน ลานกลางคือที่พักเบรคและนัดพบระหว่างชมนิทรรศการ เปิดตั้งแต่เช้า คาเฟ่ในโซนนี้ก็เยอะ

สำรวจ

14. ไล่รอยศิลปะหลัง Secession ที่ MUMOK

คอลเลกชันของ MUMOK พาเราต่อสายสู่ Vienna Actionism, Fluxus, Pop Art และ Conceptual Art เหมาะมากถ้าอยากเห็นวงจรศิลปะออสเตรียจาก Secession ยันร่วมสมัย ตึกหินบะซอลต์ทรงบล็อกนี้เป็นจุดต่อจาก Leopold Museum แบบข้ามลาน

สำรวจ

14. ไล่รอยศิลปะหลัง Secession ที่ MUMOK

คอลเลกชันของ MUMOK พาเราต่อสายสู่ Vienna Actionism, Fluxus, Pop Art และ Conceptual Art เหมาะมากถ้าอยากเห็นวงจรศิลปะออสเตรียจาก Secession ยันร่วมสมัย ตึกหินบะซอลต์ทรงบล็อกนี้เป็นจุดต่อจาก Leopold Museum แบบข้ามลาน

สำรวจ

15. ชมศิลปะออสเตรียยุคหลังสงครามที่ Albertina Modern

ตั้งอยู่ใน Künstlerhaus บน Karlsplatz Albertina Modern โฟกัสศิลปะออสเตรียและสากลหลัง 1945 การใช้พื้นที่นิทรรศการ Secession เดิมทำให้ทุกโปรแกรมแสดงงานสมัยใหม่มีมิติประวัติศาสตร์ควบคู่

สำรวจ

15. ชมศิลปะออสเตรียยุคหลังสงครามที่ Albertina Modern

ตั้งอยู่ใน Künstlerhaus บน Karlsplatz Albertina Modern โฟกัสศิลปะออสเตรียและสากลหลัง 1945 การใช้พื้นที่นิทรรศการ Secession เดิมทำให้ทุกโปรแกรมแสดงงานสมัยใหม่มีมิติประวัติศาสตร์ควบคู่

สำรวจ

ฉากหลังทางวัฒนธรรม: จุดกำเนิดของ Secession

กลุ่ม Secession ไม่ได้เกิดแบบไร้ราก มันงอกงามจากบรรยากาศปัญญาชนเคี่ยวกรำของเวียนนา ปลายศตวรรษที่ 19 ยุคเดียวกับที่ฟรอยด์กำลังวางรากฐานจิตวิเคราะห์ คาเฟ่คือสนามศิลปะสำคัญ ลองเดินสาย วงจรร้านกาแฟ และเส้นทาง Ringstrasse ช่วยให้เข้าใจว่าทำไมการลุกฮือของกลุ่มนี้จึงสั่นสะเทือนแวดวงศิลปะสมัยนั้น

16. นั่งจิบกาแฟที่คาเฟ่ที่คลิมต์แลกเปลี่ยนความคิด

Café Central มีโถง Neo-Gothic วันนี้ยังพาเรากลับไปยุคที่คลิมต์กับเพื่อนศิลปินใช้ที่นี่ถกศิลปะ เขียนแมนิเฟสท์ หรือใช้เป็นทั้งออฟฟิศแบบชิค ๆ สั่งเมล็องจ์กับสตรูเดิลไปพร้อมกับอ่านแถลงการณ์ก่อตั้งกลุ่ม

สำรวจ

16. นั่งจิบกาแฟที่คาเฟ่ที่คลิมต์แลกเปลี่ยนความคิด

Café Central มีโถง Neo-Gothic วันนี้ยังพาเรากลับไปยุคที่คลิมต์กับเพื่อนศิลปินใช้ที่นี่ถกศิลปะ เขียนแมนิเฟสท์ หรือใช้เป็นทั้งออฟฟิศแบบชิค ๆ สั่งเมล็องจ์กับสตรูเดิลไปพร้อมกับอ่านแถลงการณ์ก่อตั้งกลุ่ม

สำรวจ

17. เดิน Ringstrasse เข้าใจสิ่งที่ Secession ลุกสู้

ถนนวงแหวนสร้างสมัยจักรพรรดิฟรานซ์โยเซฟ เต็มไปด้วยอาคาร Neo-Renaissance, Neo-Gothic คือสัญลักษณ์การตกแต่งแบบเก่า ๆ ที่ Secession พยายามปลดแอก เดินไปเปรียบเทียบยิ่งชัดว่าทำไมแนวคิด ornament-as-function จึงฉีกกรอบมาก

สำรวจ

17. เดิน Ringstrasse เข้าใจสิ่งที่ Secession ลุกสู้

ถนนวงแหวนสร้างสมัยจักรพรรดิฟรานซ์โยเซฟ เต็มไปด้วยอาคาร Neo-Renaissance, Neo-Gothic คือสัญลักษณ์การตกแต่งแบบเก่า ๆ ที่ Secession พยายามปลดแอก เดินไปเปรียบเทียบยิ่งชัดว่าทำไมแนวคิด ornament-as-function จึงฉีกกรอบมาก

สำรวจ

18. แวะห้องทำงานฟรอยด์สำหรับฉากหลังสายปัญญา

ฟรอยด์กับคลิมต์คือคู่ขนานทางวิทยาศาสตร์-ศิลปะในเวียนนา ต่างร่วมหักล้างค่านิยมยุคศตวรรษที่ 19 ไปพร้อมกัน ห้องอพาร์ตเมนต์ที่ Berggasse 19 เห็นให้เห็นพลังจิตวิทยาในศิลปะและความเป็นจุดเปลี่ยนของยุค

สำรวจ

18. แวะห้องทำงานฟรอยด์สำหรับฉากหลังสายปัญญา

ฟรอยด์กับคลิมต์คือคู่ขนานทางวิทยาศาสตร์-ศิลปะในเวียนนา ต่างร่วมหักล้างค่านิยมยุคศตวรรษที่ 19 ไปพร้อมกัน ห้องอพาร์ตเมนต์ที่ Berggasse 19 เห็นให้เห็นพลังจิตวิทยาในศิลปะและความเป็นจุดเปลี่ยนของยุค

สำรวจ

19. หามุมรูปปั้นคลิมต์ใน Stadtpark

สวนสาธารณะใหญ่ใจกลางเวียนนามีรูปปั้นนั่งของคลิมต์ (ตั้งปี 2012) ใกล้กับอนุสาวรีย์สตรอสส์คนดัง พักเหนื่อยก่อนเข้ากรุบพิพิธภัณฑ์และสัมผัสว่าคลิมต์กลายเป็นคนสำคัญของเวียนนาไปอย่างไร

สำรวจ

19. หามุมรูปปั้นคลิมต์ใน Stadtpark

สวนสาธารณะใหญ่ใจกลางเวียนนามีรูปปั้นนั่งของคลิมต์ (ตั้งปี 2012) ใกล้กับอนุสาวรีย์สตรอสส์คนดัง พักเหนื่อยก่อนเข้ากรุบพิพิธภัณฑ์และสัมผัสว่าคลิมต์กลายเป็นคนสำคัญของเวียนนาไปอย่างไร

สำรวจ