คู่มือท่องเที่ยวฮาร์เล็ม: ดนตรีแจ๊ส อาหาร และวัฒนธรรมในแมนฮัตตันตอนบน

ฮาร์เล็มคืออะไร ทำไมถึงสำคัญ

ฮาร์เล็มเป็นย่านทางแมนฮัตตันตอนบน อยู่ระหว่างถนน 110th ถึง 155th ระหว่างแม่น้ำ Hudson และ Harlem นี่คือศูนย์กลางวัฒนธรรมของชาวผิวดำอเมริกันตั้งแต่ต้นศตวรรษที่ 20 เมื่อยุค Harlem Renaissance ได้รวมศิลปิน นักเขียน นักดนตรี และปัญญาชนมากมายไว้ที่นี่ เกิดเป็นยุคสร้างสรรค์ที่ทรงอิทธิพลที่สุดช่วงหนึ่งในประวัติศาสตร์สหรัฐฯ ปรมาจารย์อย่าง Langston Hughes, Zora Neale Hurston, Duke Ellington และ Billie Holiday ต่างก็เคยอาศัยหรือแสดงในย่านนี้

ยุค Harlem Renaissance มักถูกเข้าใจผิดว่าเป็นสถานที่หรือพิพิธภัณฑ์เดียวให้แวะชม แท้จริงแล้ว นี่คือคลื่นวัฒนธรรมที่แผ่ไปทั่วทั้งย่านในยุค 1920-30 เกิดขึ้นทั้งในคลับ โบสถ์ บ้าน และบนถนนพร้อมกัน ไม่สามารถจำกัดแค่จุดใดจุดหนึ่งได้ สิ่งที่คุณทำได้คือเดินสำรวจแหล่งที่ยังหลงเหลืออยู่และเข้าใจบริบทของวัฒนธรรมนั้น

ปัจจุบันฮาร์เล็มหลากหลายกว่าที่หลายคนคาดไว้ West Harlem มี Little Senegal ศูนย์กลางที่ถนน 116th มีร้าน อาหาร และมัสยิดชาวเซเนกัลกับแอฟริกันตะวันตก East Harlem หรือ Spanish Harlem (El Barrio) เด่นเรื่องวัฒนธรรมลาติน Arthur Avenue ในบรองซ์คือ Little Italy ที่แท้จริงก็จริง แต่ East Harlem ก็มีประวัติอิตาเลียนอเมริกันที่ไม่ควรมองข้าม เข้าใจเลเยอร์เหล่านี้แล้ว ฮาร์เล็มจะมีมิติมากกว่าการเดินตามเส้นทางยอดฮิต

ดนตรีแจ๊สและเพลงสด: ไปร้านไหนดี

ที่ Apollo Theater 253 W 125th Street เรียกได้ว่าเป็นจุดตั้งต้นของการสัมผัสวิญญาณฮาร์เล็มแห่งนี้เลย ที่นี่คือแลนด์มาร์กแห่งชาติที่เป็นเวทีแจ้งเกิดศิลปินดังมากมาย ตั้งแต่ Ella Fitzgerald, James Brown, Stevie Wonder ผ่านรายการ Amateur Night ที่จัดมาตั้งแต่ปี 1934 โรงละครนี้มีงานคอนเสิร์ต ละครตลก และงานพิเศษตลอดทั้งปี ราคาตั๋วแตกต่างตามงาน เริ่มราว 1,000 บาท ไปจนถึงหลักหลายพันบาทสำหรับโชว์ใหญ่ ควรจองตรงกับเว็บไซต์ Apollo และเช็คตารางกิจกรรมล่วงหน้าก่อนมาโดยเฉพาะเสาร์-อาทิตย์

พิพิธภัณฑ์ National Jazz Museum in Harlem (58 W 129th Street) อาจเล็กกว่าและไม่ดังเท่า Apollo แต่เหมาะมากถ้าอยากรู้รากของดนตรีแจ๊สที่นี่ นิทรรศการเต็มไปด้วยบันทึกเสียง ภาพถ่าย และเครื่องดนตรีพร้อมจัดแสดงสดและเวิร์กชอปค่าเข้าไม่แพงแต่ควรเช็กราคาจากเว็บก่อนเข้าชม

Bill's Place นี่แหละ ประสบการณ์ที่ต่างออกไปโดยสิ้นเชิง เป็นแจ๊สคลับขนาดเล็กในบ้าน brownstone เดิมเคยเป็นบาร์ลับยุคห้ามขายเหล้า มีที่นั่งจำกัด ได้บรรยากาศเป็นกันเองแบบใกล้ชิดมาก ต้องจองล่วงหน้า ส่วนใหญ่เสาร์-อาทิตย์จะเต็มเร็ว จุดนี้แหละที่ทำให้คุณจำฮาร์เล็มไม่เหมือนใคร

• Apollo Theater 253 W 125th St. โรงละครหลักสำหรับคอนเสิร์ต ตลก และ Amateur Night ควรจองตั๋วออนไลน์ล่วงหน้าหลายวัน
• National Jazz Museum in Harlem 58 W 129th St. พิพิธภัณฑ์ขนาดเล็กแต่เนื้อหาแน่นเกี่ยวกับประวัติแจ๊สในฮาร์เล็ม พร้อมโชว์สดประจำ
• Bill's Place แจ๊สคลับในตึก brownstone เก่า ที่นั่งจำกัด ต้องจอง ที่นี่เต็มเร็วมากในวันหยุด
• Minton's Playhouse 206 W 118th St. หนึ่งในคลับแจ๊สที่ทรงอิทธิพลที่สุดของอเมริกา ต้นกำเนิด bebop ในยุค 40 ตอนนี้เป็น supper club เล่นโชว์แจ๊ส

อาหาร Soul food และร้านที่คุ้มค่าเดินทาง

Sylvia's ร้าน Soul food ระดับตำนานที่ 328 Malcolm X Blvd เปิดมาตั้งแต่ปี 1962 เป็นจุดหมายต้องแวะของทุกคน มีทั้งไก่ทอด เนื้อหางวัว ผัก collard greens มันหวานเชื่อม และขนมปัง cornbread ราคาจานหลักส่วนใหญ่อยู่ราวๆ 700 บาท Gospel brunch วันอาทิตย์คือช่วงคึกคักสุด คนแน่นทั้งชาวย่านและนักท่องเที่ยว ถ้าไม่อยากรอนานควรจองล่วงหน้า ถ้ามาวันธรรมดาตอนกลางวันจะได้บรรยากาศชิลล์กว่ามาก

Red Rooster Harlem เปิดโดยเชฟ Marcus Samuelsson ในปี 2010 นำอาหารใต้ (Southern) มาผสมกลิ่นอายอพยพอเมริกัน เมนูขึ้นชื่อคือ fried yard bird กับ cornbread และเครื่องดื่มบาร์แน่น ราคาร้านนี้สูงกว่า Sylvia's หน่อย จานหลักอยู่ที่ 900-1,400 บาท ตัวร้านเน้นชุมชน จัดกิจกรรมดนตรีสดและดีเจบ่อย ๆ แนะนำเช็คตารางกิจกรรมก่อนแวะ

ถ้าอยากสัมผัสความท้องถิ่นแบบน้อยนักท่องเที่ยว Charles' Pan-Fried Chicken (2841 Frederick Douglass Blvd) กับ Amy Ruth's (116 W 116th St) คือร้านที่ควรรู้จัก Amy Ruth's เด่นเมนูวาฟเฟิล ตั้งชื่อตามผู้นำขบวนการสิทธิพลเมือง Melba's บน Frederick Douglass Blvd ก็ไม่น้อยหน้า brunch เมนูเด็ด ส่วนใครอยากเก็บประสบการณ์อาหารที่หลากหลาย นอกเหนือจาก Soul food แนะนำแวะร้านอาหารเซเนกัลและแอฟริกันตะวันตกแถว 116th Street ใน Little Senegal ลองอ่าน คู่มืออาหาร New York City ถ้าอยากรู้ครบทุกแนวของเมืองนี้

• Sylvia's (328 Malcolm X Blvd): ร้าน Soul food เก่าแก่ตั้งแต่ปี 1962 อาหาร Gospel brunch วันอาทิตย์คือไฮไลต์หลัก จานหลักราว 700-1,000 บาท
• Red Rooster Harlem: ร้านอาหาร Southern หรู มีอีเวนต์สดเมนูหลัก 900-1,400 บาท
• Amy Ruth's (116 W 116th St): เด่นวาฟเฟิลตั้งชื่อตามนักต่อสู้สิทธิมนุษยชน Brunch ดี ราคาเบากว่าร้านอื่น (ประมาณ 500-800 บาท)
• Charles' Pan-Fried Chicken (2841 Frederick Douglass Blvd): ไก่ทอดคุณภาพ ราคาย่อมเยาว์ ร้านง่ายๆ สายประหยัดควรลอง
• ร้านอาหาร Little Senegal (ละแวก W 116th St): อาหารเซเนกัลและแอฟริกันแบบต้นตำรับ หลายคนมาแล้วมักมองข้าม

แลนด์มาร์กวัฒนธรรมและการเดินสำรวจย่าน

ที่ Studio Museum in Harlem ถือเป็นพิพิธภัณฑ์ศิลปะร่วมสมัยผิวดำอเมริกันที่สำคัญสุดในสหรัฐฯ จุดเริ่มต้นของศิลปินดังระดับโลกในปัจจุบัน ตอนนี้ Pavilion กำลังอยู่ระหว่างก่อสร้างจึงย้ายไปสถานที่ชั่วคราว ตรวจสอบที่อยู่และตารางจัดแสดงล่าสุดได้ที่เว็บไซต์ก่อนเยี่ยมชม

โบสถ์ Abyssinian Baptist Church (138 W 138th St) คือหนึ่งในโบสถ์ผิวดำที่เก่าแก่และสำคัญทางการเมืองที่สุดในสหรัฐฯ เปิดมาตั้งแต่ปี 1808 พิธีวันอาทิตย์คนเยอะมากแต่ควรมองเป็นกิจทางศาสนาก่อนจะเป็นแหล่งท่องเที่ยว ควรแต่งกายสุภาพ ตรงต่อเวลา และไม่ถ่ายภาพระหว่างพิธี

สวน Marcus Garvey Park (จุดตัด Madison Ave กับ 120th St) เป็นพื้นที่สีเขียวใจกลางย่านนี้ ภายในมีหอเฝ้าระวังไฟตั้งแต่ศตวรรษที่ 19 ที่ยังหลงเหลืออยู่ไม่กี่แห่งในนิวยอร์ก จัดคอนเสิร์ตและกิจกรรมวัฒนธรรมตลอดฤดูร้อน ละแวกนั้นเต็มไปด้วยบ้าน rowhouse และ brownstone ที่อนุรักษ์ไว้อย่างดี เดินจากสวนขึ้นเหนือไป 135th St ตาม Lenox Ave (Malcolm X Blvd) จะได้เห็นอัตลักษณ์ย่านแบบชัดเจน

Strivers' Row ชื่อเรียกเล่นๆ ของย่าน St. Nicholas Historic District (ถนน 138-139 ระหว่าง Adam Clayton Powell Jr. กับ Frederick Douglass Blvds) - เป็นกลุ่มบ้านแถวที่สถาปนิก Stanford White สร้างไว้ในยุค 1890 ช่วง Harlem Renaissance ที่นี่คือที่อยู่ของชนชั้นอาชีพของฮาร์เล็ม ปัจจุบันยังเป็นบ้านคนอยู่จริง ไม่ได้เป็นพิพิธภัณฑ์ สิ่งสำคัญคือเดินชมสถาปัตย์และเรียนรู้ความหมาย ไม่ใช่เข้าไปดูข้างใน หากสนใจสถาปัตยกรรมแนะนำอ่าน สถาปัตยกรรมสำคัญของนิวยอร์กซิตี้ เพื่อดูภาพรวมเพิ่มเติม

ตลาด ชอปปิ้ง และวิถีคนฮาร์เล็ม

Malcolm Shabazz Harlem Market หรือ African Market อยู่แถว 116th St กับ Lenox Ave รวมสินค้าผ้าพื้นเมือง งานไม้ เครื่องประดับ ของกินจากแอฟริกา เปิดเกือบทุกวัน 10 โมงถึง 2 ทุ่ม (แต่แต่ละร้านอาจเปิด/ปิดต่างกัน) ที่นี่คือแหล่งชอปของพื้นเมืองแอฟริกาที่ใหญ่ที่สุดในแมนฮัตตัน ส่วนราคามักต่อรองได้ต่างกับร้านอื่นในนิวยอร์ก

ถนน 125th ระหว่าง 7th กับ 8th Ave (Adam Clayton Powell Jr. กับ Frederick Douglass Blvd) คือหลักสัญจรและศูนย์กลางการค้าแถบนี้ มีแผงขายเสื้อ Harlem ของฝาก ผลิตภัณฑ์เชียบัตเตอร์ น้ำหอมแฟชั่นตลอดสองฟากถนน แม้ร้านเชนดังๆ จะทยอยเปิดในย่านนี้ แต่ธุรกิจและพ่อค้าอิสระก็ยังเป็นรากของฮาร์เล็ม ถ้าอยากได้ของฝากเฉพาะของฮาร์เล็ม ไม่ใช่แค่สินค้า NYC ทั่วไป เดินแถวนี้กับตลาด Malcolm Shabazz เหมาะมาก

เดินทางไปฮาร์เล็มและการเดินทางในย่าน

ฮาร์เล็มถือว่าเดินทางด้วยรถไฟใต้ดินสะดวกที่สุดย่านหนึ่งในแมนฮัตตัน สาย 2 กับ 3 จอดตลอด Lenox Ave (Malcolm X Blvd) ผ่าน 110th, 116th, 125th และ 135th St สาย A, B, C, D อยู่ทางตะวันตกเลียบ St. Nicholas และ Frederick Douglass Blvd ส่วนสาย 4, 5, 6 วิ่งฝั่งตะวันออกที่ Lexington Ave จาก Midtown สาย 2 หรือ 3 จาก Times Square ไปถึง 125th St แค่ 20 นาที หากต้องการเน้นการเดินทางทั่วนิวยอร์กลองอ่าน คู่มือการเดินทางใน New York City ของเรา

สถานที่หลักๆ ในฮาร์เล็มกระจุกอยู่ระหว่าง 116th-145th St เดินถึงกันง่ายตั้งแต่ Apollo Theater บน 125th St ถึง Strivers' Row ที่ 138th St ใช้เวลาแค่ 15 นาทีบนถนน Ride-hailing อย่าง Uber/Lyft ตลอดจนแท็กซี่เหลืองมีบริการโดยเฉพาะช่วง 125th St แต่รถไฟใต้ดินมักเร็วและสะดวกสุดในชั่วโมงปกติ

ถ้าจะรวมฮาร์เล็มกับสถานที่ส่วนอื่นของแมนฮัตตันตอนบน Met Cloisters ที่ Washington Heights และ Inwood Hill Park ทางเหนือก็เดินทางต่อรถไฟใต้ดินได้ ส่วนด้านใต้ Central Park ฝั่ง 110th St ติดต่อกับ Harlem โดยตรง ถ้าวางแผนเที่ยวทั้งเมืองลองดู แผนการเที่ยว New York City 3 วัน ของเราเป็นแนวทางจัดทริป