Casa Galimberti: หน้าตึกสไตล์ Liberty ที่สวยสุดในมิลาน

Casa Galimberti คืออะไร

Casa Galimberti เป็นตึกที่พักอาศัยบนถนน Via Marcello Malpighi สร้างเสร็จปี 1905 ด้วยผลงานออกแบบของสถาปนิก Giovanni Battista Bossi โดยบ้าน Galimberti เป็นผู้ว่าจ้าง ตึกนี้ไม่ได้เป็นพิพิธภัณฑ์หรือสถานที่สาธารณะ ภายในเป็นอพาร์ตเมนต์ส่วนตัว ไม่เปิดให้คนทั่วไปเข้าไปเยี่ยมชม สิ่งที่ดึงดูดใจคนให้มา ก็เพราะด้านหน้าสุดอลังการ มีแผงกระเบื้องเซรามิกวาดลายแบบเผาไฟราว 170 ตร.ม. เหล็กดัดระเบียง งานปูนแกะเป็นลายดอกไม้ ตัวหญิง และรูปทรงธรรมชาติที่ประดับไปทั่วผนังตั้งแต่เสาโรมชั้นล่างยันขอบหลังคา

ปี 1965 รัฐอิตาลีได้ขึ้นทะเบียนตึกนี้เป็นอสังหาฯ สำคัญที่ต้องรักษาทางศิลปะวัฒนธรรม จุดนี้สำคัญเพราะทำให้ห้ามเปลี่ยนแปลงหรือบดบังหน้าตึก ดังนั้นสิ่งที่เห็นในวันนี้จึงใกล้เคียงกับไอเดียของ Bossi ในยุครุ่งโรจน์ของสไตล์ Liberty ที่มิลาน

สถาปัตยกรรม: รายละเอียดห้ามพลาด

Liberty อิตาเลียน หรือ Art Nouveau เวอร์ชั่นมิลาน รุ่งสุดๆ ระหว่างปี 1900-1915 ผลักดันโดยเมืองที่เติบโตไวกับชนชั้นกลางใหม่ที่อยากโชว์ความต่างจากสไตล์ Neoclassical แบบเดิมๆ Casa Galimberti ที่ Bossi ออกแบบถือเป็นตัวอย่าง Liberty ที่สมบูรณ์สุดในเมืองนี้ แตกต่างจากตึก Liberty หลายแห่งที่ตกแต่งเน้นแค่ทางเข้า ด้านบนที่นี่ดีเทลกระจายทั่วทุกชั้นที่พักเหนือร้านค้าชั้นล่าง

สิ่งแรกที่เตะตาคือแผงเซรามิก Bossi เลือกใช้กระเบื้องเผาวาดลายดอกไม้ ลำต้นพันกัน หัวผู้หญิงผมยาวพลิ้วๆ ด้วยโทนเหลืองอิฐ เขียวเข้ม ขาวครีม ซึ่งสีสันแทบไม่ซีดแม้ผ่านเวลามาเกินร้อยปี มองใกล้ๆ แต่ละแผ่นเล็กและวาดด้วยความประณีต แต่ถ้ามองจากฝั่งตรงข้ามถนนภาพจะรวมเป็นบานพาโนราม่า สอดคล้องกับโครงตึก เหล็กดัดที่ระเบียงก็ประสานลายพืชพรรณกับเซรามิกให้คุมธีมเดียว เหล็กดัดงอคดเคี้ยวต่อเนื่องกับลวดลายกระเบื้องราวเป็นแผ่นเดียวกัน ส่วนปูนแกะตกแต่งซอกระหว่างราวระเบียงกับขอบหน้าต่างเพิ่มมิติ เงาตกกระทบต่างกันระหว่างเช้าและบ่าย

ชั้นล่างยังคงสัดส่วนและฟังก์ชั่นร้านค้าสมัยเดิม เปิดช่องหน้าต่าง-ประตูขนาดใหญ่รองรับน้ำหนักด้านบน Bossi ออกแบบให้ชั้นบนแต่ละคู่หน้าต่างถูกรวมอยู่ในกรอบตกแต่งสูง ทำให้หน้าตึกดูมีจังหวะ ไม่รู้สึกสับสนแม้ดีเทลจะเยอะ ลองถอยไปยืนฝั่งตรงข้ามถนน Via Malpighi ใกล้มุมตึก จะเห็นโครงสร้างและการวางลายที่ตั้งใจไว้ ตึกนี้ดูแน่นแต่ไม่กระจัดกระจาย

อารมณ์การชมแต่ละช่วงเวลา

แสงเช้า โดยเฉพาะวันฟ้าใสระหว่างเมษายนถึงตุลาคม จะสาดตรงจากฝั่งตะวันออก ขับให้แผ่นกระเบื้องสีเหลืองครีมดูอบอุ่นเป็นพิเศษ กระเบื้องมีความมันวาวอ่อนๆ เห็นชัดเวลาเจอแสงตรง เงาเหล็กดัดจะพาดทับลงบนเซรามิกกลายเป็นลายซ้อนกัน ใครอยากถ่ายภาพจริงจัง มาเช้าๆ ก่อน 10 โมงในฤดูใบไม้ผลิหรือร้อน จะได้แสงดีและคนเดินผ่านน้อย Via Malpighi เป็นถนนที่อยู่อาศัย ไม่พลุกพล่าน แต่ตอนเช้าอาจมีเด็กไปโรงเรียนหรือรถส่งของขวางทางอยู่บ้าง

พอบ่ายถึงเย็นในหน้าร้อนถนนจะอยู่ในเงารำไร สีเซรามิกดูจืดลงนิดหน่อย ส่วนเย็นฤดูใบไม้ร่วงเมื่อพระอาทิตย์ต่ำลง แสงจะอบอุ่นยาวถึงค่ำ ถ่ายรูปออกมาสวยไม่แพ้ตอนเช้า กลางคืนมีแค่ไฟถนนทั่วไป ไม่ได้ประดับไฟรีเฟล็กซ์ให้ตึกโดยตรง ใครถ่ายภาพเวลากลางคืนจะได้บรรยากาศแปลกตาแต่ดีเทลจะเห็นไม่ชัดเท่ากลางวัน

Casa Galimberti กับเส้นทาง Liberty ที่ Porta Venezia

Casa Galimberti จะสนุกกว่าถ้าเดินเที่ยวยาวในย่าน Porta Venezia ที่นี่รวมอาคาร Liberty ไว้เยอะที่สุดในมิลาน เดิมทีหลังปี 1880 พื้นที่ขยายตัวเร็ว กลุ่มชนชั้นกลางหัวใหม่จ้างสถาปนิกสร้างคฤหาสน์บ้านแถวรายล้อมศูนย์เมืองเพื่อโชว์ฐานะ หลายอาคารไฮไลต์อยู่ไม่ไกลจาก Via Malpighi เดินถึงกันได้ภายในไม่กี่นาที

Casa Guazzoni บนถนนเดียวกัน ก็ตั้งโดย Bossi เหมือนกัน (ชอบจับคู่กับ Casa Galimberti ในหลายไกด์) เป็นอีกจุดเปรียบเทียบแนว Liberty บนเส้นนี้ Corso Buenos Aires ที่อยู่ใกล้ๆ กับถนนรอบๆ Piazza Oberdan ก็มีตึก Liberty ระดับอนุรักษ์หลายแห่ง แต่ละหลังยังไม่ถูกจัดระเบียบบรรยายหรือป้ายบอกอะไรมากมาย เท่ากับคุณได้อ่านงานสถาปัตย์จากตึกจริง ไม่เหมือนเดินในพิพิธภัณฑ์ ขึ้นกับว่าชอบแบบนี้หรืออยากได้ข้อมูลเยอะๆ กันแน่

สวน Giardini Pubblici Indro Montanelli เดินแค่ 5 นาทีจาก Via Malpighi จัดทริปตึก Liberty ควบสวนได้เลย ส่วน Museo di Storia Naturale di Milano และ Villa Reale ตั้งอยู่ริมตะวันตกของสวน เติมเวลาเที่ยวได้อีกในทริปเดียว

การเดินทางและทิปเที่ยว

นั่งรถไฟใต้ดินสาย M1 (สายแดง) ลงสถานี Porta Venezia เดินต่อทางใต้ 5-8 นาทีเข้าถนน Corso Buenos Aires แล้วเลี้ยวซ้ายเข้า Via Malpighi หากเริ่มจากสถานี Palestro (ห่างกัน 1 สถานี) ก็เดินไกลพอๆ กัน เหมาะสำหรับแวะสวนหรือพิพิธภัณฑ์แถว Piazza Cavour สายรถราง/รถบัสบน Corso Buenos Aires และ Viale Piave ก็มาได้สะดวก

ไม่มีประตู ไม่มีคิว ไม่มีตั๋ว แค่มาถึง ยืนชม แล้วเดินต่อ Via Malpighi มีฟุตปาธทั้งสองฟาก กว้างพอให้มองตึกชัดเจน ไม่มีจุดตั้งชมเฉพาะหรือป้ายบอกความหมาย ใครอยากอินก่อนมาแบบนี้ต้องอ่านข้อมูลไว้ล่วงหน้า

การเข้าถึง: ทางเท้าและถนนรอบตึกนี้ราบเรียบ มีทางลาดข้ามตามปกติเมืองยุโรป ไม่มีขั้นบันไดให้เดิน ช่วงฝนตกฟุตปาธข้างตึกตรงที่กระเบื้องเซรามิกชนพื้นอาจลื่น ไม่มีห้องน้ำ ร้านกาแฟ หรือบริการนักท่องเที่ยวใกล้ตัวตึก จุดบริการที่ใกล้สุดอยู่บน Corso Buenos Aires

ที่นี่คุ้มค่าแวะไหม?

Casa Galimberti อาจไม่ใช่เป้าหมายหลักสำหรับทุกคน เพราะเป็นแค่หน้าตึกบนถนนที่อยู่อาศัยเงียบๆ เข้าไปดูข้างในไม่ได้ ไม่มีอะไรให้ซื้อหรือใช้เวลานาน ยกเว้นสนใจรายละเอียดสถาปัตย์หรือประวัติศาสตร์เมืองเป็นพิเศษ ใครคาดหวังพิพิธภัณฑ์หรือทัวร์พร้อมไกด์อาจรู้สึกเฉยๆ

แต่ถ้าสนใจ ประวัติสถาปัตยกรรมของมิลาน จริงๆ ที่นี่คือตัวอย่าง Liberty ที่สมบูรณ์และเข้าถึงง่ายที่สุดแห่งหนึ่งในอิตาลี ดูฟรี ไม่ต้องจอง ความสนุกอยู่ที่ยิ่งมองนาน รายละเอียดก็ยิ่งเผยออกมา แผงกระเบื้องไกลๆ เหมือนนามธรรม พอเข้าใกล้จะเห็นเป็นพันธุ์ไม้เฉพาะ เหล็กดัดบางจุดเห็นร่องรอยตีมือสดๆ ปูนแกะโชว์ฝีมือช่างเก่าร้อยปีก่อน

ใครตั้งใจเดินลาย Liberty ทั่ว Porta Venezia หรือมีเวลาระหว่างรอทานข้าวแถว Corso Buenos Aires ก็แวะได้ง่ายๆ แต่ถ้าทริปเน้น Duomo ภาพ The Last Supper หรือพิพิธภัณฑ์ใหญ่ๆ ที่นี่อาจไม่จำเป็นต้องจัดเข้าแผนท่องเที่ยว

ใครควรข้ามที่นี่ไป

นักท่องเที่ยวที่ชอบกิจกรรมแนวดูภายใน ที่มีอินเทอร์แอคทีฟหรือครอบครัวพาเด็ก ไม่ควรแวะจุดนี้ รวมถึงใครที่มีเวลาแน่นแล้วยังไม่เห็นแลนด์มาร์กหลักของมิลาน ตึกนี้จะดูเรียบๆ ไปหน่อย หากวันที่ฝนตกก็ไม่แนะนำ สีเซรามิกหมอง ถนนแฉะ ไม่เหมาะยืนดูขึ้นฟ้า ถ้าเจอฝนยาว แนะนำแหล่งเที่ยวในร่มแล้วค่อยกลับมาใหม่วันฟ้าสวย