Micropia: พิพิธภัณฑ์จุลชีพแห่งแรกของโลกที่อัมสเตอร์ดัม

Micropia คืออะไร?

ARTIS-Micropia เปิดวันที่ 30 กันยายน 2014 ยังเป็นพิพิธภัณฑ์แห่งแรกของโลกที่ทุ่มเทให้กับโลกของจุลชีพล้วน ๆ ไม่ใช่คำโฆษณา—ยังไม่มีที่ไหนตั้งใจสร้างประสบการณ์พิพิธภัณฑ์รอบสิ่งมีชีวิตเล็กจิ๋วอย่างแบคทีเรีย ไวรัส สาหร่าย รา อาร์เคีย และอะไรทุกอย่างที่เล็กจนตามองไม่เห็น ที่นี่ตั้งอยู่ในพื้นที่ของสวนสัตว์ ARTIS อายุเกือบสองร้อยปีของอัมสเตอร์ดัม ให้บรรยากาศทั้งแบบวิทยาศาสตร์และประวัติศาสตร์ธรรมชาติ

ฟังดูเฉพาะกลุ่ม แต่ตัวงานจัดแสดงจริง ๆ กลับน่าสนใจมาก Micropia ใช้ทั้งจุลชีพมีชีวิต ภาพจากกล้องจุลทรรศน์อิเล็กตรอน สื่ออินเทอร์แอคทีฟ และฉายภาพขนาดใหญ่เพื่อพาผู้ชมข้ามจากสิ่งที่เรามองเห็นไปสู่โลกของจุลชีพที่ปกคลุมอยู่รอบตัว โดยเฉพาะบนตัวเราเอง เมื่อเดินออกจากที่นี่ เห็นเจลล้างมือข้างประตูจะมีความหมายใหม่ขึ้นมาทันที

ประสบการณ์ในพิพิธภัณฑ์: เดินเข้าไปจะเจออะไรบ้าง

ต้องเข้า Micropia ผ่านเขตสวนสัตว์ ARTIS จะเดินผ่านกรงนก รั้วเหล็กเก่า ๆ ก่อนเข้าตึกขนาดไม่ใหญ่ที่สร้างขึ้นเพื่อจุดประสงค์นี้โดยเฉพาะ ในอาคารออกแบบเรียบสะอาด คลีน เหมือนห้องแล็บแต่ไม่แข็งเกินไป ชั้นหลักมีจุดเด่นที่จุลชีพมีชีวิตในขวดแก้ววางไฟส่องจากข้างล่างหรือข้างหลัง พร้อมแผ่นป้ายอธิบายชัด ๆ จากสิ่งเล็กจิ๋วที่ตาเปล่ามองไม่เห็นให้เราเข้าใจได้ง่ายขึ้น

ไฮไลท์ที่ใครมาก็มักโดนตกคือ Kiss-O-Meter จอตอนใกล้ประตูที่คำนวนว่าการจูบหนึ่งครั้งแลกเปลี่ยนจุลชีพกันกี่ตัว มันดูเหมือนเรื่องเล่น ๆ แต่ดึงให้คนอยากสนใจตั้งแต่แรก เริ่มจากความขำแล้วค่อยลึกไปอีก ชั้นถัดไปมีกำแพงแสดงภาพจุลชีพจากกล้องจุลทรรศน์อิเล็กตรอนขยายจนเห็นพวกมันเป็นเหมือนยานจักรวาล หรือแนวปะการัง หรือบางตัวก็ไม่เคยเห็นที่ไหนมาก่อนเลย

ชั้นบนจัดแสดงแบบพื้นถึงเพดาน โชว์ตัวอย่างจุลชีพมีชีวิตขนาบกับวิดีโออธิบายหน้าที่ในร่างกายมนุษย์ ในดิน ในอาหารหมัก ในน้ำทะเล ไม่เน้นปลุกความกลัวโรคหรือความสยอง (ตั้งใจแบบนั้นชัดเจน) ทีมภัณฑารักษ์นำเสนอจุลชีพว่าโดยรวมแล้วไม่ได้อันตราย ส่วนใหญ่เป็นกลางหรือดีต่อชีวิต มีแค่ 1% ที่ทำให้เจ็บป่วย—และทั้งหมดนี้คือชีวิตขนาดจิ๋วที่ทำให้ชีวิตอื่น ๆ ในโลกอยู่รอด

ประสบการณ์เปลี่ยนไปตามช่วงเวลาไหม?

Micropia เปิด 10:00–17:00 ทุกวัน อาคารไม่ได้ใหญ่ ความแออัดเลยมีผล ถ้ามาเช้าก่อน 11:30 จะเดินอ่านข้อมูลได้สบาย ๆ กลุ่มนักเรียนเริ่มเข้าตอนสายทำให้สถานีอินเทอร์แอคทีฟอาจจะแน่น ส่วนช่วงบ่ายหลัง 14:30 มักมีรอบครอบครัวตามมาอีกรอบแต่จะเริ่มเบาบางลงอีกทีหลัง 15:30 เพราะรอบจองปลายวันไม่ค่อยได้รับความนิยม

แสงในตัวอาคารค่อนข้างสลัวเพื่อให้จุดจัดแสดงดูมีชีวิตชีวามากขึ้น ไม่มีผลเปลี่ยนตามแสงแดดหรืออากาศเท่าไหร่ อากาศดีหรือฝนตกข้างในก็เหมือนเดิม เหมาะอย่างยิ่งกับวันที่อัมสเตอร์ดัมอากาศแปรปรวนและฝนตกบ่าย ๆ ถ้าอยากวางแผนเที่ยวในย่าน Plantage แบบครบ ๆ ให้ไป ARTIS หรือ Hortus Botanicus ตอนเช้า แล้วมาจบในร่มที่ Micropia หลังเที่ยงก็เวิร์คมาก

เกร็ดประวัติ: Micropia ในบริบทประวัติศาสตร์และวัฒนธรรม

ARTIS ในฐานะองค์กรแม่ก่อตั้งตั้งแต่ปี 1838 เป็นหนึ่งในสวนสัตว์ที่เก่าแก่ที่สุดในยุโรป ชื่อเต็มว่า Natura Artis Magistra แปลคร่าว ๆ ว่า "ธรรมชาติคือครูของศิลปะ" Micropia ก็สืบทอดจิตวิญญาณสายวิชาการนั้นตรง ๆ เป็นสถาบันการศึกษาวิทยาศาสตร์เต็มตัว ไม่ใช่ที่เที่ยวเพื่อความบันเทิง การก่อตั้งใช้เวลาวางแผนหลายสิบปี งบพัฒนาทั้งเนื้อหาและตัวจุลชีพจริงกว่าจะถึงวันเปิด

ย่าน Plantage เองก็ขึ้นชื่อเรื่องประวัติศาสตร์และความเกี่ยวข้องกับสถาบันวิทยาศาสตร์-วัฒนธรรมของอัมสเตอร์ดัม เดินไม่กี่ร้อยเมตรจาก Micropia เจอทั้ง Hortus Botanicus (ก่อตั้ง 1638) สวนพฤกษศาสตร์เก่าแก่ระดับโลก และพิพิธภัณฑ์ Dutch Resistance ที่นี่เป็นศูนย์กลางความรู้พลเมืองมาเกือบสี่ศตวรรษแล้ว Micropia เลยกลมกลืนไปกับอัตลักษณ์ของย่านมากกว่าจะไปเปิดในเขตอื่นของเมือง

ถ้าจะจัดวันเที่ยวในย่านนี้ให้เต็ม แม้แต่ Hortus Botanicus ก็เดินจาก Micropia แค่สิบกว่านาที และได้ชมธรรมชาติแบบขั้วตรงข้าม คือพืชพรรณในขนาดที่มองเห็นได้สบายตา เที่ยวทั้งสองที่ได้บรรยากาศแนววิทยาศาสตร์ธรรมชาติครบวัน

คู่มือกะทัดรัด: เดินทางอย่างไร เข้าอย่างไร

พิพิธภัณฑ์อยู่ที่ Plantage Kerklaan 38–40 เข้า Micropia ต้องผ่านทางเข้าสวนสัตว์ ARTIS (ไม่มีประตูแยก) ให้สังเกตป้าย ARTIS ไว้ จากรถไฟใต้ดิน Weesperplein เดินประมาณ 9 นาทีผ่านถนนเงียบ ๆ อาคารโบราณ หรือจะเริ่มต้นจาก Waterlooplein ก็เดินประมาณ 10 นาที เส้นทางไม่ซับซ้อนเลย

ถ้ามาจากใจกลางเมือง เดินจาก Rembrandtplein หรือ Waterlooplein ผ่าน Plantage ก็ตรงมากและเดินผ่านละแวกบ้านน่าอยู่ ฟุตบาทกว้างมีต้นไม้เป็นแถวหรือจะปั่นจักรยานก็ดี เส้นทางนี้มีเลนจักรยานสะดวก ARTIS ก็มีที่จอดจักรยานหน้าอาคาร

ค่าเข้าชมสำหรับผู้มีอายุ 13 ปีขึ้นไปประมาณ €19.00 (ตรวจสอบราคาจริงจากเว็บไซต์ทางการก่อนทุกครั้งเพราะอาจเปลี่ยนแปลง) เด็กต่ำกว่า 13 ปีเข้าฟรี ถ้ามีบัตร Museumkaart (บัตรพิพิธภัณฑ์รายปี) ก็เข้าฟรีเช่นกัน—เหมาะมากถ้าถือบัตรอยู่ ต้องย้ำว่าบัตรนี้ไม่ใช่ Amsterdam City Card ตรวจสอบประเภทบัตรให้แน่ใจก่อน

ถ้าอยากคุ้มกับการเดินพิพิธภัณฑ์ในทริป แนะนำดูรายละเอียด Amsterdam City Card กับ คู่มือพิพิธภัณฑ์ที่ดีที่สุดในอัมสเตอร์ดัม เพื่อช่วยตัดสินใจว่าจะซื้อบัตรรายวันหรือซื้อตั๋วแยกทีละที่จึงจะประหยัดกว่ากันในแผนเที่ยว

ใครจะชอบหรือไม่ชอบ Micropia?

Micropia เหมาะกับคนที่สนใจด้านวิทยาศาสตร์ ชีววิทยา หรือโลกธรรมชาติอยู่แล้ว การเดินชมจะได้ประโยชน์มากขึ้นถ้าใช้เวลาอ่านข้อมูลบนแผ่นป้ายต่าง ๆ มากกว่าดูผ่าน ๆ เด็กที่ชอบเรียนวิทย์จะสนุกกับที่นี่ ส่วนเด็กเล็กที่ยังอ่านเองไม่คล่องอาจไม่เชื่อมโยงกับเนื้อหาเท่าไหร่

ใครที่มาอัมสเตอร์ดัมเน้นเที่ยวกลางคืน ช็อปปิ้ง หรือชมคลอง อาจจะรู้สึกต่างกับการไป Van Gogh Museum หรือ Rijksmuseum เพราะ Micropia เป็นพิพิธภัณฑ์วิทย์แท้ๆ เนื้อหาลึก แม้จะออกแบบดีแต่ไม่ได้เน้นภาพศิลปะสุดอลังการ และตัวอาคารเองก็ขนาดเล็ก ใครชอบเดินพิพิธภัณฑ์ครึ่งวันแบบมีพื้นที่กว้าง ๆ อาจไม่ค่อยตอบโจทย์

คนที่กลัวเชื้อโรคหรือแมลงตัวจิ๋วเป็นทุนเดิมควรตั้งสติไว้ก่อน แม้ว่าที่นี่จะไม่ได้เน้นจุดน่ากลัวแต่ก็พูดเรื่องนี้ตรง ๆ หน้าจัดแสดงบางแสดงว่าจุลชีพมีผลโดยตรงกับคนจริง ๆ ทั้งหมดนี้คือการสื่อสารวิทยาศาสตร์จริงจัง ไม่ได้ดราม่าหรือทำให้ตื่นกลัว แต่ควรรับรู้ไว้ถ้าเป็นคนไวต่อเรื่องนี้

ถ้าใครเน้นศิลปะมากกว่าวิทยาศาสตร์ ใกล้ ๆ มี Dutch Resistance Museum และ ย่าน Plantage มีทางเลือกอื่น ๆ ให้เลือกเดินเที่ยวในระยะใกล้กัน

หมายเหตุถ่ายรูปและการเข้าถึงสำหรับผู้ใช้วีลแชร์

งานจัดแสดงจุลชีพแบบมีไฟถ่ายด้วยสมาร์ตโฟน (โหมดแนวตั้ง) ได้สวยดีแต่แสงในห้องจะค่อนข้างสลัว ถ้าเคลื่อนไหวเร็วอาจเบลอ แนะนำหยุดนิ่ง ๆ หรือพิงกำแพงหน่อยก็ได้ภาพชัดแล้ว ไม่ควรใช้แฟลชใกล้ตัวอย่างจุลชีพมีชีวิต จอใหญ่ ๆ ชั้นบนถ่ายออกมาดูอลังการแต่กล้องโทรศัพท์มักเก็บได้ไม่หมดขนาด

ใครที่ต้องการความสะดวกด้านการเคลื่อนที่ (เช่น ใช้รถเข็น) รายละเอียดเรื่องทางลาด ห้องน้ำ ลิฟท์ในตัวพิพิธภัณฑ์ควรตรวจสอบตรงกับ Micropia ทางเว็บไซต์ก่อน เพราะข้อมูลตามเว็บรีวิวทั่วไปอาจไม่ละเอียดมาก ARTIS โดยรวมรองรับผู้ใช้หลายกลุ่ม แต่ไลน์อาคารที่นี่มีหลายชั้น ถ้าต้องการเข้าถึงแบบไม่มีขั้นบันไดควรเช็กกับทางพิพิธภัณฑ์ก่อนจะอุ่นใจกว่า