Polly Woodside: เรือสินค้าเหล็กยุควิกตอเรียนแห่งเมลเบิร์น

Polly Woodside คืออะไร?

Polly Woodside คือเรือใบเหล็กขนาด 59 เมตร สร้างที่เบลฟาสต์ในปี 1885 และจอดประจำอยู่ที่อู่แห้ง Duke's & Orr's อายุกว่าร้อยปีในย่าน Southbank ถือเป็นหนึ่งในเรือสินค้าเดินสมุทรยุควิกตอเรียนที่ยังหลงเหลือในซีกโลกใต้ ดูแลโดย National Trust of Australia (Victoria) เปิดให้คนทั่วไปเข้าชมตั้งแต่เดือนมกราคม 1978 และกลายเป็นหนึ่งในแลนด์มาร์กมรดกของเมลเบิร์น แม้จะไม่โด่งดังเท่าแหล่งวัฒนธรรมขนาดใหญ่ของเมือง

เรือลำนี้เดิมชื่อ Polly Woodside เปลี่ยนมาเป็น Rona ในปี 1904 ระหว่างปฏิบัติงาน ก่อนจะได้คืนชื่อเดิมเมื่อบูรณะ เรือขนส่งสินค้าหนักอย่างไนเตรตและถ่านหินเส้นทางแหลม Horn และแปซิฟิก ตลอดหลายทศวรรษ เรือยาวรวม 70 เมตร กว้าง 9 เมตร ขนาดใหญ่จริง เดินไปยืนหัวเรือแล้วมองย้อนไปด้านท้ายจะสัมผัสได้ว่าชีวิตบนเรือจริงๆ แตกต่างจากภาพวาดแบบโรแมนติกมาก

เลือกเข้าชม 2 แบบ: Open Day หรือ Pirate Day

National Trust จัดกิจกรรม 2 แบบ เดือนละครั้ง Open Day (อาทิตย์แรก) คือประสบการณ์ชมมรดกแบบดั้งเดิ ม เปิด 10.00–16.00 น. มีทัวร์นำชม 10:30, 11:30, 13:30 และ 14:30 น. ราคา: ผู้ใหญ่ A$16, ราคา concession A$13, เด็ก (3–15 ปี) A$9.50, ครอบครัว 2 ผู้ใหญ่ 2 เด็ก A$43, ครอบครัวเดี่ยวผู้ใหญ่ 1 เด็ก 2 คน A$30 เด็กเพิ่มคนละ A$5 สมาชิก National Trust เข้าฟรีทุกกรณี

Pirate Day (อาทิตย์ที่ 3) เป็นกิจกรรมธีมโจรสลัดเน้นกลุ่มครอบครัว เปิด 10.00–13.00 น. ค่าบัตรสูงกว่า: ผู้ใหญ่ A$25, concession A$20, เด็กคนละ A$15 เพราะมีการแสดงพิเศษ เจ้าหน้าที่และอาสาสมัครจะแต่งชุดย้อนยุค มีเล่านิทานและกิจกรรมสำหรับเด็กเล็ก ถ้ามีเด็กต่ำกว่า 10 ขวบ Pirate Day จะคึกคักกว่ามาก แต่ถ้าเน้นประวัติศาสตร์ Open Day จะเงียบกว่าช่วยให้เดินชมละเอียดขึ้น

บนเรือมีอะไรให้ดู?

ประสบการณ์เริ่มตั้งแต่เดินเข้าใกล้ เรือจอดอยู่ในอู่แห้ง Duke's & Orr's เดินเลียบทางเดินจะเห็นลำเรือใหญ่ พลาสตเหล็กที่เก่าดำตัดกับสามเสาเปล่าสูงเสียด หลายคนจะสะดุดกับขนาดจริง แม้แต่คนเที่ยวเยอะที่นึกภาพเรือสินค้าเก่ายังต้องตกใจกับความอลังการ

ขึ้นเรือผ่านทางลาด ทัวร์จะพาเดินรอบ เรือ แม้เสากระโดงไม่ได้ตั้งใบแต่สัมผัสถึงความซับซ้อนงานช่างยุคนั้นได้อย่างดี ป้ายบรรยายทั่วเรือสรุปการต่อเรือที่เบลฟาสต์ ชีวิตลูกเรือตอนผ่านแหลม Horn และการขนส่งสินค้าทางทะเลช่วงปลายยุค 1800 ตัวป้ายเขียนดี อ่านเพลิน ไม่แห้งเหี่ยว

ใต้ดาดฟ้า เปิดให้เดินเข้าชมห้องเก็บของกับห้องลูกเรือ บรรยากาศย้อนยุคสุดๆ กลิ่นไม้เก่า เหล็กน้ำมันกลิ่นบิลจ์ อาจตลบอบอวนแต่ไม่ถึงกับเหม็น ขนาดห้องลูกเรือจิ๋ว ทำให้นึกภาพชีวิตออกเลยว่าสมัยเดินทางยาวๆ อึดอัดแค่ไหน ส่วนจัดแสดงมีทั้งเครื่องมือเดินเรือ สมุดขนส่งสินค้า และภาพถ่ายเก่า อาสาสมัครบนเรือความรู้แน่น ลองถามจะได้เนื้อหาเยอะกว่าป้ายอธิบายหลายเท่า

เกร็ดประวัติศาสตร์และวัฒนธรรม

บทบาทท่าเรือหลักของเมลเบิร์นช่วงปลายศตวรรษที่ 19 เกิดจากเรือแบบ Polly Woodside นี่แหละ เชื่อมอาณานิคมวิคตอเรียสู่ตลาดโลก ส่งออกขนสัตว์ ข้าวสาลี แร่ธาตุ และนำเข้าสินค้าโรงงาน ท่า South Wharf ที่จอดเรือทุกวันนี้เคยคึกคักมาก ปัจจุบันย่านนี้รีโนเวตเต็มไปด้วยร้านอาหารกับสถานที่จัดงาน ยิ่งทำให้เรือดูโดดเด่นกว่าฉากรอบข้าง ย่าน Southbank รอบๆ วันนี้เน้นกินดื่มกับพักผ่อนดีมาก ถ้าหิวแนะนำร้านริมน้ำ South Wharf Promenade อยู่ใกล้สะดวกทั้งก่อนหรือหลังชมเรือ

การอนุรักษ์ Polly Woodside โดย National Trust นับว่าสำคัญมากในประวัติศาสตร์ออสเตรเลีย เรือเหล็กยุค 1880 ที่ยังอยู่จริงในโลกเหลือน้อยมาก ส่วนใหญ่ถูกทิ้งหรือรื้อหายไป การตัดสินใจบูรณะและเปิดให้เข้าชมปี 1970 เป็นกระแสรณรงค์มรดกเดินเรือออสเตรเลียช่วงนั้น งานซ่อมบำรุงเรือทำต่อเนื่องหลายสิบปีจนสภาพดีมาก เหมาะกับคนอยากดูวิธีต่อเรือจริงๆ

เดินทางอย่างไร? เดินเล่นแถวนี้ได้ไหม?

ตัวเรือตั้งอยู่เลขที่ 1–23 South Wharf Promenade, South Wharf VIC 3006 ตรวจสอบสายรถรางและป้ายปัจจุบันจากแผนที่ PTV ย่านนี้อยู่นอกเขต Free Tram Zone เล็กน้อย เดินจากสถานี Southern Cross ตามแม่น้ำแค่ 10–15 นาที ถ้าคุณอยู่แถว Southbank เดินจากฝั่ง Arts Centre ไปริมน้ำถึงเรือราว 20 นาที

ที่จอดรถมีในอาคารแถว South Wharf แต่ปกติวันอาทิตย์เดินทางโดยขนส่งสาธารณะสะดวกกว่า แอปรถเรียกใช้จอดถึงหน้าทางเข้าเลย บริเวณรอบๆ เป็นถนนกับทางเดินเรียบ แต่ขึ้นเรือต้องเดินทางลาดและปีนบันได National Trust แจ้งว่าพิพิธภัณฑ์กับดาดฟ้าเข้าถึงได้ง่าย แต่โซนใต้ดาดฟ้าอาจไม่เหมาะผู้ที่ต้องใช้วีลแชร์

ถ่ายรูป จังหวะเวลา แต่งตัวยังไงดี?

ช่วงเช้าใน Open Day เหมาะกับถ่ายรูปภายนอก แสงเช้าตกตรงข้างเรือฝั่งทิศตะวันออก-ตะวันตก พื้นที่ใต้ดาดฟ้าแสงน้อย ต้องใช้กล้องมือถือโหมดกลางคืนช่วย โหมดแฟลชมักทำให้ภาพแห้งไม่สวย ภาพเสากระโดงตัดกับท้องฟ้าโล่งได้ภาพสะอาดตา

อากาศเมลเบิร์นแปรปรวนทั้งปี บนเรือโดนลมแรง ไม่มีหลังคาบัง ด้านบนควรใส่รองเท้ากันลื่นเพื่อเดินบนพื้นเหล็กและทางลาด ถ้ามาเด็กเล็ก ระวังราวดาดฟ้าโปร่งควรดูแลเด็กด้วย ดูช่วงเวลาที่เหมาะเที่ยวกิจกรรมกลางแจ้งของเมลเบิร์น อ่านต่อที่ คู่มือช่วงเวลาที่ดีที่สุดในการเยือนเมลเบิร์น มีบอกรายละเอียดช่วงฤดูกาลต่างๆ ชัดเจน

Polly Woodside คุ้มไหมสำหรับคุณ?

ต้องบอกตรงๆ ว่าขึ้นอยู่กับความสนใจ Polly Woodside ไม่ใช่พิพิธภัณฑ์ใหญ่ที่จัดแสดงหลายอย่าง ประสบการณ์คือการเดินชมเรือหนึ่งลำ ถ้าคุณไม่อินกับประวัติศาสตร์เดินเรือ แค่สองชั่วโมงบนเรือก็อาจจะพอแล้ว แต่ถ้าสนใจวิศวกรรมยุคเก่า ระบบขนส่งทางทะเล หรือชีวิตลูกเรือวิกตอเรียน นี่เป็นประสบการณ์เฉพาะที่หายากในเมลเบิร์น และเหมาะเติมในแผนเที่ยววันเดียวกับโซน Southbank โดยเฉพาะถ้าคุณแวะไป Arts Centre Melbourne หรือ NGV International ที่อยู่ใกล้ๆ ด้วย

คนที่อยากเก็บประสบการณ์วัฒนธรรมเมลเบิร์นวันเดียวอาจจะลำบากเรื่องตารางเวลา เพราะ Polly Woodside เปิดเดือนละสองครั้งเท่านั้น ไม่สามารถใส่ในแผนเที่ยวแบบยืดหยุ่นได้ แต่ความพิเศษนี้เองคือเสน่ห์ที่ทำให้ทุกครั้งที่มาไม่รู้สึกซ้ำ อาสาสมัครสื่อรักประวัติศาสตร์กันจริงๆ บรรยากาศจะรู้สึกต่างจากมรดกทั่วไปเยอะ

ใครงบจำกัดควรรู้ว่านี่ไม่ใช่สถานที่เข้าฟรี แต่ถ้าหาของฟรีทำวันอาทิตย์ในเมลเบิร์น ลองดู คู่มือสิ่งที่ทำได้ฟรีในเมลเบิร์น มีตัวเลือกเยอะ แต่แค่ A$20 ต่อผู้ใหญ่ใน Open Day Polly Woodside ก็ถือว่าไม่แพงเมื่อเทียบกับที่เที่ยวอื่นในเมลเบิร์น และถ้ามีบัตรสมาชิก National Trust ค่าเข้าชมจะคืนทุนไวมากถ้าแวะชมหลายแห่ง