สวนพระราชวังเชินบรุนน์: สวนหลวงใจกลางเวียนนา

สวนนี้คืออะไร มีดีอย่างไร

Schönbrunner Schlosspark คือชื่ออย่างเป็นทางการของสวนพระราชวังเชินบรุนน์ สวนบาโรกขนาดใหญ่กว่า 120 เฮกตาร์ ทอดตัวจากตะวันออกไปตะวันตกราว 1.2 กิโลเมตร และจากเหนือถึงใต้ประมาณ 1 กิโลเมตรหลังพระราชวัง เปิดให้ประชาชนเข้าได้ตั้งแต่ราวปี 1779 ในสมัยจักรพรรดิโยเซฟที่ 2 ถือเป็นพื้นที่สีเขียวสำคัญของเวียนนามากว่า 2 ศตวรรษครึ่ง ปี 1996 ยูเนสโกได้ขึ้นทะเบียนพระราชวังและสวนแห่งนี้เป็นมรดกโลก ทั้งด้านการออกแบบและสภาพที่สมบูรณ์

สวนนี้ดูแลโดย Bundesgärten หน่วยงานดูแลสวนหลวงของออสเตรีย เข้าสวนหลักฟรีทุกวัน ตลอดเวลาเปิด เป็นหนึ่งในที่เที่ยวฟรีที่ดีที่สุดของเวียนนา ส่วนสวนย่อยและจุดท่องเที่ยวพิเศษในสวน เช่น เขาวงกตและ Labyrinth, Privy Garden (Kronprinzengarten), Orangery Garden, Palm House และสวนสัตว์ จะต้องเสียค่าเข้าแยกต่างหาก

ผังสวน: เดินอย่างไร สำรวจอะไรดี

สวนนี้วางโครงสร้างรอบแกนกลางที่ชัดเจน เริ่มจากด้านหน้าพระราชวังไล่ขึ้นเนินไปยัง Gloriette ซุ้มประตูกลางที่อยู่บนยอดสูงสุด แกนนี้ขนาบข้างด้วยสนามดอกไม้แบบสมมาตร พุ่มไม้เตี้ยทรงตัดเนี้ยบ และทางกรวดขนานกัน บรรยากาศชวนตื่นตา: ยืนตรงระเบียงพระราชวัง มองเห็น Gloriette ราวกับลอยอยู่เหนือสวนเขียวขจีให้ความรู้สึกโดดเด่นแบบตั้งใจออกแบบจริง ๆ

ทางเดินไปยัง Gloriette ใช้เวลาเดินขึ้นเนินประมาณ 15-20 นาที ด้านบนจะได้วิวสวนทั้งหมด พระราชวังอยู่เบื้องหน้า เห็นวิวหลังคาเมืองเวียนนาทอดไปทางตะวันออก ถ้าวันอากาศแจ่มใสจะมองเห็นยอดมหาวิหาร St. Stephen ด้วย ระหว่างทางผ่านน้ำพุ Neptune ซึ่งเป็นจุดตกแต่งขนาดใหญ่สุดจุดหนึ่งของสวน อยู่ตรงฐานเนิน

ซ้ายขวาของแกนกลางเป็นโซนสงบกว่า ฝั่งตะวันตกเป็นสวนสัตว์ Tiergarten Schönbrunn ซึ่งเปิดมาตั้งแต่ปี 1752 ถือเป็นสวนสัตว์เก่าแก่สุดแห่งหนึ่งของโลก ฝั่งตะวันออกคือ Kronprinzengarten (Privy Garden) สวนเล็กขวางกำแพงที่เคยสงวนไว้ให้ราชวงศ์เท่านั้น ส่วน Orangery กับเรือนปาล์ม Palmenhaus อาคารเหล็กกระจกสมัยศตวรรษที่ 19 เน้นไม้เมืองร้อน จะอยู่ใกล้กลุ่มอาคารพระราชวัง

สวนเปลี่ยนบรรยากาศตามช่วงเวลา

เช้าตรู่ราว 6:30-8:30 เป็นเวลาของคนเวียนนาขาประจำ: วิ่งเช้า พาหมาเดินและผู้สูงวัยเดินออกกำลัง แสงแดดฤดูใบไม้ผลิ/ร้อนตกเฉียงต่ำสะท้อนหยดน้ำค้างกับแนวพุ่ม ดูอบอุ่น สงบ ไม่มีกรุ๊ปทัวร์ น้ำพุส่วนใหญ่ยังไม่เปิด ถือเป็นช่วงที่สวนนี้มีเสน่ห์และเงียบสุด

สายถึงเที่ยง (10:00-13:00) ก็บรรยากาศเปลี่ยนไป กลุ่มนักเรียนและทัวร์มาลงเดินตามแกนกลางไปยัง Gloriette ทางเดินแนวหลักเต็มไว ถ้ามาวันหยุดช่วงพฤษภาคม-กันยายน ต้องเตรียมใจแน่นหน่อย คนเยอะตามแนวลอดสวนกลาง ประสบการณ์ยังดีอยู่ แต่จะหมดความสงบไป

บ่ายแก่ ๆ ประมาณ 16:00-18:00 เงียบขึ้นอีกครั้งโดยเฉพาะวันธรรมดา แดดจากตะวันตกตกเฉียงจับเงาต้นพุ่ม ตัวพระราชวังดูอบอุ่นขึ้น ช่วงนี้สวนเหมือนสวนสาธารณะจริง ๆ เจอครอบครัว คู่รัก คนอ่านหนังสือบนม้านั่ง ส่วนในฤดูหนาวสวนปิดเร็ว (17:30) ช่วงเวลาบ่ายค่ำจะสั้นมาก

เวลาทำการแต่ละฤดู

• พฤศจิกายน-กุมภาพันธ์: 06:30-17:30
• มีนาคม: 06:30-19:00
• เมษายน: 06:30-20:00
• พฤษภาคม-กรกฎาคม: 06:30-21:00
• สิงหาคม-กันยายน: 06:30-20:00
• ตุลาคม: 06:30-19:00

เวลาปิดข้างต้นสำหรับสวนหลัก โซนพิเศษ (สวนสัตว์ เรือนปาล์ม เขาวงกต) มีเวลาทำการแยกต่างหากและเปลี่ยนตามฤดู ประตู Hietzinger Tor (Maxingstraße) ทางฝั่งตะวันตกเป็นอีกหนึ่งทางเข้า เหมาะถ้าจะเที่ยวสวนสัตว์หรือมาจากสถานี Hietzing U4

เดินชมอะไรในสวนดี

ส่วน Parterre กลางสวน (แปลงดอกไม้หน้าพระราชวัง) เป็นจุดถ่ายรูปยอดนิยมมาก มีการจัดปลูกดอกไม้ตามฤดู ช่วงปลายใบไม้ผลิถึงต้นร้อนจะสีสันสดที่สุด ข้าง ๆ Parterre มีซุ้มพุ่มยาวเป็นทางเดินมีร่มเงาในวันอากาศร้อน ฤดูร้อนเวียนนาอุณหภูมิเกิน 30°C บ่อย ๆ เดินในซุ้มพุ่มช่วยคลายร้อนได้ดี ใครแพ้ร้อน ดูคู่มือ การเยือนเวียนนาในฤดูร้อน ได้

สวนสัตว์ Tiergarten Schönbrunn ก่อตั้งขึ้นปี 1752 เดิมเป็นกรงสัตว์หลวงและถือเป็นสวนสัตว์ต่อเนื่องที่เก่าแก่ที่สุดในโลก ตั้งอยู่ฝั่งตะวันตกของสวน ต้องซื้อตั๋วแยก ครอบครัวที่มีเด็กเล่นได้ยาว 2-3 ชั่วโมง อาคารพาวิลเลียนกลางสวนสัตว์ซึ่งเป็นบาโรกก็สวยเด่น คนที่ไม่ได้ดูสัตว์ก็เดินชมตัวสถาปัตยกรรมได้

เรือนปาล์ม Palm House (Palmenhaus) สร้างในยุควิกตอเรีย (1880-1882) เก็บพันธุ์ไม้เขตร้อน-กึ่งเขตร้อนกว่า 4,000 ชนิด เหมาะมาเข้าชมวันฝนตกหรือหน้าหนาว บรรยากาศสวนร่มเย็นขัดกับอากาศข้างนอกอย่างชัดเจน ส่วน Desert House ข้าง ๆ มีพืชทะเลทราย เนื้อที่เล็กกว่าแต่บรรยากาศชวนว้าวไม่แพ้กัน

เขาวงกตและ Labyrinth อยู่เหนือแนวแกนหลัก ใกล้ทางเข้า Hietzinger Tor เหมาะกับครอบครัวและเด็กเล็ก สนุกจริงสำหรับเด็ก ๆ ผู้ใหญ่เดินชิลล์ไม่ยาก รอบ ๆ มีสถานีเกมและซุ้มพุ่มเนียบดูแลดี

การเดินทางและการเดินในสวน

วิธีตรงสุดจากใจกลางเวียนนา: นั่งรถไฟใต้ดินสาย U4 ไปลงสถานี Schönbrunn เดินต่อ 5 นาทีถึงประตูใหญ่ U4 ยังจอดที่ Hietzing (ต่อไปอีกสถานี) ใกล้ทางเข้า Hietzinger Tor และสวนสัตว์ ถ้าจะเที่ยวต่อเขต 13 หรือไป Belvedere เช็คข้อมูลเส้นทางที่ คู่มือระบบขนส่งสาธารณะเวียนนา ได้เลย

ในสวน ทางเดินกรวดบริเวณพื้นราบกว้างและเรียบ ทางเดินขึ้น Gloriette จะเป็นทางกรวดชันเล็กน้อย สัมผัสหลวม ไม่เหมาะกับรองเท้าส้นสูงหรือแตะที่ไม่มีซัพพอร์ต เล่นเอาเมื่อยได้ เดินขึ้นสุดใช้เวลาราว 15-20 นาที มีเส้นทางลาดและพื้นปูรองรับ Wheelchair/ผู้มีปัญหาการเดิน ดูรายละเอียดที่เว็บ Bundesgärten

เกร็ดประวัติศาสตร์และวัฒนธรรม

สวนเชินบรุนน์ใช้เวลากว่าหนึ่งศตวรรษในการรังสรรค์ ช่วงสำคัญยุคจักรพรรดินีมาเรีย เทเรซา (กลางศตวรรษที่ 18) และจักรพรรดิโยเซฟที่ 2 ที่เปิดสวนสู่สาธารณะปี 1779 ผังสวนยึดแนวบาโรกฝรั่งเศส—สมมาตร คุมระนาบเป๊ะ ต่อมามีมุมโรแมนติกเพิ่มเติม พระราชวังและสวนคือแกนกลางประวัติศาสตร์ราชวงศ์ฮับส์บูร์กแห่งออสเตรีย (ปกครองถึงปี 1918) ใครอยากเข้าใจที่มาของเวียนนาในภาพกว้าง อ่านต่อที่ คู่มือประวัติศาสตร์จักรวรรดิ Habsburg ได้

พระราชวังเชินบรุนน์เอง (แยกจากสวน) ต้องซื้อตั๋วเข้า ชมจุดไฮไลต์อย่างห้องชุดบารอก พิพิธภัณฑ์ Sisi ที่อุทิศให้จักรพรรดินีเอลิซาเบธก็เด็ดไม่แพ้กัน ดูรายละเอียดตั๋วและจองทัวร์ในหน้า พระราชวัง Schönbrunn ได้เลย

การที่ยูเนสโกขึ้นทะเบียนในปี 1996 คือย้ำให้เห็นว่าที่นี่เป็นตัวอย่างสมบูรณ์ของแนวคิด Baroque Gesamtkunstwerk: งานศิลป์แบบบูรณาการที่สถาปัตยกรรม สวน ประติมากรรม และภูมิทัศน์หลอมเป็นองค์รวม ถ้าเดินสวนนี้โดยนึกถึงจุดนี้ ไม่ใช่แค่มาเช็คอินวิว Gloriette จะได้ประสบการณ์ที่น่าประทับใจยิ่งขึ้น

สาระถ่ายรูป: ช่วงไหน มุมไหนดี

มุมมาตรฐานคือถ่ายพระราชวังจากสวน Parterre กลางสวน แสงเช้าดีสุด เพราะแดดหลังช่างภาพ (ทิศตะวันออก) พอสายแดดจะอ้อมพระราชวังไปเป็นเงา สวนทางกลับกัน ถ่ายย้อนจาก Gloriette มาลงพระราชวังคือเหมาะช่วงบ่าย เพราะแดดตกกระทบรั้วพระราชวังด้านหน้า ในฤดูหนาวเมื่อไม่มีใบไม้ ซุ้มสวนดูมีมิติเรขาคณิตชัด และ Gloriette เด่นตัดท้องฟ้า

สวนห้ามใช้โดรนถ่ายรูป เว้นแต่ได้รับอนุญาตจาก Bundesgärten ภาพนิ่งสำหรับใช้ส่วนตัวในสวนหลักถ่ายได้ไม่จำกัด ส่วนเรือนปาล์มหรือโซนในร่มจะมีกฎการถ่ายภาพของแต่ละที่ ควรเช็คที่ทางเข้า