พิพิธภัณฑ์เมลเบิร์น: เที่ยวไหนดี คนชอบอะไร และควรรู้อะไรก่อน

ที่นี่คือที่แบบไหน?

พิพิธภัณฑ์เมลเบิร์นเปิดวันที่ 21 ตุลาคม 2000 อยู่ในพื้นที่สวน Carlton Gardens ถือว่าใหม่เมื่อเทียบกับพิพิธภัณฑ์อื่น ๆ และมีเอกลักษณ์ตั้งใจวางไว้ชัดเจน บริหารโดย Museums Victoria เช่นเดียวกับ Immigration Museum และ Scienceworks ตัวอาคารเห็นปุ๊บก็ร้องว้าวเพราะใหญ่โตมาก ทรงเหลี่ยมคมทันสมัย ผลงานออกแบบของ Denton Corker Marshall ที่ให้อารมณ์คล้ายแลนด์มาร์คเมืองมากกว่าทางเข้าพิพิธภัณฑ์แบบดั้งเดิม

นิทรรศการถาวรของที่นี่ครอบคลุมทั้งเรื่องประวัติศาสตร์ธรรมชาติ วิทยาศาสตร์ ชีววิทยา วัฒนธรรมชาวพื้นเมือง และเรื่องราวสังคมออสเตรเลีย ทำให้ผู้เข้าชมหลากหลายสายต่างเจอจุดที่ใช่สำหรับตัวเอง ครอบครัวเด็กเล็ก คนรักธรรมชาติ มือสมัครเล่น หรือใครสนใจระบบนิเวศของทวีปนี้ จะได้พบเนื้อหาลึก ๆ ที่ไม่ปาดผิวเผิน โดยเฉพาะแกลเลอรีถาวรหลายโซนที่ลงรายละเอียดจริงจัง ไม่ใช่พิพิธภัณฑ์สายรวมมิตรที่แตะทุกเรื่องฉาบฉวย

ตัวอาคารและบรรยากาศรอบข้าง

พิพิธภัณฑ์ตั้งอยู่ฝั่งตรงข้ามกับอาคาร Royal Exhibition Building ที่ได้รับการขึ้นทะเบียนยูเนสโก สร้างขึ้นปี 1880 และเป็นตัวอย่างสถาปัตยกรรมแบบ Exhibition Hall ในออสเตรเลียที่ยังสมบูรณ์อยู่ ความต่างของสองอาคารสะดุดตาและตั้งใจให้เกิดขึ้น—โดมหินทรายศตวรรษที่ 19 เคียงข้างอาคารกระจกเหล็กทรงเหลี่ยมจากปี 2000 ส่วนใหญ่จะเดินทะลุสวน Carlton Gardens เพื่อเข้าทางพิพิธภัณฑ์ ซึ่งขอแนะนำให้เดินช้า ๆ เพื่อชื่นชมวิวทางผ่าน Royal Exhibition Building

ย่าน Carlton เองก็มีบริบทที่ทำให้การมาเยือนที่นี่สนุกขึ้นกว่าแค่ชมพิพิธภัณฑ์ เนื่องจากละแวกนี้โยงกับพื้นที่มหาวิทยาลัยเมลเบิร์นและชุมชนชาวอิตาเลียนมายาวนาน หากใครอยากเที่ยวทั้งพิพิธภัณฑ์และแถบนี้ด้วย ลองดู คู่มือย่าน Carlton มีแผนที่ถนนต่าง ๆ รอบพิพิธภัณฑ์ รวมถึงโซนร้านอาหารที่ Lygon Street ซึ่งเดินแค่ไม่กี่นาทีเอง

เมื่อเข้าไปข้างในจะเจอโถงกลางหลังคากระจกสูงโปร่งแสงธรรมชาติสวย ๆ ซึ่งอาจทำให้บางคนงง ๆ ในครั้งแรกเพราะแต่ละแกลเลอรีแยกไปตามโซนและชั้นต่าง ๆ เพื่อความง่ายแนะนำให้หยิบแผนที่ชั้นที่ทางเข้า จะได้เดินไม่หลงเสียเวลา

นิทรรศการถาวรหลัก

Forest Gallery

นี่คือโซนที่โดดเด่นสุดของพิพิธภัณฑ์—ป่าจำลองในร่มขนาดใหญ่ที่ควบคุมอุณหภูมิและความชื้นอย่างใกล้ชิด มีทั้งต้นไม้ นก แมลง กบ มีเสียงนกร้องกลิ่นดินเปียก ๆ รู้สึกเหมือนเดินอยู่ในป่าจริง ไม่ใช่แค่พื้นที่จัดแสดง ใครชอบบรรยากาศสงบควรมาเช้า ๆ ก่อนกรุ๊ปนักเรียนเข้า

First Peoples Gallery

หนึ่งในโซนถาวรสำคัญของที่นี่ นำเสนอวัฒนธรรมและประวัติศาสตร์ของชาวอะบอริจินและชาวเกาะ Torres Strait ผ่านนิทรรศการถาวรที่ร่วมสร้างโดยชาวอะบอริจินเอง ภายในมีวัตถุจัดแสดง ประวัติศาสตร์แบบปากเปล่า และมุมมองร่วมสมัยนำเสนอเคียงกับข้อมูลเก่า ๆ จุดเด่นคือไม่ได้เล่าเรื่องวัฒนธรรมพื้นเมืองให้กลายเป็นแค่อดีตเหมือนพิพิธภัณฑ์ทั่ว ๆ ไป

Science and Life Gallery

ปีกนี้เน้นเรื่องชีววิทยามนุษย์ วิวัฒนาการ และธรรมชาติ เป็นโซนที่ดึงดูดความสนใจของเด็ก ๆ ได้ดีด้วยกิจกรรมแบบจับต้องได้ มีโครงกระดูกฟอสซิลและการจำลองซากดึกดำบรรพ์เป็นไฮไลต์ ตัวนิทรรศการที่นี่จะเล่าเรื่องแบบเน้นประสบการณ์มากกว่าข้อมูลยาว ๆ ต่างจาก First Peoples Gallery ที่หนักไปทางเนื้อหา

Mind and Body และนิทรรศการพิเศษ

Mind and Body สำรวจประสาทวิทยา สุขภาพ และประสบการณ์มนุษย์ ผ่านวัตถุจัดแสดง กราฟิก และสื่อแบบอินเตอร์แอคทีฟ คุณภาพแต่ละครั้งขึ้นกับนิทรรศการพิเศษที่จัดช่วงนั้น บางรอบก็ยอดเยี่ยมจริง ๆ หรือบางทีธรรมดา ๆ และมักมีค่าตั๋วแยกจากค่าเข้าปกติ ควรเช็คเว็บไซต์ทางการก่อนจ่ายเงินที่หน้างานว่าช่วงนั้นจัดอะไร

ควรไปตอนไหน บรรยากาศแต่ละช่วง

ช่วงเช้าของวันธรรมดา 9–11 โมง เป็นเวลาที่เงียบสงบสุด โดยเฉพาะระหว่างเปิดเทอม เพราะกรุ๊ปโรงเรียนมักมาช่วงสายและแน่นที่สุดในแกลเลอรี Science and Life ถ้ามากับเด็กโตหรือผู้ใหญ่ Forest Gallery กับ First Peoples Gallery จะคนน้อยในช่วงนี้

บ่ายวันเสาร์-อาทิตย์ คนแน่นมาก โดยเฉพาะวันที่ฝนตกเหมือนคนทั้งเมืองจะพากันมาเที่ยวพิพิธภัณฑ์ โถงจะเสียงดังมากและต้องเข้าคิวที่ฝากของ หากตารางสะดวกให้มาช่วงกลางสัปดาห์จะดีกว่า

อากาศที่เมลเบิร์นเปลี่ยนแปลงเร็วเป็นที่เลื่องลือ แต่นี่เป็นพิพิธภัณฑ์ในร่มล้วน จึงรองรับได้ดีทุกฤดูกาล เหมาะทั้งหน้าหนาวสีเทา หรือวันฝนหลงฤดู ใครอยากดูแนวโน้มสภาพอากาศช่วงที่มา แนะนำดูคู่มือ ช่วงเวลาที่ดีที่สุดในการเยือนเมลเบิร์น จะอธิบายรูปแบบฤดูกาลแต่ละช่วงไว้ดีมาก

การเดินทาง

วิธีนั่งขนส่งสาธารณะที่ง่ายสุดคือรถรางสาย 86 หรือ 96 ลงป้าย 11 ที่ถนน Nicholson กับ Gertrude เดินต่อถึงพิพิธภัณฑ์ราว 5 นาที ป้ายนี้อยู่นอกโซนฟรีของรถรางกลางเมือง ต้องแตะบัตรโดยสารปกติ

ถ้านั่งรถไฟมา สถานีใกล้สุดคือ Parliament เดินลัดสวน Carlton Gardens ไปถึงราว 15 นาที เดินสนุกเพราะจะได้ผ่านอาคาร Royal Exhibition Building ด้วย ส่วนรถเมล์สาย 250, 251, 402 จอดถนน Rathdowne ข้างพิพิธภัณฑ์

ที่จอดรถเสียเงินมีให้ที่ลานของพิพิธภัณฑ์ แต่แนะนำเลี่ยงขับรถโดยเฉพาะชั่วโมงเร่งด่วน เพราะเข้า Carlton จากใจกลางเมืองจะซับซ้อนโดยไม่จำเป็น นั่งขนส่งสาธารณะเร็วกว่า

การถ่ายภาพ สิ่งอำนวยความสะดวก และเรื่องควรรู้

อนุญาตให้ถ่ายรูประหว่างชมได้ถ้าไม่ใช่เพื่อการค้า โดยเฉพาะ Forest Gallery ถ่ายรูปสวยสุด ๆ ในชั่วโมงแรกหลังเปิดเพราะแสงนิ่ง ส่วนแฟลชควรงดใช้ในโซนที่มีสัตว์มีชีวิต นิทรรศการพิเศษบางชิ้นอาจมีกฎแยกโพสต์ไว้หน้าทางเข้า

ที่นี่ยังมีคาเฟ่และร้านอาหารบริการตรงโถงกลาง ซึ่งราคาอาจสูงกว่าร้านแถว ๆ นี้ ถ้าอยากเปลี่ยนบรรยากาศ ร้านอาหารอิตาเลียนบนถนน Lygon อยู่ใกล้ ๆ เดินแค่ห้านาที เหมาะจะออกไปหาอะไรมื้อกลางวันถ้าคิดว่าจะใช้ที่นี่แค่ครึ่งวัน

ร้านขายของที่ระลึกจัดเต็ม ทั้งหนังสือวิทยาศาสตร์ ของเล่นเสริมพัฒนาการ และสินค้าฝีมือท้องถิ่น เด็ก ๆ เห็นแล้วอดแวะไม่ได้ ถ้าจะอยู่คาร์ลตันทั้งวัน สถานที่ใกล้ ๆ อย่าง Royal Exhibition Building และ Carlton Gardens ก็น่าแวะต่อได้

ใครอาจไม่เหมาะ

ใครที่เคยเข้าพิพิธภัณฑ์ธรรมชาติขนาดใหญ่ทั้งในซิดนีย์ ลอนดอน หรือนิวยอร์กมาแล้ว อาจรู้สึกว่า Melbourne Museum ยังไม่ตื่นตาขนาดนั้น ฟอสซิลกับสิ่งจัดแสดงมีดีแต่ยังไม่เท่าระดับ Natural History Museum ลอนดอน ถ้าสนใจงานศิลปะล้วน ๆ มากกว่าวิทยาศาสตร์หรือประวัติศาสตร์ ขอแนะนำให้ไป NGV แทน

ใครมีเวลาน้อยมาก เที่ยวในเมืองได้แค่ 1–2 วัน อาจต้องชั่งใจว่าการเผื่อเวลา 2–4 ชั่วโมงให้ที่นี่คุ้มค่ามั้ย ลองอ่าน แผนการเที่ยวเมลเบิร์น 3 วัน เพื่อวางแผนบาลานซ์พิพิธภัณฑ์นี้กับที่เที่ยวสำคัญอื่น ๆ เดินทางกับเด็กเล็กที่นี่ตอบโจทย์ แต่ถ้ามาเดี่ยวหรือคู่สายชอบกินกับดูสถาปัตย์ อาจลองแบ่งเวลาตามที่สนใจ