บืวยู่คาดา: เกาะปลอดรถที่ใหญ่ที่สุดของอิสตันบูล

บืวยู่คาดาคืออะไร

บืวยู่คาดา — ชื่อแปลตรงตัวว่า 'เกาะใหญ่' ในภาษาตุรกี — เป็นเกาะที่ใหญ่ที่สุดใน 9 เกาะของหมู่เกาะอาดาลาร์ ในทะเลมาร์มาร่าทางตะวันออกเฉียงใต้ของอิสตันบูล มีขนาดราว 5.4 ตร.กม. ยาวประมาณ 4.3 กม. กว้างสูงสุดราว 1.5 กม. จุดสูงสุดอยู่ที่ยอดยูเจเตเป้ราว 202 เมตร ชื่อกรีกว่า Prinkipos มาจากสมัยไบแซนไทน์ และยังมีชาวกรีกเชื้อสายเก่าบางครอบครัวเรียกชื่อนี้

สิ่งที่ทำให้บืวยู่คาดาแตกต่างจากแหล่งเที่ยวอื่นในอิสตันบูล คือไม่มีรถยนต์ส่วนบุคคลเลย ไม่ใช่โปรเจกต์เดินเท้าหรือกลยุทธ์เอาใจนักท่องเที่ยว แต่เกาะนี้ไม่มีรถส่วนตัวกันมานานแล้ว นักท่องเที่ยวจึงเดินเท้า ปั่นจักรยาน หรือใช้บริการรถไฟฟ้า(ที่มาแทนรถม้าซึ่งถูกเลิกใช้ราวปี 2020) ความเงียบทันทีที่ก้าวลงเรือเป็นจุดเด่นมาก

ประวัติ: จากแหล่งเนรเทศยุคไบแซนไทน์สู่รีสอร์ตยุคออตโตมัน

เรื่องราวมนุษย์บนเกาะยาวนานตั้งแต่ Byzantine อย่างน้อยศตวรรษที่ 8 เมื่อจักรพรรดิ Justinian II มาสร้างอารามและพระราชวังฤดูร้อนบนเกาะนี้ ยุคไบแซนไทน์ตอนกลาง เกาะนี้กลายเป็นสถานที่เนรเทศหรือคุมขังพวกขุนนางหรืออดีตพระเจ้าที่ไม่เหมาะสมในราชสำนัก จุดเด่นเดิมที่เหมาะพักผ่อนก็คือจุดเดียวกับที่เอื้อต่อการคุมขัง

อาราม Hagios Georgios (อายาโยร์กี) ใกล้ยอดยูเจเตเป้เป็นศาสนสถานที่เก่าแก่ที่สุดบนเกาะ สร้างตั้งแต่สมัยไบแซนไทน์ และยังคงเป็นจุดแสวงบุญของผู้นับถือออร์ทอด็อกซ์กรีกจนถึงปัจจุบัน แม้อาคารหลักจะถูกปรับปรุงซ่อมแซมมาเรื่อย ๆ หลายยุคหลายสมัย ปัจจุบันที่เห็นจึงเป็นสถาปัตยกรรมผสมผสาน

ในยุคออตโตมัน หมู่เกาะปรินซ์เป็นถิ่นของชุมชนไม่ใช่มุสลิม เช่น พวกออร์ทอด็อกซ์กรีก ยิว และอาร์เมเนียน ซึ่งมาสร้างคฤหาสน์ไม้ยุคศตวรรษที่ 19 ที่ยังเป็นจุดเด่นของเกาะ เมื่อเปิดเส้นทางเรือเฟอร์รี่ Heybeliada–Büyükada ปี 1846 ทำให้คนจากอิสตันบูลมาเที่ยวง่ายขึ้น เจ้าขุนมูลนายออตโตมันจึงนิยมมาพักตากอากาศ สถาปัตยกรรมบ้านไม้ทรงใหญ่ ๆ ที่เรียกกันว่า yalı หรือ köşk รอบท่าเรือนี้คือยุคทองแห่งชีวิตบนเกาะ

ถ้าอยากเข้าใจประวัติศาสตร์ออตโตมันในอิสตันบูลให้รอบด้าน ลองดู คู่มือประวัติศาสตร์ออตโตมันอิสตันบูล บอกเล่าพื้นฐานการเปลี่ยนแปลงทางภูมิศาสตร์ของเจ้านายเมืองนี้

การเดินทางมาถึงและบรรยากาศแรก

นั่งเรือจาก Eminönü หรือ Kabataş ใช้เวลาราว 60-100 นาทีแล้วแต่เส้นทางและจำนวนเกาะที่จอดระหว่างทาง ขึ้นเรือเหมือนได้เที่ยวในตัว มองเห็นทั้งชายฝั่งยุโรป-เอเชียของอิสตันบูล ไหลเลาะทะเลมาร์มาร่า สุดท้ายเทียบท่าไม้กลางป่าสนกับอาคารบ้านสีพาสเทล วันใส วิวจากเรือจะเห็นภูมิประเทศทั้งเกาะกว้างสุดสายตาแบบที่ยืนมองจากบนฝั่งไม่ได้

บริเวณท่าเรือคือศูนย์กลางการค้าบนเกาะ หอนาฬิกาสร้างตั้งแต่ปี 1904 โดดเด่นทันทีที่ลงเรือ เดินถนนสั้น ๆ ที่มีร้านอาหาร คาเฟ่ รถเข็นไอศกรีม ร้านเช่าจักรยานเข้าสู่บาซาร์หลัก กลิ่นที่นี่จะหอมปลาย่าง ผสมกลิ่นขนมปังวงโรยงา (ซิมิต) และหน้าร้อนจะได้กลิ่นเรซิ่นสนหวานจาง ๆ ร้านเช่าจักรยานราคาไม่แพง ส่วนใหญ่นับเป็นชั่วโมง ไม่ต้องวางมัดจำ แต่อย่าลืมเช็คราคาตอนที่ไปจริง

เรือเฟอร์รี่ไปบืวยู่คาดาดำเนินการโดย Şehir Hatları (เรือเมืองอิสตันบูล) ออกจากหลายท่า เช่น Eminönü, Kabataş, Kadıköy, Bostancı จ่ายง่ายสุดด้วย Istanbulkart ใครอยากเข้าใจระบบขนส่งมวลชนในอิสตันบูลเพิ่มเติม ลองดู คู่มือการเดินทางในอิสตันบูล ได้เลย

เดินเที่ยวรอบเกาะ: ย่านล่างและถนนคฤหาสน์ไม้

โซนราบรอบท่าเรือและสองถนนสายหลักเป็นย่านที่นักท่องเที่ยวมากสุด คฤหาสน์ไม้แถวนี้ใหญ่และประณีตมาก สีซีด ๆ อย่างเหลือง เขียว ฟ้า ขอบระเบียงไม้แกะสลัก หรือระเบียงบน (cumba) ยื่นออกมาเหนือถนน บางหลังแต่งใหม่เป็นโรงแรมหรือร้านอาหาร บางหลังยังเป็นบ้านส่วนตัว มองเห็นรำไรผ่านประตูเหล็ก

ชายหาดสองแห่ง — Yörük Ali Plajı ฝั่งตะวันออก และ Nakibey Plajı ฝั่งตะวันตกเฉียงเหนือ — เดินหรือปั่นจักรยานไปได้ทั้งคู่ ช่วงหน้าร้อนมีค่าผ่านประตูเล็กน้อย เสาร์อาทิตย์มิถุนายนถึงสิงหาคมคนจะแน่น กรณีอยากลงเล่นน้ำควรเช็คคุณภาพน้ำก่อน เพราะแต่ละปีเปลี่ยนแปลงบ่อย

ปั่นจักรยานรอบถนนวงเกาะจะได้ชมย่านบ้านคนแบบลึก ๆ โดยเฉพาะตอนเหนือที่ผู้คนบางตา บ้านไม้ดูสมถะเป็นชีวิตจริงมากกว่าเกาะอื่นๆ ถนนแนบชายฝั่งบางท่อน มีจุดแวะวิวเห็นฝั่งเอเชียอิสตันบูลอยู่หลายจุด

อารามอายาโยร์กี จุดหมายยอดเนิน

อาราม Hagios Georgios (ภาษาตุรกีเรียกอายาโยร์กี) อยู่ใกล้จุดสูงสุดเกาะที่ 202 เมตร และเป็นเหตุสำคัญที่หลายคนมาเยือนนอกจากเที่ยวทะเล เส้นทางจากย่านล่างไต่เนินคดเคี้ยวผ่านป่าสน-ไซเปรส ฤดูใบไม้ผลิพื้นป่าเต็มด้วยดอกไม้ป่า หน้าร้อนร่มไม่เยอะ เดินขึ้นใช้เวลา 30–40 นาทีตามสบาย

ระหว่างทางขึ้นอารามจะเห็นเส้นด้ายผูกต่อเนื่องจากโคนเขาขึ้นไปถึงอาราม เป็นประเพณีแสวงบุญคือคลี่ปมด้าย เดินถือขึ้นไปถึงยอด สื่อถึงความศรัทธา แม้ไม่ใช่ศาสนิกชนจะเห็นเศษด้ายขาวผูกตามโขดหินและรั้ว เล่าถึงผู้มากขอพรหรือบนบาน

ตัวอารามบนเนินแม้จะเล็กแต่วิวกว้างมาก วันอากาศดีจะเห็นขอบฟ้าทะเลมาร์มาร่าทั้งแนว เห็นเส้นขอบฟ้าอิสตันบูลฝั่งเอเชีย เกาะข้างเคียง และบางวันอาจเห็นภูเขา Uludağ ที่ Bursa ตัวโบสถ์หลักตกแต่งเรียบง่ายแต่ยังใช้ประกอบพิธีกรรมจริง โดยเฉพาะราววันที่ 23 เมษายนช่วง St. George’s Day เวลามีพิธีกรุณาแต่งกายสุภาพและงดเสียงดัง

ช่วงเวลาและฤดูกาล

ปัจจัยสำคัญของบืวยู่คาดาคือเวลาที่ไป ขาไปเสาร์-อาทิตย์หน้าร้อน (มิ.ย.–ก.ย.) จะเป็นเรือหนีร้อนชาวเมือง บางวันเสาร์แดดดีเฟอร์รี่จาก Kabataş แน่นมากและถนนท่าเรือตอนเที่ยงก็เหมือนไนท์บาซาร์ย่อม ๆ ต่างจากยามเช้าที่เงียบสงบในเดือนเมษายนหรือบ่ายตุลาคมหลังฝน

ฤดูใบไม้ผลิ (เมษายน-พฤษภาคม) ได้รับคำชมว่าดีที่สุดสำหรับเที่ยว ป่าสนเขียว สภาพอากาศเดินสบาย (14-20 องศา) คนไม่แน่น และบนเขาดอกไม้ป่าหลากหลาย ใบไม้ร่วง โดยเฉพาะกันยายน–ต้นตุลาคม ก็คล้ายกัน เพิ่มแสงบ่ายเฉดทองและนักท่องเที่ยวน้อยกว่า ฤดูหนาวก็มีเสน่ห์เงียบเหงา ร้านปิดเยอะ เรือเหลือไม่กี่รอบ

อยากดูฤดูที่เหมาะสมสำหรับกิจกรรมกลางแจ้งในอิสตันบูลเป็นภาพรวม แนะนำดู ช่วงเวลาที่ดีที่สุดในการเยือนอิสตันบูล จะได้รู้ลักษณะอากาศและช่วงเวลาที่น่าออกนอกเมือง เช่น บืวยู่คาดา

อาหาร เครื่องดื่ม และใช้เวลาบนเกาะ

บนเกาะมีร้านอาหารให้เลือกหลากหลาย ส่วนใหญ่กระจุกแถวท่าเรือและถนนหลัก ขายอาหารทะเลกับเมเซตุรกี ราคาสูงกว่าอิสตันบูลนิดหน่อยเพราะวัตถุดิบ ขนส่งทางเรือ โต๊ะริมทะเลเที่ยงวันหยุดจะแน่น ควรไปก่อนเที่ยงหรือหลังบ่ายสองจะหาที่นั่งง่าย

มีเบเกอรี่งานกรีกเก่าแก่หลายร้านขายคุกกี้กับขนมปังวง (koulouri) สูตรดั้งเดิมมาตั้งแต่ยุคผสมชุมชน ควรลองกลิ่นอายท้องถิ่นใหม่ ๆ แถวตลาดสด (çarşı) ใกล้ท่าเรือก็มีของพื้นถิ่นกับของฝากขาย

ถ้าชอบการนั่งเรือมากพอ ๆ กับเที่ยวเกาะ ลองอ่าน คู่มือล่องเรือช่องแคบบอสฟอรัส จะได้ไอเดียล่องเรือชมเมืองอื่น ๆ

ใครที่ควรคิดใหม่ก่อนมา

บืวยู่คาดาไม่เหมาะกับทุกคน ถ้ามีเวลาในอิสตันบูลแค่ 1-2 วัน เรือไปกลับแค่ขาละเกือบ 100 นาทีจนกินเวลาเที่ยวโซนแลนด์มาร์กหลักของเมืองซึ่งแน่นด้วยวัฒนธรรม เกาะนี้เน้นบรรยากาศ กลิ่นอาย มากกว่าสถานที่ชิ้นต้องห้ามพลาด ถ้าชอบดูวัฒนธรรม อิสตันบูลใจกลางก็พอตึงมือแล้ว

ใครที่ลำบากกับอากาศร้อนหรือการเดินเขา ช่วงหน้าร้อนแดดแรง+เนินสูง+เงาบางมากทำให้เดินตอน 11 โมงถึงบ่ายสามลำบาก นอกจากนี้ ทางเดินและถนนโดยรอบเป็นหินขรุขระ ทางขึ้นอารามบางช่วงเป็นทางดินชัน จึงไม่เหมาะกับผู้มีข้อจำกัดในการเดินอย่างมาก