ถนนคนเดินซ่างเซี่ยจิ่ว: เส้นทางการค้าประวัติศาสตร์แห่งกวางโจว

ซ่างเซี่ยจิ่วคืออะไร

ถนนคนเดินซ่างเซี่ยจิ่ว (上下九步行街) มีความยาวประมาณ 1,237 เมตร ในเขตหลี่หวาน เปิดแบบถนนคนเดินตั้งแต่กันยายน ค.ศ.1995 และถือว่าเป็นถนนการค้าเก่าแก่ลำดับแรก ๆ ของกวางโจว อดีตที่นี่เป็นหัวใจการค้าขายและวัฒนธรรมของเมือง ก่อนที่ย่านเทียนเหอกลายมาเป็นศูนย์กลางสมัยใหม่

ถนนเส้นนี้พาดผ่านย่านซีควานของหลี่หวาน ย่านที่ชื่อหมายถึง 'ประตูทางตะวันตก' และอบอวลด้วยประวัติการค้าของชาวกวางตุ้งนับร้อยปี ถ้าเดินตลอดเส้นทางจะผ่านร้านค้ากว่า 200 ร้าน แผงอาหารเป็นสิบ ๆ แห่ง และแถวเสากะโดงตลอดแนวซึ่งช่วยกันแดดกันฝนให้คนเดินมาเป็นสิบ ๆ ปี

หากอยากรู้ว่าบริเวณนี้เกี่ยวข้องกับตัวเมืองกวางโจวอย่างไร ลองอ่าน คู่มือเขต Liwan จะได้เห็นภาพย่านที่ดั้งเดิมต่างจากเมืองใหม่ในกวางโจว

สถาปัตยกรรมบ้านแถวโค้งสไตล์หลิงหนาน

จุดเด่นที่สังเกตได้ชัดที่สุดคือสถาปัตยกรรมฉีโหลว—บ้านแถวหลังคาโค้งทรงโคโลเนด มีต้นกำเนิดจากจีนตอนใต้และเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ช่วงปลายราชวงศ์ชิงถึงยุคสาธารณรัฐ (ราวปี 1910-1940) ทุกตึกออกแบบให้คนเดินลอดได้ที่ชั้นล่าง ด้านบนเป็นที่พักหรือเก็บของ หน้ากว้างแต่งลายผสมจีน-บาโรกยุโรป รวมทั้งดีเทลอาร์ตเดโคในบางจุด

ลองไปยืนตรงปลายถนนทางเหนือช่วงเช้า แสงอ่อน ๆ จะส่องลอดแนวเสาสร้างเงาเคลื่อนไหวต่อเนื่องดูสะดุดตา มองขึ้นไปจะเห็นลูกกรงหน้าต่างโค้ง กระเบื้องแต่งผนังและซุ้มที่ย้อนวันวานอดีตการค้ากวางตุ้ง ด้านหน้าร้านส่วนใหญ่ได้รับการบูรณะอย่างหลากหลาย และบางหลังยังมีลวดลายกระเบื้องแท้แต่เก่า

ถ้าอยากรู้จักสถาปัตยกรรมหลิงหนานมากกว่าแค่ถนนนี้ ลองอ่าน คู่มือสถาปัตยกรรมกวางโจว จะเห็นวิวัฒนาการสถาปัตยกรรมทั้งเมืองกวางโจว ตั้งแต่โบราณจนถึงยุคใหม่

ถนนนี้เปลี่ยนบรรยากาศช่วงไหนบ้าง

ถนนซ่างเซี่ยจิ่วคึกคักทั้งวันถึงค่ำ แต่ช่วงเวลาแต่ละช่วงให้ความรู้สึกต่างกัน ช่วงเช้าก่อนไม่เกิน 10 โมงจะสงบที่สุด พ่อค้าแม่ค้าเริ่มตั้งร้าน ลังสินค้าเคลื่อนย้ายไปตามตรอกด้านข้าง ส่วนปลายถนนทางใต้แผงอาหารเริ่มทอดเผือกและปั้นข้าวเหนียวกลิ่นน้ำมันทอดกับกลิ่นหอมดอกกุ้ยฮวาของร้านน้ำชาเก่าจะลอยแรงเป็นพิเศษ

พอตอนเที่ยงเป็นต้นไป ถนนจะเต็มไปด้วยเด็กนักเรียน พนักงานออฟฟิศ นักท่องเที่ยวทั้งในและต่างเมือง โดยเฉพาะเสาร์–อาทิตย์ ยิ่งแน่นเสียงดังจากลำโพงหน้าร้าน เสื้อผ้า เสียงกระทะ เสียงคนพูดจอแจ ถนนนี้สร้างมาเพื่อคนท้องถิ่นจำนวนน้อยกว่าสมัยนี้เยอะ เวลาคนแน่นจะเดินช้าจริง ๆ

ช่วงหัวค่ำราว 6 โมงถึง 4 ทุ่มเหมาะสุดสำหรับคนส่วนใหญ่ อากาศเย็นลง (ยกเว้นมิถุนายน–สิงหาคมที่ยังร้อน) แสงไฟจากโคมร้านกับไฟนีออนนุ่มนวล อาหารข้างทางหลากหลายขึ้น ช่วงนี้ครอบครัวท้องถิ่นจะออกมาเดินกันเยอะ บรรยากาศต่างจากช่วงกลางวันของนักท่องเที่ยวเลย

กินอะไร ดูอะไร ที่ไหนดี

เรื่องของกินถือเป็นเหตุผลหลักที่ควรมาซ่างเซี่ยจิ่ว ที่นี่ไม่ใช่ตลาดอาหารที่จัดตามธีม แต่เป็นถนนค้าขายจริง ร้านขนมกวางตุ้งเก่าแก่ตั้งข้างร้านชาไข่มุกยุคใหม่ ร้านเฉาก๊วย (กุยหลินเกา) กับเบเกอรี่ขายขนมภรรยา (เหล่าผอปิ่ง) ทาร์ตไข่ผสมกันแบบไม่มีการคัดกรอง คุณภาพเจ้าเก่า ๆ คือวางใจได้

ให้ดูแถวนักท้องถิ่นเข้าคิว ไม่ใช่ป้ายร้านใหญ่ ร้านขนมอร่อยมักจะดูธรรมดาแต่รสสุดจริง ๆ สิ่งที่ควรลองเช่น น้ำอ้อยสดคั้นใหม่จากเครื่องเล็ก ๆ ระหว่างทาง ก๋วยเตี๋ยวเครื่องในเนื้อร้านเก่าติดถนนเซี่ยจิ่ว และขนมงาดำบด (จือหม่าฮู) ที่เป็นของหวานเลื่องชื่อกวางตุ้ง พบได้ตามร้านขนมหวานโดยเฉพาะ

ถ้าอยากชิมทีละร้านอย่างเป็นระบบทั่วแถบหลี่หวาน แนะนำ คู่มือติ่มซำกวางโจว แนะนำร้านน้ำชาเก่า ๆ ที่คนพื้นที่รัก บางเจ้าห่างจากซ่างเซี่ยจิ่วแค่ไม่กี่นาที

ช้อปอะไรคุ้ม

ร้านค้าบนซ่างเซี่ยจิ่วหลากหลาย ตั้งแต่เสื้อผ้า-เครื่องประดับสำหรับวัยรุ่นกวางตุ้ง ร้านยาจีน ร้านหยก แผงขายของใช้งิ้ว มาที่นี่ไม่ใช่ช้อปหรูหราแต่เป็นแหล่งค้าขายจริงราคาแบบคนละแวก โดยเฉพาะร้านเก่า

ของฝากที่ควรหาคือผ้าปักสไตล์ซีควาน ชาสมุนไพรแบบตักขายเป็นขีด-ขวด ร้านลักษณะเหมือนร้านขายยา รวมถึงชุดน้ำชาเซรามิก ส่วนร้านหยกด้านเหนือใกล้ตลาดหยกฮวาหลิน เดินต่อไปได้อีกถ้าอยากช้อปจนจุใจ

ตลาด Hualin Jade Street อยู่ติดกันกับซ่างเซี่ยจิ่ว เดินไม่ถึงห้านาที เหมาะมากถ้าสนใจของเก่าและตลาดงานหัตถกรรม

เดินทางยังไง จุดที่ควรรู้

วิธีมาง่ายที่สุดคือรถไฟใต้ดิน สถานี Huangsha สาย 1 หรือ 6 จากนั้นเดินอีก 10 นาที เดินตามป้ายชัดเจน ไม่หลงแน่นอน

ถนนทั้งสายราบเรียบ เดินรถเข็นหรือวีลแชร์ก็สะดวก ตรอกย่อยอาจไม่เรียบเท่าถนนหลัก เข้าฟรี ไม่มีประตู ไม่มีจุดตั๋ว แค่เดินเข้ามาได้จากปลายถนนหรือซอยแยก

หน้าร้อนของกวางโจว (มิถุนายน–สิงหาคม) จะร้อนอบอ้าวมาก เฉลียงบ้านช่วยบังแดดแต่คนแน่นก็ยิ่งร้อน ถ้ามาช่วงนี้ควรมาเช้าเท่านั้น ไม่ใช่แค่เพื่อถ่ายรูปแต่เพื่อความสบายด้วย อย่าลืมเตรียมน้ำ ด้านฤดูใบไม้ร่วง (ตุลาคม–พฤศจิกายน) อากาศกำลังดี คนไม่แน่นเท่าเสาร์–อาทิตย์หรือวันหยุดใหญ่

เหมาะกับใคร ใครควรข้าม

ซ่างเซี่ยจิ่วให้ประสบการณ์ที่หาไม่ได้ในโซนใหม่ ๆ ของกวางโจว คือบรรยากาศของถนนที่คนเคยเดิน กิน และค้าขายจริงมาหลายรุ่น อาคารและวัฒนธรรมของกินที่นี่ของแท้ ไม่จัดฉาก สำหรับคนที่อยากเห็นกวางโจวก่อนตึกสูง ที่นี่เป็นหน้าต่างให้ย้อนอดีตตัวเมืองได้อย่างชัดเจน

แต่ถ้าหวังจะมาเดินสบาย ๆ หรือถ่ายวิวสวยโล่ง ๆ ในบ่ายวันหยุดคงผิดหวัง ที่นี่เป็นถนนค้าขายจริง ไม่ใช่แหล่งเที่ยวแนวอนุรักษ์ ป้ายร้านเป็นภาษาจีน คนแน่นช่วงพีค ร้านค้าเก่าใหม่ผสมปนกันแบบไม่คัด ถ้าชอบเงียบ ๆ หรือถ่ายรูปแบบโล่ง แนะนำมาเช้าตรู่วันธรรมดา แล้วรีบกลับก่อน 11 โมง

ซ่างเซี่ยจิ่วเหมาะมากถ้าจะต่อทริปเดินเที่ยวในหลี่หวาน เช่น Yongqingfang ย่านสร้างสรรค์ และเดินชมบ้านเก่าแถบซีควาน ครบถ้วนภายในครึ่งวันหรือเต็มวันในย่านเดียว