สำนักงานใหญ่สหประชาชาติ: สิ่งที่ควรรู้ก่อนมาเยือน

สำนักงานใหญ่สหประชาชาติจริงๆ คืออะไร

สำนักงานใหญ่สหประชาชาติไม่ใช่พิพิธภัณฑ์ สวนสาธารณะ หรือตึกที่ใครจะเดินเข้าไปได้ง่ายๆ ที่นี่คือศูนย์กลางระดับโลกจริงๆ—เป็นที่ตั้งถาวรของสำนักเลขาธิการ UN สมัชชาใหญ่ และคณะมนตรีหลักหลายแห่ง ตัวแคมปัสที่คนส่วนใหญ่เรียกว่าสำนักงานใหญ่ UN อยู่บนที่ดิน 18 เอเคอร์ ขนาบ First Avenue ทางตะวันตก แม่น้ำอีสต์ทางตะวันออก ถนน 42 ตรงด้านใต้ และถนน 48 ทางเหนือ พื้นที่นี้มีกฎสถานะระหว่างประเทศที่ตกลงร่วมกับสหรัฐตั้งแต่ปี 1947 เจ้าหน้าที่รัฐอเมริกันทุกระดับจะไม่สามารถเข้ามาได้หากไม่มีความยินยอมจากเลขาธิการ UN แม้จะยังอยู่ในอำนาจกฎหมายสหรัฐฯ สำคัญบางอย่างก็ตาม

ส่วนหลักของตึกเสร็จสมบูรณ์ช่วงปี 1952 โดยมีพิธีเปิดอย่างเป็นทางการ 9 มกราคม 1951 ประกอบด้วยตึกสำคัญ 4 แห่ง—อาคารสำนักงานเลขาธิการสูง 39 ชั้น (Secretariat Building) ดีไซน์เป็นผนังกระจกสุดทันสมัย ชูแนวคิด Modernism สมัยหลังสงคราม, อาคารประชุมสมัชชาใหญ่หลังคาเตี้ยโค้งเว้า, อาคารประชุมที่ยื่นไปติดแม่น้ำ และห้องสมุด Dag Hammarskjöld ถ้ามองจาก FDR Drive หรือริมน้ำ ตึกเลขาธิการยังคงดูทันสมัยโดดเด่น เป็นทรงสี่เหลี่ยมผืนผ้ากระจกอลูมิเนียมที่กลายเป็นต้นแบบตึกสูงทั่วอเมริกามานานหลายสิบปี

สถาปัตยกรรม: อุดมคติยุคหลังสงครามในรูปทรงแก้วและหินอ่อน

อาคารเลขาธิการ (Secretariat) ออกแบบโดยคณะสถาปนิกนานาชาติที่มีทั้ง Le Corbusier, Oscar Niemeyer และ Wallace Harrison ร่วมงานกันช่วงปี 1947–1950 แม้ว่าจะมีข้อขัดแย้งทางการเมืองและไอเดียอยู่บ้าง ผลงานสุดท้าย คือกระจกสูง 39 ชั้นบนแนวตะวันออก–ตะวันตก ขนาบด้วยผนังหินอ่อนสองฝั่งเหนือ–ใต้ สมัยนั้นตึกสูงกรุกระจกแบบนี้ยังถือว่าใหม่มาก สำนักงานใหญ่ UN ฟอร์มนี้แหละที่เป็นแม่แบบตึกในเมืองนิวยอร์กต่อมาอีกหลายสิบปี

ถ้ายืนบนถนน First Avenue จะมองเห็นสเกลตึกชัดเจนแต่ไม่รู้สึกข่ม อาคารประชุมสมัชชาใหญ่หลังคาเตี้ยแผ่กว้างตัดกับเสาตึกเลขาธิการอย่างลงตัว ลานระหว่างสองอาคารนี้เปิดโล่งรับลม ทำให้รู้สึกโล่งสบาย หาได้ยากในโซน Midtown Manhattan พื้นที่นี้ยังมีงานศิลป์สำคัญ เช่น รูปปั้นปืนโบราณมัดปากกระบอก (Non-Violence) ใกล้ทางเข้าใหญ่ ที่เห็นบ่อยในภาพถ่าย ภายในยังมีกระจกสีสวยของ Marc Chagall ให้ชมในทัวร์อีกด้วย

การเดินทางและขั้นตอนความปลอดภัย

ประตูทางเข้าสำหรับเยือนอยู่แถวถนน 46 กับ First Avenue เดินจาก Grand Central Terminal ใช้เวลาประมาณ 10 นาที เดินตามถนน 42 หรือ 45 ไปทางตะวันออก รถไฟใต้ดินสาย 4, 5, 6, 7, และ S ที่ Grand Central สะดวกที่สุด แต่ถ้ามาจากโซน Upper East Side หรือ Midtown ฝั่งล่าง รถบัสบน First Avenue ก็ตอบโจทย์

ด่านความปลอดภัยเข้มข้น มีเช็คกระเป๋าและยืนยันตัวตนแบบสนามบิน วันธรรมดาช่วงเช้าคิวจะไม่ยาวมาก แต่ถ้าเข้ากระชั้นเวลาเริ่มทัวร์ อาจไม่ทันเวลา แนะนำเผื่อเวลาตรวจสอบเข้าอย่างน้อย 20–30 นาที ทางเข้าอยู่ฝั่งตะวันตกของพื้นที่ UN ด้าน First Avenue ไม่ใช่ริมแม่น้ำอีสต์

ทัวร์พร้อมไกด์: ดูอะไรบ้างข้างใน

ถ้าต้องการเข้าชมลึกกว่าล็อบบี้ ต้องซื้อตั๋วผ่านทางระบบจองของ UN ราคาต่างตามกลุ่มอายุและประเภททัวร์ UN ไม่ได้ประกาศราคากลางหน้าเว็บ ต้องตรวจสอบเองขณะจอง ทัวร์หลักไม่มีช่องทางเข้าฟรี

เส้นทางทัวร์หลักมักจะพาชมห้องสมัชชาใหญ่ (General Assembly Hall) ซึ่งเป็นห้องประชุมใหญ่สุดของที่นี่ จุผู้แทน 193 ประเทศ สมาชิกเป็นแถวโค้งหันหน้าไปยังโพเดียมหินอ่อนสีเขียว พื้นที่นี้ออกแบบเสียงให้ควบคุมได้ดีมาก จู่ๆ ก็เงียบสนิทตอนกลุ่มยืนนิ่ง ที่นั่งแต่ละที่มีหูฟังสำหรับฟังแปลพร้อมกัน 6 ภาษาอเมริกัน (อาหรับ จีน อังกฤษ ฝรั่งเศส รัสเซีย และสเปน) หากไม่มีการประชุมใหญ่ คุณจะได้ลงไปยืนในห้องจริงซึ่งบรรยากาศจะดูเป็นทางการ ไม่ได้อลังการเหมือนในภาพ

ห้อง Security Council ที่นอร์เวย์บริจาคปี 1952 ขนาดเล็กกว่าและดูเหมือนโรงละคร จุดเด่นอยู่ที่จิตรกรรมฝาผนังโดย Per Krohg ของนอร์เวย์ รูปคนสีทองน้ำเงิน เดินจากความมืดแห่งสงครามสู่แสงแห่งสันติภาพ ที่นั่ง 5 มหาอำนาจอยู่ตรงโต๊ะรูปเกือกม้า ไกด์จะอธิบายระบบยับยั้งมติ (veto) ซึ่งเป็นจุดที่ผู้ชมถามเยอะและบทสนทนาเข้มข้น ห้อง Trusteeship Council ที่ออกแบบโดยเดนมาร์ก ซุ้มเพดานไม้บีชสีทอง ให้อารมณ์อบอุ่นเป็นกันเองกว่าห้องอื่น

ถ้าติดตามข่าวเหตุการณ์ปัจจุบันก่อนมา ทริปนี้จะยิ่งสนุก เพราะถ้ามีสงครามหรือการออกมติสำคัญ ห้อง Security Council จะดูมีพลังและความหมายกว่าการมาชมเฉยๆ จะจับคู่กับการไป Grand Central Terminal ที่อยู่ไม่ไกล ก็จะเห็นคอนทราสต์วิวประวัติศาสตร์สถาปัตย์ใน Midtown ได้ดี หรือจะพ่วงกับ ทัวร์สถาปัตยกรรม New York City ก็ได้

เวลาที่ควรมาและช่วงที่คนแน่น

ถ้าเลือกทัวร์เช้า (9:30–11:00) จะคนน้อยกว่าช่วงบ่าย บรรยากาศชิลล์กว่า พอตกบ่ายจะเริ่มมีเด็กนักเรียนกรุ๊ปใหญ่เข้ามาในล็อบบี้ มีความวุ่นวายมากขึ้น ที่นี่แน่นมากสุดในช่วงการประชุมใหญ่ประจำปี (General Debate) ปลายกันยายนที่ผู้นำชาติต่างๆ มาเยือนและจำกัดผู้เข้าชมมาก ถ้าวางแผนจะมาเดือนกันยายนควรดูปฏิทิน UN ล่วงหน้า

ลานกลางแจ้งริม First Avenue รับแสงเช้าดีที่สุดช่วง 9:00–11:00 น. ถ่ายรูปตึก Secretariat สวย ถ้าเป็นตอนบ่ายแสงจะสะท้อนกระจกแรง ถ้าอยากถ่าย Non-Violence ให้ได้รูปสวย เลือกวันที่เมฆมากหรือแดดไม่แรง ทางฝั่งลานจะดีที่สุด

ใครควรมา ใครควรข้าม

จุดนี้เหมาะกับคนที่สนใจประเด็นระหว่างประเทศ ประวัติศาสตร์สถาปัตย์หลังสงคราม หรือสายการทูต ถ้าชอบแนวนี้ รับรองไม่มีที่ไหนในนิวยอร์กเหมือน UN แต่ถ้าคุณต้องการความตื่นตาตื่นใจแบบสายเที่ยวหรือบรรยากาศคึกคัก อาจจะรู้สึกว่าทริปนี้เนิบไป ห้องประชุมข้างในดูจริงจัง ไม่ได้แต่งพื้นที่อลังการให้นักท่องเที่ยวแบบ Grand Central Terminal หรือ Chrysler Building เลย

ถ้าเด็กสนใจประวัติศาสตร์โลกหรือภูมิศาสตร์ จะอินกับห้องประชุมคณะมนตรีฯ เป็นพิเศษ เด็กเล็กที่ยังไม่สนใจเรื่องเหล่านี้อาจรู้สึกเบื่อและเห็นว่าอาคารดูแข็งๆ UN จัดโปรแกรมการศึกษาสำหรับนักเรียนโดยเฉพาะ ถ้ามาเป็นนักเรียน ควรเช็กข้อมูลการเยี่ยมชมเพื่อการศึกษา

ผู้ที่มีความต้องการพิเศษเรื่องทางเข้าออก หรือเทคโนโลยีช่วยเหลือ แนะนำติดต่อ UN Visitor Services ล่วงหน้า เพราะหน้าเว็บหลักยังไม่ได้ให้ข้อมูลละเอียดเรื่องทางเดินไม่มีขั้นบันไดและอุปกรณ์ช่วยเหลือ ถ้าจะแพลนวันเต็มที่ Midtown เสร็จ UN แล้วเดินต่อไป New York Public Library หรือจะแวะ Bryant Park ก็ได้ เดินถึงไม่เกิน 15 นาที

สรุปรายละเอียดสำคัญ

• ทัวร์: มีเฉพาะจันทร์–ศุกร์ ช่วงกลางวัน วันหยุดสุดสัปดาห์และวันหยุด UN ไม่มีทัวร์ (ตรวจสอบตารางอีกที)
• ตั๋ว: ต้องใช้สำหรับเข้าไปชมลึกเกินโซนสาธารณะ จองผ่าน un.org/th/visit ราคาตามอายุและประเภททัวร์—เช็กขณะจอง
• บัตรประชาชน: ทุกคนอายุ 18 ขึ้นไปต้องมีบัตรประชาชนหรือพาสปอร์ตที่มีรูปถ่าย ลงทะเบียนออนไลน์ก่อนมาตรวจหน้างาน
• การเดินทาง: รถไฟใต้ดิน 4/5/6/7/S ลงสถานี Grand Central–42nd St แล้วเดินต่อไปทางตะวันออก รถบัส MTA หลายสายบน 1st Ave ก็สะดวก
• ถ่ายภาพ: ถ่ายรูปได้เกือบทุกโซนทัวร์หรือพื้นที่สาธารณะ ไกด์บางคนอาจแจ้งข้อห้ามในห้องประชุมบางแห่ง
• อากาศ: ลานกลางแจ้งโดนลมแรง ฤดูหนาวเดินจาก Grand Central มาที่นี่ลมหนาวแรง แต่งกายให้เหมาะสม