Montreal Forum: od legendarnej areny do współczesności — historia hokeja w jednym miejscu

Czym jest dziś Montreal Forum

Kiedy mijasz narożnik Sainte-Catherine Street West i Atwater Street, Montreal Forum od razu przykuwa uwagę — niską, zakrzywioną fasadą i gabarytami budynku, który niegdyś był emocjonalnym centrum całego miasta. Oficjalnie uznany przez Parks Canada za Narodowe Miejsce Historyczne Kanady, Forum przestał funkcjonować jako arena w 1996 roku. Dziś to przekształcony kompleks rozrywkowy: wnętrze zajmuje w dużej mierze kino wielosalowe Cineplex, a dawna arena hokejowa już nie istnieje.

To nie jest muzeum hokeja i nie jest to przybytek, przez który prowadzi cię audioprzewodnik. Jeśli przyjeżdżasz z nadzieją na zapach lodu i galerię pucharów mistrzowskich, poczujesz się zawiedziony. Znajdziesz tu natomiast budynek z autentycznym historycznym ciężarem, stałe elementy pamiątkowe w publicznych korytarzach i szczere świadectwo tego, jak miasta dostosowują ukochane miejsca do ekonomicznych realiów. Dla odpowiedniego rodzaju zwiedzającego ta właśnie sprzeczność jest sama w sobie interesująca.

Historia, którą warto poznać przed przyjazdem

Forum otwarto w 1924 roku, pierwotnie z myślą o Montreal Maroons; Canadiens zostali jego najemcami w 1926 roku i pozostali tu aż do 1996 roku. Budynek był wielokrotnie rozbudowywany i przebudowywany — m.in. w 1968 roku — i stał się jednym z najważniejszych obiektów w historii kanadyjskiego hokeja.

Forum było też miejscem wydarzeń, które daleko wykraczały poza świat hokeja. Bunt Richarda z marca 1955 roku, wywołany zawieszeniem gwiazdy Canadiens Maurice'a Richarda, rozpoczął się wewnątrz budynku i rozlał na ulice Montrealu, stając się punktem zapalnym w skomplikowanych relacjach między frankofońską tożsamością a anglojęzycznymi właścicielami NHL. Przez lata Forum było areną koncertów, walk bokserskich, zgromadzeń politycznych i kulturalnych momentów, które nawarstwiały się przez pokolenia.

Gdy w 1996 roku Canadiens przeprowadzili się do Bell Centre, Forum przeszło gruntowną komercyjną przebudowę. Zachowano zewnętrzną powłokę budynku, całkowicie wyburzając wnętrze. Aby lepiej zrozumieć, jak Forum wpisuje się w szersze architektoniczne dziedzictwo Montrealu, przewodnik po architekturze Montrealu zestawia go z innymi ważnymi strukturalnie budynkami miasta.

Co zobaczysz w środku

Publiczne korytarze na parterze są ozdobione tablicami pamiątkowymi, archiwalnymi fotografiami oraz niektórymi oryginalnymi elementami wmurowanymi w ściany i podłogę. Najbardziej widocznym hołdem jest duża mozaika na podłodze przy głównym wejściu, nawiązująca do historii mistrzostw Canadiens. Na ścianach korytarzy wiszą czarno-białe zdjęcia z różnych epok w życiu budynku — w tym obrazy wypełnionych po brzegi trybun, świętowania tytułów mistrzowskich i areny w szczytowej formie.

Skalę dawnej areny można jedynie przeczuć, nie doświadczyć jej bezpośrednio. Można wyczuć obrys budynku, a wysokość sufitów w niektórych przestrzeniach przejściowych zdradza jego pierwotne proporcje — ale nie ma tu żadnego tarasu widokowego ani zachowanego fragmentu trybun. Tafla lodowa, boksy karne, loża prasowa — to wszystko zniknęło. Zastąpił je standardowy układ multipleksu, funkcjonalny i zupełnie zwyczajny.

Najlepszą porą na zwiedzanie przestrzeni publicznych jest poranek w tygodniu — ruch jest minimalny i można spokojnie przemierzać korytarze bez tłoku przy ścianach. Od późnego popołudnia i w weekendy kinowa publiczność sprawia, że trudniej docenić pamiątkowe strefy.

Dojazd i poruszanie się po okolicy

Stacja metra Atwater na Zielonej Linii znajduje się tuż obok Forum, na rogu Sainte-Catherine i Atwater. Z peronu do budynku jest tylko chwila drogi.

Wzdłuż Sainte-Catherine Street West kursuje kilka linii autobusowych STM — to jedna z głównych tras wschód-zachód w centrum Montrealu. Jeśli orientujesz się w centrum Montrealu szerzej, Forum leży na zachodniej granicy głównej ulicy handlowej — mniej więcej 15 minut piechotą od serca dzielnicy zakupowej w okolicach stacji Peel i McGill.

Jeśli masz szczególne potrzeby w zakresie dostępności, skontaktuj się bezpośrednio z obiektem lub Cineplex przed wizytą, ponieważ warunki mogą się różnić w zależności od konfiguracji wydarzeń.

Kino i wydarzenia

W Forum działa kino Cineplex. Aktualne repertuary i ceny biletów sprawdzaj bezpośrednio na stronie Cineplex, bo zmieniają się regularnie.

Kompleks organizuje też okazjonalnie spektakle na żywo, wieczory stand-upu i specjalne pokazy. W czasie ważnych wydarzeń kulturalnych w kalendarzu miasta Forum nabiera żywszego charakteru. Poza tymi momentami funkcjonuje głównie jako spokojny blok handlowo-kinowy.

Jeśli układasz szerszy plan zwiedzania centrum, Forum dobrze łączy się z wizytą na Targu Atwater, kilka minut drogi na południowy zachód wzdłuż kanału, albo z przejściem wzdłuż Sainte-Catherine West w stronę Muzeum Sztuk Pięknych w Montrealu, około dziesięciu minut piechotą na wschód.

Dla kogo warto, a kto może sobie odpuścić

Fani hokeja z solidną znajomością historii tej dyscypliny uznają Forum za warte odwiedzenia nawet w obecnym kształcie. Budynek ma autentyczny ciężar dla tych, którzy wiedzą, co się tu działo, a elementy pamiątkowe w korytarzu nagradzają tych, którzy przyjeżdżają z pewnym bagażem wiedzy, zamiast oczekiwać, że wszystko zostanie im wyjaśnione na miejscu.

Miłośnicy architektury zainteresowani adaptacyjnym ponownym wykorzystaniem budynków znajdą w Forum przydatne studium przypadku. Przebudowa nie jest szczególnie elegancka od środka — i to samo w sobie jest pouczające. To, co zachowano, a co utracono, opowiada historię o tym, jak kanadyjskie miasta cenią — lub nie cenią — swojego sportowego dziedzictwa.

Podróżnicy pragnący w pełni oprowadzonego doświadczenia hokejowego powinni zamiast tego odwiedzić Bell Centre, obecny dom Canadiens, który oferuje zorganizowane wycieczki z prawdziwą przestrzenią wystawienniczą. Z kolei ci, których interesuje szeroka kulturalna i historyczna głębia Montrealu, przekonają się, że Muzeum Pointe-à-Callière oferuje znacznie bardziej ustrukturyzowane i satysfakcjonujące doświadczenie historii miasta.

Odwiedzający oczekujący prawdziwej atrakcji dziedzictwa z programami edukacyjnymi, oprowadzaniem i biletowanymi wystawami mogą spokojnie pominąć Forum. To nie jest tego rodzaju miejsce. Rodzinom z małymi dziećmi, które nie interesują się historią hokeja, niewiele tu przykuje uwagę — chyba że właśnie szukają kina.

Fotografia i praktyczne wskazówki

Najlepsze ujęcia daje elewacja zewnętrzna. Fasada od strony Sainte-Catherine, zwrócona na południe, jest dobrze oświetlona od późnego ranka do wczesnego popołudnia. Zakrzywiona cegła i detale markizy wyglądają efektownie sfotografowane z drugiej strony ulicy, a narożnik Atwater Street pozwala uchwycić pełny obrys budynku. Pochmurne dni eliminują ostre cienie na elewacji — tu to działa na twoją korzyść.

Wewnątrz panuje standardowe komercyjne oświetlenie — płaskie i mało inspirujące fotograficznie. Najbardziej fotogenicznym elementem wnętrza jest pamiątkowa mozaika na podłodze przy wejściu. Spróbuj sfotografować ją z góry, stając nieco wyżej na schodach ruchomych.