Staten Island Ferry: najlepsza darmowa przejażdżka po nowojorskim porcie

Czym właściwie jest Staten Island Ferry

Staten Island Ferry to miejski prom pasażerski — nie atrakcja turystyczna w zwykłym rozumieniu tego słowa. Kursuje całą dobę, 365 dni w roku, pod zarządem nowojorskiego Departamentu Transportu, i przy okazji oferuje jedne z najbardziej spektakularnych widoków na port w mieście — zupełnie za darmo. Trasa liczy około 8,4 km przez Zatokę Nowojorską, łącząc terminal Whitehall przy 4 South Street na Dolnym Manhattanie z terminalem St. George przy 1 Bay Street na Staten Island. Każda przeprawa trwa około 25 minut.

Prom przepływa wystarczająco blisko Statuy Wolności, żeby wyraźnie zobaczyć jej sylwetkę i pochodnię — choć drobne detale, takie jak korona, lepiej widać przez teleobiektyw lub lornetkę. W drodze powrotnej do Manhattanu panorama Dolnego Manhattanu powoli wyrasta z niskiego zarysu w ścianę szkła i stali. To widoki, za które rejsy wycieczkowe po porcie każą płacić 40 dolarów i więcej. Tutaj masz tę samą perspektywę za darmo, w towarzystwie zwykłych odgłosów pracującego miasta: komunikatów przez głośniki, łoskotu silników i okazjonalnego sygnału mgłowego.

Trochę historii, którą warto znać

Regularne połączenia parowe między Manhattanem a Staten Island sięgają roku 1817, kiedy Richmond Turnpike Company uruchomiła przeprawy. W tamtych czasach Staten Island było stosunkowo odizolowaną, wiejską społecznością, a prom stanowił jej główne połączenie z centrum handlowym miasta. W 1905 roku Miasto Nowy Jork przejęło obsługę trasy i od tamtej pory pozostaje ona usługą publiczną. Opłata za przejazd została zniesiona w 1997 roku — ta decyzja zmieniła prom z rutynowego połączenia dojazdowego w coś o wiele ciekawszego: ważny element infrastruktury publicznej, z którego może korzystać każdy bez płacenia.

Pomarańczowe promy pływające na tej trasie stały się jednym z bardziej rozpoznawalnych widoków Zatoki Nowojorskiej. Flota obejmuje kilka dużych jednostek, zdolnych przewieźć tysiące pasażerów w jednej kursie. W porannych godzinach szczytu w dni robocze promy wypełniają mieszkańcy Staten Island jadący do pracy na Manhattanie. Około południa skład pasażerów wyraźnie się zmienia — coraz więcej turystów z aparatami.

Jak wrażenia zmieniają się w zależności od pory dnia

Poranne kursy, mniej więcej między 7:00 a 9:30 w dni robocze, mają autentyczny klimat komunikacji miejskiej. Promy kursują co 15–20 minut w godzinach szczytu, a wśród pasażerów dominują miejscowi z kawą i słuchawkami. Wschodnie światło o tej porze pada bezpośrednio na panoramę Dolnego Manhattanu, co czyni poranki świetną okazją dla fotografów — choć górne pokłady są bardziej zatłoczone przez ludzi zmierzających po prostu do pracy.

Południe to prawdopodobnie najwygodniejsza pora na czysto widokową przeprawę. Promy kursują co 30 minut, tłumów jest mniej i możesz spokojnie ustawić się na zewnętrznym górnym pokładzie bez przepychania. Statua Wolności jest najlepiej widoczna z prawej (dziobowej) burty, gdy płyniesz z Manhattanu na Staten Island, i z lewej (rufowej) burty w drodze powrotnej. O południu słońce stoi już wystarczająco wysoko, żeby odblaski na wodzie nie były uciążliwe.

Przeprawy o zachodzie słońca i o zmierzchu są najbardziej fotogeniczne. Niebo za Statuą Wolności przybiera różowe i bursztynowe barwy, a światła Dolnego Manhattanu zaczynają pojawiać się, zanim jeszcze dobijemy do St. George. Na te kursy przyjeżdża więcej turystów specjalnie dla światła, więc spodziewaj się rywalizacji o miejsce przy relingu na zewnętrznym pokładzie. Jeśli planujesz fotografować panoramę podczas złotej godziny, postaw na kurs ze Staten Island z powrotem do Manhattanu — skyline będzie wtedy wprost przed Tobą, gdy będziesz się zbliżać.

Nocne przeprawy od północy to zupełnie inne doświadczenie. Promy są niemal puste, port milczy, przerywany tylko szumem silników, a odbicia świateł miasta na wodzie są naprawdę niezwykłe. Dla kogoś nocującego na Dolnym Manhattanie, kto szuka spontanicznego i niebanalnego wieczornego wyjścia — rejs w obie strony nocnym promem nic nie kosztuje i zajmuje około godziny razem z oczekiwaniem. To jedna z dziwniejszych i bardziej wartościowych rzeczy, jakie można zrobić w Nowym Jorku.

Jak dotrzeć i jak wsiąść na prom

Terminal Whitehall znajduje się na południowym krańcu Manhattanu, w bliskiej odległości od Battery Park i Memoriału 11 Września. Linia 1 metra kończy bieg na stacji South Ferry, która wyprowadza niemal prosto do wejścia do terminalu. Linie R i W zatrzymują się na Whitehall Street — dwie minuty pieszo. Jeśli przyjeżdżasz z Dolnego Manhattanu, do terminalu można dojść pieszo z Wall Street w około dziesięć minut.

Wsiadanie na prom jest bezproblemowe. Wchodzisz do środka, idziesz za znakami do strefy wsiadania i wchodzisz na pokład. Żadnych biletów, skanerów ani kolejek w normalnych warunkach. W godzinach szczytu wsiadanie bywa szybkie i nieco chaotyczne, gdy tłum dojeżdżających wlewa się do terminalu, ale poza tymi godzinami jest całkowicie spokojnie. Terminal dysponuje poczekalnią, toaletami i bezpłatnym Wi-Fi. Terminal St. George po stronie Staten Island również ma Wi-Fi, toalety oraz połączenia z Staten Island Railway i liniami autobusowymi MTA.

Prom kursuje co 30 minut przez większą część dnia i nocy, a w godzinach szczytu w dni robocze — co 15–20 minut (mniej więcej od 6:00 do 9:30 i od 15:30 do 20:00; w weekendy co 30 minut). W główne święta amerykańskie obowiązuje rozkład weekendowy. Jeśli przyjdziesz i właśnie ominiesz kurs, kolejny pojawi się najdalej za 30 minut — to sprawia, że prom łatwo wpisać w plan zwiedzania Dolnego Manhattanu bez większego planowania.

Co robić po stronie Staten Island

Większość odwiedzających dopływa do terminalu St. George i od razu wsiada na kolejny prom z powrotem do Manhattanu. To całkowicie rozsądne podejście — daje pełną panoramę portu w obu kierunkach. Okolica St. George w pobliżu terminalu ma jednak kilka miejsc wartych krótkiego spaceru, jeśli masz na to czas.

Staten Island Yankees przez lata rozgrywali mecze ligii minor na stadionie w bliskiej odległości od terminalu — aktualny status obiektu warto sprawdzić przed planowaniem wizyty. W pobliżu terminalu mieści się też Staten Island Museum w St. George, poświęcone przyrodniczej i kulturowej historii dzielnicy. Sama okolica jest przyjazna dla pieszych i zdecydowanie spokojniejsza niż Manhattan — co ma swój urok po całym dniu spędzonym na Midtownie. Trzeba jednak powiedzieć wprost: Staten Island nie jest główną atrakcją turystyczną. Jeśli masz w Nowym Jorku tylko dzień lub dwa, rejs w obie strony bez przedłużonego zwiedzania wyspy to najbardziej efektywny wybór.

Porady fotograficzne i praktyczne informacje

Do zdjęć najlepiej ustawić się na zewnętrznym górnym pokładzie. Prom lekko wibruje i kołysze, co ma znaczenie przy długich czasach naświetlania. Żeby uzyskać ostre zdjęcia Statuy Wolności, potrzebujesz czasu naświetlania co najmniej 1/250 s, żeby zniwelować drgania. Teleobiektyw w zakresie 70–200 mm przybliży statuę i ładnie skompresuje ją na tle panoramy za nią.

Kabina pasażerska ma duże okna, ale odbicia i osady solne na szybach sprawiają, że fotografowanie przez okno jest w dużej mierze zawodne. Ubierz się odpowiednio na wiatr — nawet w ciepłe dni przeprawa przez port generuje ochłodzenie, które może być znacznie niższe niż temperatura na lądzie. Zimą na odsłoniętym pokładzie bywa naprawdę zimno, a rękawiczki przydają się, gdy próbujesz obsługiwać aparat.

Jeśli widoki na port są ważnym punktem Twojej wizyty, prom naturalnie uzupełnia się z wizytą w One World Observatory lub Top of the Rock — dla perspektywy z lotu ptaka. Prom oferuje widok z poziomu wody, którego żaden taras widokowy nie może zastąpić — te dwie perspektywy się uzupełniają, a nie powielają. Jeśli szukasz szerszego zestawienia najlepszych punktów widokowych w Nowym Jorku, prom niezmiennie plasuje się wśród najbardziej przekonujących opcji — może właśnie dlatego, że jest całkowicie bezpłatny.

Szczera ocena: dla kogo ten rejs jest, a kto może go pominąć

Staten Island Ferry to jedna z najbardziej niezawodnie satysfakcjonujących rzeczy do zrobienia w Nowym Jorku — głównie dlatego, że łatwo ją odpowiednio wycenić. To przejażdżka promem. Nic nie kosztuje. Widoki są naprawdę świetne. Statua Wolności jest widoczna i blisko, choć nie możesz na niej wysiąść podczas tego rejsu. Jeśli chcesz odwiedzić Liberty Island i Ellis Island, potrzebujesz osobnego płatnego promu odpływającego z Battery Park.

Kto może być rozczarowany: osoby oczekujące przewodnika z komentarzem na żywo lub obsługi na pokładzie przekonają się, że prom jest celowo skromny w wyposażeniu. Brak komentarza, brak baru, brak gwarancji miejsca na zewnętrznym pokładzie. Jeśli zależy Ci na prawdziwym rejsie wycieczkowym z jedzeniem i narracją, wyspecjalizowane firmy turystyczne mają tę ofertę. Jeśli natomiast Twoim celem jest dotarcie na samą Statuę Wolności i Ellis Island, potrzebujesz osobnego płatnego promu odpływającego z Battery Park.

Dla osób odwiedzających Nowy Jork po raz pierwszy, podróżujących z ograniczonym budżetem, fotografów i rodzin szukających prostej i darmowej atrakcji — prom jest trudny do pobicia. Świetnie wpisuje się w plan darmowych atrakcji w Nowym Jorku i sprawdza się zarówno jako samodzielna godzinna wycieczka, jak i część całego popołudnia spędzonego na odkrywaniu południowego krańca Manhattanu.