พิพิธภัณฑ์รถม้าจักรพรรดิ: คอลเล็กชันราชรถแห่งเวียนนา

พิพิธภัณฑ์รถม้าจักรพรรดิคืออะไร

Kaiserliche Wagenburg Wien หรือพิพิธภัณฑ์รถม้าจักรพรรดิเวียนนา เป็นคอลเล็กชันรถม้ากว่า 170 คันที่เคยรับใช้ราชสำนักฮับส์บูร์กโดยตรง ตั้งอยู่ตรงปีกตะวันตกของพระราชวังเชินบรุนน์ ภายในโรงรถม้าที่สร้างขึ้นเฉพาะตั้งแต่ศตวรรษที่ 18 ของจริงทุกคัน ไม่ใช่การจำลองหรือสวนสนุกธีม คือยานพาหนะที่ราชวงศ์ใช้ข้ามยุโรปมาหลายร้อยปี

ของสะสมที่นี่มีตั้งแต่แบบอลังการจนถึงอบอุ่น ราชรถพิธีทองคำหนัก 6 ตัน ไปจนถึงรถเข็นหวายเล็ก ๆ ทำให้ลูกนโปเลียน กษัตริย์แห่งกรุงโรม พิสัยของชิ้นงานคือจุดที่ทำให้พิพิธภัณฑ์นี้น่าสนใจกว่าที่คิด รถแต่ละคันสะท้อนความมั่งคั่งแบบสุดขีดกับพิธีรีตองลงรายละเอียด

พิพิธภัณฑ์นี้อยู่ภายใต้การดูแลของพิพิธภัณฑ์ศิลปะประวัติศาสตร์ (Kunsthistorisches Museum) ความเชื่อมโยงกับเรื่องราวราชวงศ์ฮับส์บูร์กเห็นชัดเจนตลอดทั้ง พระราชวัง Schönbrunn และ Imperial Treasury หากเน้นเที่ยวโซน Schönbrunn จะผสมเที่ยวสองสามจุดนี้ในวันเดียวก็ลงตัว

ของสะสมเด่น: จะได้ชมอะไรบ้าง

ไฮไลต์ของที่นี่คือราชรถพิธีสวมมงกุฎของจักรพรรดิ สร้างราวปี 1763 เพื่อจักรพรรดิโจเซฟที่ 2 ใหญ่โตและวิจิตรที่สุดคันหนึ่งเท่าที่เคยมี ตัวถังไม้ปิดทอง งานประดับตกแต่งทั้งชิ้น ห้องโดยสารบุด้วยกำมะหยี่แดง หลังคาเป็นรูปปั้นเหล่าคุณธรรมแปดองค์ รองรับอยู่ ราชรถนี้ใช้เดินขบวนพิธีขึ้นครองราชย์นานนับร้อยปี ยืนข้าง ๆ แล้วสัมผัสความยิ่งใหญ่ได้ชัด

นอกจากราชรถโชว์ ยังมีหมวดน่าสนใจอื่น เช่น ราชรถงานศพทาสีดำเงิน ใช้ประกอบพิธีศพ เชิญชมรถโค้ชที่ใช้เดินทางประจำวันซึ่งบอกถึงวิธีเดินทางของราชสำนักจริง ๆ รถม้าเด็กไซซ์จิ๋วเลียนแบบผู้ใหญ่ทำให้เจ้านายเด็ก ๆ ขี่ได้ รวมถึงอุปกรณ์ขี่ม้า-พิธีการต่าง ๆ สำหรับคนชอบเรื่องซิซี่ มีรถท่องเที่ยวส่วนพระองค์ของจักรพรรดินียังจัดแสดงด้วย

งานช่างแต่ละจุดงดงามในแบบที่ภาพถ่ายไม่เคยบอกเล่าเท่าเดินชม ใกล้ ๆ จะเห็นลายวาดประตู การฟอกหนังอาน หรือชิ้นส่วนเหล็กตามล้อกับคาน งานทุกชิ้นเกิดจากทีมช่างเฉพาะทางฝีมือระดับสูง งานฝีมือต่าง ๆ ที่รวมในรถคันเดียว เช่น วาดทอง ประดับ กำมะหยี่ เหล็ก ไม้ แทบจะใกล้เคียงสถาปัตย์มากกว่ายานพาหนะเสียอีก

เวลาเปิด ปิด ค่าเข้า และการเดินทาง

พิพิธภัณฑ์เปิดทุกวันตลอดปี แต่แบ่งเวลาตามฤดูกาล 15 มีนาคม - 30 พฤศจิกายน เปิด 09:00 - 17:00 น. 1 ธันวาคม - 14 มีนาคม เปิด 10:00 - 16:00 น. เข้าชมรอบสุดท้ายก่อนปิด 15 นาที ถ้ามาหน้าหนาว แนะนำถึงก่อนบ่ายแก่ ๆ เพื่อจะได้เที่ยวให้คุ้ม

ตั๋วผู้ใหญ่ 14 ยูโร (หน้างาน) หรือ 12 ยูโร (ออนไลน์ล่วงหน้า) ราคาลด (นิสิตถึง 25 ปี, ผู้สูงอายุ, ผู้พิการ ฯลฯ) 12 ยูโร (หน้างาน) หรือ 9 ยูโร (ออนไลน์) เด็กและเยาวชนอายุต่ำกว่า 20 ฟรี (ต้องแสดงบัตร) หากถือ Vienna City Card จ่าย 13 ยูโร ซื้อตั๋วออนไลน์จะประหยัดกว่าและไม่ต้องรอคิว โดยเฉพาะเสาร์-อาทิตย์วันหยุดหน้าร้อน

สถานีรถไฟใต้ดินที่ใกล้สุดคือ Schönbrunn หรือ Hietzing สาย U4 เดินต่ออีกไม่ไกล รถรางสาย 10, 60 และรถบัส 10A ก็จอดที่ Schloss Schönbrunn เหมือนกัน พิพิธภัณฑ์นี้มีทางเข้าแยกจากจุดขายตั๋วพระราชวังหลัก ให้เดินตามป้าย Wagenburg ไม่ต้องเข้าประตูใหญ่

ควรไปตอนไหน? บรรยากาศแต่ละช่วง

Kaiserliche Wagenburg คนน้อยกว่าตัวพระราชวังมาก เรียกว่าบรรยากาศไม่แออัดเช่นกัน ช่วงเช้าวันธรรมดา (เปิดใหม่-11:00) สงบมากและโถงกว้าง เดินสบาย แสงด้านในเป็นไฟฟ้าคงที่ทั้งวัน ไม่มีผลจากเวลาเหมือนแกลเลอรี่หรือที่กลางแจ้ง อุณหภูมิในโถงค่อนข้างเย็น โดยเฉพาะช่วงหน้าร้อนช่วยให้พักผ่อนได้ดีขึ้น

บ่ายวันหยุดฤดูร้อนจะเริ่มมีนักท่องเที่ยว โดยเฉพาะกลุ่มทัวร์ที่พ่วงกับพระราชวัง แต่ด้วยโถงกว้างและตัวรถสร้างพื้นที่เดินวน ไม่รู้สึกแออัด ถ้าอยากถ่ายรูปคู่ราชรถแบบไม่มีใครบังในเฟรม ให้เลือกวันธรรมดาหรือมาแต่เช้า

ถ้ามาหน้าหนาวเวลาเที่ยวจะสั้นแต่คนยิ่งน้อย โดยเฉพาะช่วงธันวาคมหรือมกราคมแทบรู้สึกเหมือนส่วนตัว ถ้ามาเวียนนาเพราะ ตลาดคริสต์มาส แล้วอยากเติมครึ่งวันในร่ม ที่นี่คือทางเลือกเงียบ ๆ ที่คุ้ม

ที่มาทางประวัติศาสตร์: ทำไมต้องมีคอลเล็กชันนี้

ราชสำนักฮับส์บูร์กเคร่งครัดเรื่องพิธีรีตอง รถม้าจึงเป็นเครื่องมือหลักในการบ่งบอกลำดับศักดิ์และงานแต่ละโอกาส ชนิดของรถ ม้ากี่ตัว เครื่องแบบคนขับ ล้วนมีความหมาย ส่งสัญญะทั้งอดีตและผู้ชม ไม่ใช่โชว์โอ่อ่าฟุ่มเฟือยเปล่า ๆ แต่นี่คือ “ภาษาของอำนาจ” ที่ประชาชนทุกคนต้องอ่านให้ออก

เมื่อราชวงศ์ฮับส์บูร์กสิ้นสุดในปี 1918 การจัดการสมบัติส่วนราชสำนักกลายเป็นประเด็นร้อน รถราชสำนักราว 100 คันได้ถูกรักษาไว้ทันทีหลังการสลายตัว คอลเล็กชันจึงขยายเพิ่มเป็นราว 170 คัน ด้วยการอนุรักษ์และจัดหาชิ้นใหม่ ๆ ทุกวันนี้ที่นี่ถือว่าครบถ้วนที่สุดแห่งหนึ่งของโลกเปรียบเทียบกับพิพิธภัณฑ์ราชรถประเทศอื่น ๆ ที่ส่วนมากกระจัดกระจายหรือสูญหายช่วงสงคราม ออสเตรียโชคดีและมีวิธีคิดของตัวเองที่ทำให้ทุกอย่างยังอยู่

เข้าใจประวัตินี้จะดูสนุกกว่ามาก รถแต่ละคันคือหลักฐานระบบราชสำนักที่เปลี่ยนยุโรปกลางมายาวนาน ไม่ใช่แค่ “ของสวย” ใครอยากปูพื้นโลกนี้ก่อนหรือหลังชมพิพิธภัณฑ์ ลองอ่าน คู่มือประวัติศาสตร์จักรวรรดิ Habsburg จะช่วยเชื่อมโยงเรื่องราวให้เข้าใจมากขึ้น

ข้อมูลเข้าถึงและข้อควรรู้

พิพิธภัณฑ์ส่วนมากเดินรถเข็น-วีลแชร์ได้สะดวก โถงนิทรรศการอยู่ชั้นเดียว พื้นเรียบ คนถือบัตรผู้พิการซื้อตั๋วราคาพิเศษ ผู้ช่วยเข้าฟรี มีทัวร์กลุ่มสำหรับความต้องการพิเศษ แจ้งกับพิพิธภัณฑ์ล่วงหน้าได้

อนุญาตถ่ายรูปทั่วพิพิธภัณฑ์แต่ห้ามใช้แฟลช รถแต่ละคันใหญ่และโถงสูง กล้องมือถือหรือมุมกว้างเหมาะกว่าซูม ถ่ายงานประดับควรเข้าใกล้ จะเห็นลวดลายทอง-วาดชัดกว่า ไม่อนุญาตให้ใช้ขาตั้งกล้อง

มุมมองตามจริง: คุ้มเวลาคุณไหม?

ใครจริงจังกับประวัติศาสตร์ฮับส์บูร์ก ศิลปหัตถกรรมยุโรป หรือศิลปะราชสำนัก จะรู้สึกคุ้มค่าและเซอร์ไพรส์กับที่นี่แน่ คุณภาพชิ้นงานโดดเด่น คนไม่พลุกพล่าน บรรยากาศในบริเวณเชินบรุนน์ช่วยเสริมประสบการณ์โดยไม่ชนกับสถานที่อื่น

แต่ถ้าชอบศิลปะจิตรกรรม สถาปัตยกรรม หรือประวัติศาสตร์กว้าง ๆ พิพิธภัณฑ์นี้อาจไม่ใช่ลำดับต้น ๆ ในเวียนนา เมืองนี้มีศิลปะเยอะมาก หากเน้นศิลปะหรือประวัติศาสตร์กว้าง ๆ Kunsthistorisches Museum หรือ Upper Belvedere จะคุ้มค่าสำหรับเวลาเท่า ๆ กัน ที่นี่เหมาะกับคนที่อยากเจาะลึกด้านนี้จริง ๆ ถ้าไม่เข้าใจรถม้าอาจเริ่มรู้สึกซ้ำไปหลังครึ่งชั่วโมงแรก

เด็กเล็กอายุต่ำกว่าสิบปีมักเพลินกับราชรถสีสดโดยเฉพาะราชรถทองคำกับเลื่อนเด็ก ที่นี่เดินเข็นรถเด็กสบาย เด็กโตที่มีความรู้ประวัติศาสตร์ยุโรปยิ่งเข้าใจและสนุกขึ้น