Bosco Verticale: สวนป่าแนวตั้งกลางมิลานในมุมใกล้

Bosco Verticale คืออะไรกันแน่

Bosco Verticale ไม่ใช่พิพิธภัณฑ์ จุดชมวิว หรือแหล่งท่องเที่ยวสาธารณะ แต่เป็นคอนโดที่อยู่อาศัยจริงๆ มีสองตึก ต่างความสูง ตึกหนึ่งสูงราว 110 เมตร อีกตึก 76 เมตร รอบระเบียงเต็มไปด้วยต้นไม้กว่า 800 ต้น พุ่มไม้ 4,500 ต้น และพืชอีกกว่า 20,000 ต้น รวมกว่าร้อยสายพันธุ์ มองไกลๆ จะเห็นเป็นหน้าผาสีเขียวกลางเมือง เหมือนกำแพงป่าตั้งสูงตระหง่าน

งานนี้ออกแบบโดย Stefano Boeri Architetti เริ่มต้นตั้งแต่ปี 2007 แล้วเสร็จในเดือนตุลาคม 2014 ตั้งอยู่ริมย่าน Isola ติดกับเขตธุรกิจ Porta Nuova ที่เปลี่ยนโฉมไปมากตั้งแต่ต้นปี 2000 ตึกนี้คว้ารางวัล International Highrise Award ปี 2014 และกลายเป็นต้นแบบการพูดคุยเรื่องสถาปัตยกรรมสายธรรมชาติและระบบนิเวศน์เมืองในยุคปัจจุบันทั่วโลก

ประสบการณ์เมื่อมาเห็นกับตา

วิวแรกของ Bosco Verticale จะโผล่มาให้ตื่นตาตอนเดินออกจากสถานีรถไฟใต้ดิน Isola เดินตรงลงใต้ตาม Via Federico Confalonieri จะเห็นตึกทั้งสองปรากฏที่ปลายถนน อย่างจังหวะที่ทำให้ต้องสะดุดตา จากพื้นดิน มองขึ้นไปเห็นต้นไม้แน่นจนแทบแยกพื้นระเบียงปูนไม่ออก ฤดูใบไม้ผลิ/ร้อนจะดูเหมือนผิวคลื่นชั้นๆ พอใบไม้ร่วงเปลี่ยนสี เหลืองแดงก่อนร่วงหมด เผยให้เห็นโครงสร้างแท่นปูน และเงาตึกแบบใหม่ที่ดูต่างไปสิ้นเชิง

การเดินเข้าใกล้ฐานตึก อยู่ที่ Via Gaetano de Castillia ถนนพักอาศัยระหว่างทั้งสองตึก จะสัมผัสความสูงได้ชัด เจอต้นไม้ใหญ่บนระเบียงชั้น 20 ลำต้นเอนขนานฟ้า บรรยากาศตรงนี้เงียบกว่าริมถนนใหญ่ Porta Nuova เยอะ นกกระจอกและนกเล็กๆ มาอาศัยเป็นรังได้ยินเสียงร้องลงมาชัดในตอนเช้าๆ ที่อากาศนิ่ง

จุดที่มุมมองดีที่สุด

สวน Biblioteca degli Alberi (BAM) คือจุดที่ใช้เวลาชม Bosco Verticale ได้คุ้มค่าที่สุด สวนนี้อยู่ติดตึกเลย มีมุมเปิดกว้างให้ชมตึกคู่แบบไม่มีอะไรบัง ที่นั่งกับลานหญ้าให้เอนหลังดูตึกสูงโดยไม่ต้องแหงนคอ สวนดูแลดี เปิดฟรี ช่วงฤดูหนาวเข้าได้ 6:30–21:00 ฤดูร้อนถึง 23:30 ไม่ค่อยแออัดนักถ้าไม่ใช่บ่ายวันหยุดอากาศดี

อยากได้วิวไกลๆ เดินขึ้นเหนือเข้าเขต Isola แถว Piazza Gae Aulenti ซึ่งอยู่ในย่าน ย่าน Porta Nuova และ Isola จะเห็น Bosco Verticale คู่กับ UniCredit Tower และตึกสมัยใหม่อื่นๆ มุมนี้จะเห็นความแตกต่างของตึกเขียวกับอาคารสำนักงานกระจกชัดเจนที่สุด

ถ่ายรูปดีที่สุดคือบริเวณสวน BAM เล็งกล้องขึ้นไปตอนเช้าตรู่หรือตอนเย็น เมื่อแดดกระทบระเบียงด้านตะวันตกของตึกสูงจะเห็นต้นไม้เด่นเป็นต้นๆ กลางวันตรงๆ แสงแบนๆ พืชดูกลมกลืนไปหมด มือถือถ่ายดีจากระยะ 30–50 เมตร ส่วนเลนส์เทเลโฟโต้จะขยับไปจับรายละเอียดแต่ละระเบียงได้

ปูมหลังและมุมมองเชิงสถาปัตยกรรม

แนวคิดของ Bosco Verticale คือย่อป่าขนาด 5 เฮกตาร์มาอยู่บนพื้นที่แนวตั้งของอาคาร วิศวกรและนักพฤกษศาสตร์คัดเลือกพันธุ์ไม้ทนลมบนตึกสูง แต่ละต้นใช้วัสดุปุ๋ยดินพิเศษและมีระบบน้ำสำหรับแต่ละระเบียง ระบบรากถูกจำกัดอยู่ในกระถางปูนขนาดใหญ่ โครงสร้างตึกทนรับน้ำหนักต้นไม้โตเต็มที่โดยเฉพาะ

ตึกนี้เป็นส่วนหนึ่งของการพลิกโฉม Porta Nuova ซึ่งเดิมเป็นย่านรถไฟกับอุตสาหกรรม ระหว่างปี 2004–2015 กลายเป็นจุดรวมของที่อยู่อาศัยกับสำนักงาน Bosco Verticale อยู่เหนือสุดของโครงการ ติดกับลาน Porta Nuova ทางใต้ และใกล้กับ ย่าน Isola ทางเหนือ เดิม Isola เป็นย่านแรงงาน พัฒนาตัวเองแยกออกจากเมืองใหญ่เพราะทางรถไฟ ตอนนี้ความแยกกันนั้นกลายเป็นเอกลักษณ์

โปรเจกต์นี้สร้างแรงบันดาลใจต่อวงการสถาปัตย์ชั้นสูงทั่วโลก เกิดหอคอยพืชแนวตั้งในเมืองใหม่ๆ ใครสนใจวัฒนธรรมดีไซน์ของมิลาน แนะนำดู คู่มือสถาปัตยกรรมมิลาน ที่ชู Bosco Verticale คู่กับตึกเด่นอื่นๆ ในมิลาน ตั้งแต่ Duomo ศตวรรษที่ 14 ถึง Torre Velasca สมัยใหม่

ช่วงเวลาที่ควรมากับฤดูที่แตกต่าง

เช้าๆ ราว 7–9 โมงจะสงบสุด คนในละแวกมาเดินหมา วิ่งออกกำลัง ตึกโดนแดดโดยตรง เห็นความต่างของระเบียงสีเขียวกับอาคารปูนข้างๆ ชัดเจน ไม่มีนักท่องเที่ยวกลุ่มใหญ่ รู้สึกเป็นย่านอยู่อาศัยไม่ใช่แลนด์มาร์ก

บ่ายวันหยุดเมษายนถึงตุลาคม คนมาเดินเล่น กลุ่มนักศึกษาออกแบบเยอะ โดยเฉพาะสวน BAM จุดที่เป็นลานหญ้าจะคึกคัก แต่ก็ยังมองเห็นวิวตึกได้ชัด ถ้าอยากเลี่ยงคนแนะนำมาเวลากลางวันวันธรรมดา

การเปลี่ยนฤดูมีผลกับภาพรวมตึกมาก ฤดูใบไม้ผลิ (มี.ค.–พ.ค.) ได้ใบสีเขียวอ่อนตัดกับผนังปูน เดือนตุลาคมใบจะเปลี่ยนสีหลากพันธุ์ที่สุด หน้าหนาวต้นไม้ผลัดใบจะเห็นโครงสร้างระเบียงเหมือนชั้นปูนกับไซเปรสไม่กี่ต้นที่ยังเขียว แต่ละฤดูไม่มีแบบไหนดีกว่ากัน มีเสน่ห์ต่างแบบ

การเดินทางและข้อควรรู้

วิธีง่ายสุดนั่ง M5 (สายสีม่วง) ลงสถานี Isola เดินต่อ 3 นาที หรือ M2 (สีเขียว) ลง Gioia เดินอีก 5 นาที เดินเท้าเรียบ เหมาะรวมเดินเที่ยวกับเส้นทาง Porta Nuova

ถ้าวางแผนเที่ยว Biblioteca degli Alberi ในทริปเดียวกัน ไม่ต้องเดินทางแยก เพราะสวนนี้ล้อมฝั่งใต้ของ Bosco Verticale รวมเป็นเส้นทางเดินเดียวกันได้เลย

บรรยากาศรอบจุดชมวิวเดินง่าย สวน BAM ทางราบ ทางเดินปูเรียบ เหมาะสำหรับวีลแชร์ ถนนรอบๆ ก็เป็นฟุตปาธมาตรฐานเมืองยุโรป มีทางลาดทุกแยก ไม่ต้องขึ้นบันไดหรือปีนป่ายเพื่อชมวิวสวยๆ

ใครควรปรับความคาดหวังบ้าง

ใครที่หวังจะได้สัมผัสประสบการณ์สถาปัตยกรรมเต็มที่ เช่น ชมล็อบบี้ ขึ้นชมวิวบนหลังคา หรือดูนิทรรศการเกี่ยวกับการออกแบบ จะผิดหวังเพราะที่นี่ไม่มีอะไรแบบนั้น ไม่มีเนื้อหาหรือคาเฟ่ให้เรียนรู้เพิ่ม ไม่สามารถขึ้นข้างในได้ คุณจะได้แค่ชมจากพื้นที่สาธารณะข้างนอกเท่านั้น ใครชอบงานดีไซน์กับภูมิทัศน์จะประทับใจ แต่ถ้าไม่ อิน ก็จะรู้สึกเฉยๆ

คนที่เคยดูรูป Bosco Verticale จากแมกกาซีนหรือในเน็ตมาเยอะแล้ว มาสัมผัสจริงอาจไม่ได้เหนือกว่าเท่าไร เพราะสุดท้ายมันคือตึกพักอาศัยขนาดใหญ่ สำหรับคนมีเวลาจำกัดในมิลานหรือไม่ได้สนใจสถาปัตยกรรมมาก อาจเลือกไปที่อื่นที่รู้สึกตื่นเต้นมากกว่า