หอดูดาวหลวงกรีนิช: เส้นแบ่งโลกกลางกรุงลอนดอน

หอดูดาวหลวงกรีนิชคืออะไร

หอดูดาวหลวงกรีนิชตั้งอยู่บนยอดเนินสวนกรีนิช สูงจากระดับน้ำทะเลราว 46 เมตร มองเห็นหลังคาโซนตะวันออกของลอนดอนและแม่น้ำเทมส์ที่คดเคี้ยว ก่อนจะมีช่องว่างใด ๆ ที่นี่ก่อตั้งขึ้นในปี 1675 โดยพระเจ้าชาร์ลส์ที่สอง เป็นสถาบันวิทยาศาสตร์แห่งแรกของอังกฤษแบบที่สร้างมาเพื่อการนี้โดยเฉพาะ สำหรับคนนอกอังกฤษ ที่นี่คือจุดเริ่มต้นของเวลา คือที่ที่เส้น Prime Meridian (ลองจิจูด 0°) ถูกขีดไว้ และที่ที่ Greenwich Mean Time (GMT) ถูกคำนวณและกลายเป็นมาตรฐาน เรื่องนี้ไม่ได้โม้เกินจริง เป็นข้อเท็จจริงที่เกี่ยวข้องโดยตรงกับทุกไทม์โซน ทุกพิกัด GPS และเวลาขึ้นบินของเครื่องบินทั่วโลก

ตัวสถานที่ประกอบด้วยตึกเชื่อมต่อหลายหลัง ส่วนที่โดดเด่นที่สุดคือ Flamsteed House ตึกสไตล์คลาสสิกฝีมือวิศวกรชื่อดัง Christopher Wren สร้างให้ John Flamsteed นักดูดาวคนแรกของอังกฤษในปี 1675 ลูกบอลเวลาสีแดงบนหลังคาถูกติดตั้งในปี 1833 จะตกลงตอน 13:00 เป๊ะทุกวัน เพื่อให้เรือบนแม่น้ำเทมส์ตั้งเวลานาฬิกาเดินเรือ เดี๋ยวนี้ใครมาก็ชมได้จากเนินด้านล่างถ้าวันฟ้าใส

การเดินทาง: เส้นทางก็ดีงามไม่แพ้จุดหมาย

การมาที่หอดูดาวเองเป็นส่วนหนึ่งของความสนุก ส่วนใหญ่จะนั่งรถไฟ DLR มาลงสถานี Cutty Sark หรือสถานี Greenwich (สาย National Rail เชื่อมต่อจากสาย Elizabeth ที่ Canary Wharf หรือ Whitechapel) จากใจกลางเมืองกรีนิช เดินผ่าน Greenwich Park จะใช้เวลา 15–20 นาที เดินทางขึ้นเนิน ผ่านสวนดอกไม้และสนามหญ้ากว้าง ๆ ถ้ามาช่วงฤดูใบไม้ผลิหรือหน้าร้อนต้นเกาลัดจะบานเต็มทางเดิน สวยสดใสเลย

แต่ถ้าอยากเปลี่ยนบรรยากาศ นั่งเรือ Thames Clipper (Uber Boat by Thames Clippers) มาลงที่ Greenwich Pier จะได้เห็นวิว Old Royal Naval College แบบเต็ม ๆ ตั้งแต่ก้าวเท้าขึ้นฝั่ง และได้ชมนครมรดกโลกกรีนิชทั้งชุดก่อนเดินขึ้นเนิน

ต้องบอกไว้ก่อนว่าเนินนี้ค่อนข้างชันในบางจุด ใครที่มีข้อจำกัดในการเดินควรติดต่อหาข้อมูลความสะดวกการเข้าถึงจาก Royal Museums Greenwich โดยตรง เพราะที่นี่เป็นสถานที่ประวัติศาสตร์ ตึกเก่าและพื้นที่จริงอาจยังมีอุปสรรคที่ข้อมูลในเว็บไซต์แจ้งรายละเอียดไว้ไม่ครบถ้วน

Prime Meridian น่าสนุกกว่าที่คิด

จุดถ่ายรูปยอดนิยมที่สุดคือเส้นทองเหลืองฝังในลานหน้าตึกหลัก ตรงจุด Prime Meridian (ลองจิจูด 0°) ซึ่งเป็นเส้นแบ่งโลกซีกตะวันออก-ตะวันตกจริง ๆ ช่วงกลางวันต้องต่อแถวสั้น ๆ เพื่อรอถ่ายรูปยืนเหยียบสองซีกโลก ใคร ๆ ก็อดตื่นเต้นไม่ได้ แม้จะไม่ใช่แฟนสายวิทย์ เด็ก ๆ จะวิ่งเล่นข้ามเส้นไปมา บอกเลยว่าจินตนาการพุ่ง

ช่วงเย็นจะมีเลเซอร์เขียวฉายเส้นเมอริเดียนพุ่งขึ้นท้องฟ้าลอนดอน มองเห็นแบบสุดปังถ้าฟ้าใส ใครมาเที่ยวช่วงหน้าร้อนที่มีเวลาเปิดยาว จะได้ทั้งชมข้างในและออกมาส่องเลเซอร์ตอนมืด

เดินข้างในหอดูดาว: แต่ละชั้นมีอะไรบ้าง

Flamsteed House มีห้อง Octagon Room ซึ่งถือเป็นห้องตกแต่งศตวรรษที่ 17 ที่สมบูรณ์สวยงามที่สุดแห่งหนึ่งในลอนดอน สร้างมาเพื่อดูดาวโดยเฉพาะ เพดานสูง 15 ฟุต หน้าต่างบานใหญ่ เคยใช้รองรับกล้องโทรทรรศน์ขนาดยักษ์ ปัจจุบันยังอนุรักษ์ไว้อย่างดี ไม่มีป้ายอธิบายรก ๆ เหมือนหลายพิพิธภัณฑ์เก่า ที่สำคัญ คุณจะได้ยืนบนพื้นที่เดียวกับที่ John Flamsteed เคยวาดแผนที่ดาว 3,000 ดวง และวางรากฐานการนำทางทางทะเล

อาคาร Meridian Building จัดแสดงประวัติการค้นหาวิธีกำหนดลองจิจูดและระบบบอกเวลาให้อินเตอร์แอกทีฟมากขึ้น เรื่องของปัญหาลองจิจูดและนาฬิกาทะเลของ John Harrison ในศตวรรษที่ 18 คือตำนานวิทยาศาสตร์ของจริง ครบนาฬิกา 4 เรือนของ Harrison อยู่ใน National Maritime Museum ด้านล่าง นาฬิกาพวกนี้สร้างมาโคตรประณีตและมีความหมายต่อวงการเดินเรืออย่างเหลือเชื่อ Harrison ต้องต่อสู้กับระบบวิชาการอีกเป็นสิบปี นาฬิกา H4 ที่แค่ขนาดเท่านาฬิกาพกคือสิ่งที่ปฏิวัติการเดินเรือ คนจำนวนมากต้องสละชีวิตก่อนจะหาวิธีนี้เจอเสียอีก

อาคาร Great Equatorial ที่มีโดมทองแดงขนาดใหญ่คือบ้านของกล้องโทรทรรศน์เลนส์หักเหขนาด 28 นิ้ว ซึ่งถือว่าใหญ่สุดในโลกเมื่อปี 1893 ช่วงเย็นบางวันจะมีชมการดูดาว โดมจะเปิดให้ชมกล้องจริง ต้องจองรอบล่วงหน้าเพิ่ม

ชมวิวลอนดอนจากเนินสุดพีค

เฉลียงหน้าหอดูดาวคือจุดชมวิวมุมสูงของลอนดอนที่คุ้มค่า ไม่ต้องซื้อตั๋วขึ้นลิฟต์แพง ๆ เห็นได้ทั้งยอดโดม St Paul’s Cathedral กลุ่มตึก Canary Wharf โค้งแม่น้ำเทมส์ ไปจนถึง Crystal Palace ในวันที่ฟ้าเปิด วิวนี่ช่วยให้มองออกว่าลอนดอนมีพื้นที่และสถานที่สำคัญอย่างไรในมุมกว้างกว่าแผนที่ทั่วไป สนใจเปรียบเทียบจุดชมวิวอื่นในลอนดอน ลองดูที่คู่มือจุดชมวิวที่ดีที่สุดในลอนดอนได้เลย

ถ้ามาตอนเช้า ๆ สวนก็จะเงียบ แสงเช้าทางทิศตะวันออกเหมาะถ่ายภาพมาก พอเลยสายหน่อยโรงเรียนจะนำนักเรียนมาทัศนศึกษาและเฉลียงจะคนเยอะ ถ้าคุณเข้าตอนเปิด 10 โมงในวันธรรมดา รับรองได้สัมผัสบรรยากาศสงบช่วงแรก ๆ แบบเป็นส่วนตัวแน่นอน

เที่ยวย่านกรีนิชให้เต็มวัน

หอดูดาวหลวงกรีนิชเป็นส่วนหนึ่งของพื้นที่มรดกโลก UNESCO ซึ่งรวมทั้ง Old Royal Naval College , National Maritime Museum (เข้าฟรี) และเรือคลิปเปอร์ Cutty Sark ทั้งสามแห่งนี้คือทริปกรีนิชที่เชื่อมโยงกันในวันเดียว แต่คนมักประเมินเวลาเดินผ่านสวนสั้นเกินจริง โดยเฉพาะขากลับที่ต้องเดินลงเนินบนถนนหินลื่นถ้าฝนตก

ส่วน Greenwich Marketเปิดทุกพฤหัสถึงอาทิตย์ อยู่ใกล้ประตูสวนกรีนิช มีทั้งของกิน สินค้าวินเทจ ของทำมือ แม้คุณภาพจะคละกันบ้าง แต่ถือเป็นที่ฝากท้องที่ดีหลังชมพิพิธภัณฑ์ ไม่ต้องจ่ายแพงแบบร้านในเมือง

แล้วมันคุ้มราคาตั๋วไหม?

ตั๋วราคา £24 สำหรับผู้ใหญ่ ถือว่าค่อนข้างสูงเมื่อเทียบกับที่เที่ยวเสียเงินในลอนดอน จุดสำคัญคือประวัติศาสตร์ที่ไม่มีที่ไหนเทียบ และแค่ได้นาฬิกาทางทะเลของ Harrison ก็คุ้มมากสำหรับสายวิทย์หรือชอบการเดินเรือ Octagon Room ก็สวยสมชื่อ แต่เนื้อหานิทรรศการโดยรวมจะไม่ได้อลังการทันสมัยเท่าบางแห่งในลอนดอน ถ้าประหยัดมาก ๆ ก็เดินเล่นในสวนกรีนิช เหยียบเส้นเมอริเดียนฝั่งนอกที่กั้นตั๋ว และชมวิวจากสวนฟรี ๆ ได้เหมือนกัน แต่อยู่ในลานต้องซื้อตั๋ว

ครอบครัวที่มีลูกชอบอวกาศ วิทยาศาสตร์ หรือประวัติศาสตร์ จะสนุกกับที่นี่ได้นานราว 90 นาที เด็กบางคนหลงใหล เรื่องท้องฟ้าจำลอง (Planetarium อยู่ในพื้นที่เดียวกัน ซื้อตั๋วแยก) ถ้าได้ดูโชว์จะยิ่งคุ้ม โดยเฉพาะวันที่อากาศไม่ดี