Euskal Museoa (พิพิธภัณฑ์บาสก์): หน้าต่างสู่วิถีบาสก์ 4 แสนปีของบิลเบา

Euskal Museoa คืออะไร

Euskal Museoa – Museo Vasco de Bilbao เป็นพิพิธภัณฑ์หลักด้านประวัติศาสตร์และชาติพันธุ์วิทยาบาสก์ของเมืองนี้ และถือว่าเก่าแก่ระดับต้น ๆ ในแคว้นบาสก์ด้วย เปิดให้เข้าตั้งแต่ปี 1921 และอยู่ที่อาคารบาโรกกลาง Plaza Miguel de Unamuno ตั้งแต่แรกเลย อาคารหลังนี้เดิมเคยเป็นโรงเรียนเยซูอิตซานอันเดรส สร้างไว้ตั้งแต่ยุคศตวรรษที่ 17 แม้เปลี่ยนมือจากวิทยาลัยมาสู่พิพิธภัณฑ์สาธารณะผ่านหลายยุคหลายสมัย แต่โครงสร้างหลัก ลานหิน ศาลาวงกลม และผนังหนา ๆ ยังอยู่ครบ

ตัวพิพิธภัณฑ์จัดแสดงเนื้อหากว้างมาก ไล่ตั้งแต่ยุคก่อนประวัติศาสตร์บาสก์ไปเรื่อยจนถึงยุคอุตสาหกรรมครอบคลุมทั้งโบราณคดี ประวัติศาสตร์ทางทะเล วิถีชนบท ศิลปะศาสนา แผนที่โลก และงานเหล็กที่เคยช่วยให้บิลเบากลายเป็นท่าเรือหลักของยุโรป ถ้าคุณเที่ยวบิลเบามาเน้นดูยุคใหม่หรือศิลปะร่วมสมัยที่อื่นมาเยอะแล้ว ที่นี่คือมุมที่ต่างออกไปโดยสิ้นเชิง

อาคาร: วิทยาลัยเยซูอิตศตวรรษที่ 17 ใจกลางเมืองเก่า

ก่อนเข้าชม แนะนำให้หยุดดูรอบ ๆ Plaza Miguel de Unamuno สักนิด จัตุรัสนี้ตั้งชื่อตามนักคิดและนักเขียนชาวบิลเบาคนสำคัญที่เกิดปี 1864 และเป็นเหมือนศูนย์กลางของ Casco Viejo มีคนท้องถิ่นนั่งคุยและเด็ก ๆ ตัดผ่านทางกลับบ้าน ปากทางพิพิธภัณฑ์ดูเคร่งขรึมกว่าความหรูหราของโบสถ์สเปนทั่วไป แต่หินสีอุ่นและสัดส่วนอาคารก็ยังบอกได้ทันทีว่านี่คือศตวรรษที่ 17

ภายในพิพิธภัณฑ์ยังคงโครงสร้างโรงเรียนเก่าไว้ ทำให้ที่นี่มีตรรกะพื้นที่ไม่เหมือนพิพิธภัณฑ์สมัยใหม่ ห้องจัดแสดงโอบล้อมลานในกลาง (Cloister) ซึ่งเป็นไฮไลต์สำคัญ เสาฟากหินล้อมลาน และทางเดิน 2 ชั้นช่วยให้พื้นที่ตรงนี้เงียบสงบแม้คนจะเยอะ อาคารนี้เองที่เติมบรรยากาศความเก่าคล้ายของทุกชิ้นอยู่สืบสานกันจริง ๆ ไม่ใช่แค่ของตั้งโชว์ไร้ชีวิต

พิพิธภัณฑ์ตั้งอยู่ฝั่งบนสุดของ Casco Viejo ซึ่งตัดกับชายขอบผังถนนยุคกลาง หากกำลังเดินเที่ยวเมืองเก่าอยู่ก็แทบไม่ต้องวกกลับเลย Plaza Nueva และ Mercado de la Ribera อยู่ใกล้กันมาก เดินข้ามไปมาสบาย ๆ รวมเป็นทริปครึ่งวันในเมืองเก่าได้ลงตัว

ข้างในมีอะไรให้ดู

ของจัดแสดงอยู่หลายชั้น ไล่จากยุคก่อนประวัติศาสตร์ สู่ชาติพันธุ์วิทยา จนถึงยุคอุตสาหกรรม-ทางทะเล ยุคโบราณมีเครื่องมือ เครื่องปั้นดินเผา ซากฝังศพจากเนินเขาบาสก์ บางชิ้นเก่าเป็นแสนปี ป้ายมีภาษาบาสก์ สเปน อังกฤษ (แต่รายละเอียดภาษาอังกฤษอาจต่างกันแต่ละห้อง)

ส่วนชาติพันธุ์เป็นไฮไลต์สำหรับคนเข้าครั้งแรกเลย มีโมเดลบ้านไร่บาสก์ (caseríos) แสดงรูปแบบวิถีชนบ้านไร่ มีจำลองภายในบ้าน อุปกรณ์ตีเหล็ก ตกปลา และเสื้อผ้ายุคต่าง ๆ พวกนี้เล่าให้เห็นพื้นฐานว่าทำไมคนบาสก์ถึงมีวัฒนธรรมเฉพาะตัวในหุบเขาสูงโดดเดี่ยว ริมมหาสมุทรแอตแลนติก

หนึ่งในของจัดแสดงที่สะดุดตามากคือ รูปปั้น Mikeldi ไอดอลหินยุคเหล็กล่วงหน้าก่อนโรมัน ลักษณะเป็นหมูป่าหรือวัว อายุประมาณศตวรรษที่ 4–5 ก่อนคริสต์ศักราช ขนาดเล็ก ดูโทรม ๆ แต่ดึงดูดสายตาอย่างบอกไม่ถูก นักท่องเที่ยวส่วนใหญ่มองข้ามไปทั้งที่เป็นหนึ่งในวัตถุเก่าแก่ที่สุดของบาสก์ที่ยังอยู่

ชั้นบนเกี่ยวกับมรดกทางทะเล แผนที่และประวัติศาสตร์เศรษฐกิจของบิสเคย์ โดยเฉพาะอุตสาหกรรมเหล็ก-เหล็กกล้าที่เคยพลิกโฉมบิลเบาในศตวรรษที่ 19 ส่วนนี้เหมาะกับคนที่สนใจเรื่องเศรษฐกิจหรืออุตสาหกรรมบาสก์เป็นพิเศษ ถ้าแค่เดินดูทั่วไป อาจรู้สึกว่าเนื้อหาแน่น

บรรยากาศแต่ละช่วงเวลา

ช่วงเช้าวันธรรมดา โดยเฉพาะพุธ-พฤหัสก่อนเที่ยง จะเงียบสุด ลานในแทบไม่มีเสียง รอบข้างเย็นและสงบ สามารถใช้เวลากับแต่ละชิ้นงานได้เต็มที่ ไม่ต้องแย่งกับกรุ๊ปทัวร์ เสาร์-อาทิตย์เช้าคนจะคึกคักหน่อย ยิ่งเสาร์ระหว่าง 11:00-13:00 จะเจอทั้งครอบครัวและนักท่องเที่ยวจากนอกเมือง

เสาร์เปิดยาว 10:00-19:00 เหมือนจันทร์และพุธ-ศุกร์ วันอาทิตย์ปิดเร็ว 14:00 ถ้ามีเวลาวันเดียว ต้องจัดลงช่องเวลาสั้น ๆ

วันฝนตก ซึ่งบิลเบามีบ่อยเพราะอยู่ติดแอตแลนติก Euskal Museoa เป็นที่หลบฝนสุดเวิร์ก ข้างในอบอุ่นไม่ว่าฝนจะตกแค่ไหน เที่ยว 2 ชั่วโมงกำลังพอดี ไม่ต้องต่อคิวยาวอย่างกุกเกนไฮม์ ถ้าวันอากาศแปรปรวน พิพิธภัณฑ์นี้ช่วยเซฟแผนวันนั้นได้ดี

วิธีเดินทาง & ข้อมูลเชิงปฏิบัติ

พิพิธภัณฑ์อยู่ใกล้สถานี Metro Casco Viejo โดยตรง (สาย 1, 2, 3) ออกสถานีมา เดินเข้าถนน Esperanza หรือเลี้ยวลัดตรอก Siete Calles (เขตเมืองเก่า) แค่ 3 นาทีก็ถึง Plaza Miguel de Unamuno

ถ้าอยากรู้เส้นทางเดินทางรอบเมืองแบบละเอียด แนะนำดู คู่มือการเดินทางใน Bilbao ซึ่งมีรายละเอียดบัตร Barik สายรถไฟใต้ดิน และบัสครบ บัตร Barik เติมเงินใช้เดินทางทุกระบบในเมือง ประหยัดค่ารถ ถ้าวางแผนใช้ขนส่งหลายเที่ยวแนะนำให้ซื้อ

ข้อมูลจากการท่องเที่ยวระบุว่าพิพิธภัณฑ์นี้เหมาะกับคนที่มีข้อจำกัดด้านการเคลื่อนไหว ตัวอาคารได้ปรับรองรับรถเข็นแล้วแต่บางจุดเป็นพื้นที่เก่าจริง ๆ อาจมีข้อจำกัดบ้าง ถ้ากังวลเรื่องเข้าถึง โทรสอบถามพิพิธภัณฑ์ล่วงหน้า

ที่นี่คุ้มเวลาของคุณไหม

Euskal Museoa ไม่ใช่แลนด์มาร์กสายฮิต ไม่มีคาเฟ่นั่งยาว ไม่มีร้านของที่ระลึกเก๋ ๆ หรือดาดฟ้าให้นั่งชมวิว จุดขายคือความลึกทางเนื้อหา ของทุกชิ้นเล่าเรื่องบาสก์ได้ต่อเนื่อง อาคารก็ช่วยเสริมบรรยากาศ คิดค่าเข้า 10 ยูโร (ลด 5 ยูโร, พุธและเด็กต่ำกว่า 18 เข้าฟรี) ถือว่าคุ้มค่าสำหรับสิ่งที่ได้รับ

ถ้าคุณมาบิลเบาเพื่อ Guggenheim Museum Bilbao หรือสายกิน คุณน่าจะรู้สึกว่า Euskal Museoa เติมเต็มความเข้าใจเมืองให้รอบด้าน ใช้เช้าที่นี่ แล้วออกไปตระเวนกิน pintxos และเดินเล่นเมืองเก่าต่อ ลงตัวมาก ถ้าอยากรู้ว่าทำไมบิลเบา-บาสก์แตกต่างจากสเปนส่วนอื่น ๆ พิพิธภัณฑ์นี้ตอบโจทย์กว่าขึ้นอยู่กับงบและเวลา

แต่ถ้ามีเวลาน้อยมากอยู่เมืองแค่ 24 ชั่วโมง อาจต้องเลือกแวะอย่างอื่นแทน เพราะที่นี่เที่ยวให้คุ้มต้องเดินดูช้า ๆ ไม่ควรรีบเร่งให้จบใน 45 นาที

ถ้าคุณสนใจวัฒนธรรมบาสก์ต่อยอดไปถึงศิลปะสมัยใหม่-คลาสสิก แนะนำแพลนคู่กับ Museo de Bellas Artes Bilbao ซึ่งรวมงานศิลปะทรงพลังมากสุดในภาคเหนือสเปนและบางวันเข้าฟรี เที่ยวสองที่นี้รวมกัน จะได้ภาพวัฒนธรรมบาสก์สมบูรณ์แบบ ยิ่งกว่าพิพิธภัณฑ์กุกเกนไฮม์ด้วยซ้ำ

ถ่ายรูป & ของที่ควรพก

ที่นี่ถ่ายรูปได้ในส่วนจัดแสดงถาวรสำหรับใช้ส่วนตัว แต่ของเก่าและของที่ไวแสงห้ามใช้แฟลช ลานกลางเหมาะกับสายถ่ายภาพ โดยเฉพาะวันเมฆมากที่แสงฟุ้งนวล สายเลนส์ไวด์หรือมือถือโหมด Ultrawide คือพระเอกถ่ายงานนี้

ไม่มีล็อกเกอร์หรือที่ฝากกระเป๋าให้เด่นชัดนัก ดังนั้นควรพกของน้อย ๆ จะสะดวกกว่า แม้ที่นี่ไม่ใหญ่นักแต่พื้นในบางจุดเอียงนิด ๆ และทางเดินในอาคารเก่า เดินสบายถ้ารองเท้าเหมาะ อย่าลืมว่าทั้งเมืองเก่าคุณก็จะเดินได้สนุกขึ้นถ้ารองเท้าสบาย