Plaza de Cibeles: najbardziej ikoniczny plac Madrytu

Czym właściwie jest Plaza de Cibeles

Plaza de Cibeles to nie jest plac w tradycyjnym sensie – taki, gdzie można usiąść pośrodku i obserwować miejskie życie. To duże rondo na jednym z najważniejszych skrzyżowań Madrytu, z fontanną Cibeles na wyniesionej wyspie pośrodku. Dostęp pieszy do samej fontanny jest ograniczony przez nieustanny ruch samochodów, taksówek i autobusów. Co się tu zyskuje w zamian? Imponujące budynki przy każdym narożniku, fontannę, która stała się symbolem miasta, i panoramiczne widoki wzdłuż trzech z najwspanialszych alei Madrytu.

Ta różnica ma znaczenie. Kto przyjeżdża tu z myślą o piknikowej atmosferze przy fontannie, może poczuć się nieco rozczarowany. Kto przyjedzie, by fotografować całość z szerokich chodników po każdej stronie albo zrozumieć, dlaczego akurat to skrzyżowanie stało się symbolicznym sercem Madrytu, wróci zadowolony.

Fontanna: mitologia i inżynieria z białego marmuru

Fuente de Cibeles zaprojektował architekt Ventura Rodríguez, a ukończono ją w 1782 roku za panowania Karola III – króla, który przebudował znaczną część Madrytu w duchu oświeceniowych inwestycji publicznych. Fontanna przedstawia Kybelę, frygijską boginię natury i płodności, siedzącą na rydwanie ciągniętym przez dwa lwy. Detal rzeźbiarski jest tak precyzyjny, że nawet z drugiej strony ronda widać muskulaturę lwów i miękkie fałdy szaty bogini.

Pierwotnie fontanna pełniła funkcję użytkową: zaopatrywała w wodę mieszkańców Madrytu oraz tragarzy wody dostarczających ją po całym mieście. W 1895 roku przeniesiono ją z innego miejsca przy Paseo del Prado na środek nowo powstałego placu, gdzie stoi do dziś jako monument dekoracyjny.[1][5] Grupy rzeźbiarskie są wykute z marmuru, a reszta fontanny z kamienia – w popołudniowym świetle powierzchnie nabierają ciepłej, niemal kremowej barwy. Zimowymi porankami, gdy wschodzące słońce pada od strony Calle de Alcalá, fontanna mieni się niemal srebrem na tle szarego nieba.

Fontanna to także nieoficjalny gabinet trofeów Madrytu. Kibice Realu Madryt zbierają się tu po wielkich zwycięstwach, a figurę Kybele regularnie przyozdabia się w białą koszulkę klubu i szalik.[1][5] Świętowały tu również zwycięstwa hiszpańskich reprezentacji w piłce nożnej i koszykówce. Jeśli przyjedziesz po finale Ligi Mistrzów lub wielkim turnieju, spodziewaj się, że okolica będzie całkowicie nieprzejezdna.

Cztery budynki: lekcja architektury na jednym skrzyżowaniu

To, co czyni Plaza de Cibeles naprawdę imponującym miejscem pod względem urbanistycznym, to jakość otaczającej ją zabudowy. Każdy narożnik placu zamyka okazały budynek, a razem tworzą one skondensowaną lekcję architektonicznych ambicji Madrytu od późnego XVIII wieku.

Najbardziej rzuca się w oczy **Pałac Cibeles** (Palacio de Cibeles), siedziba madryckiego ratusza i centrum kultury CentroCentro. Wybudowany w latach 1907–1919, był początkowo siedzibą hiszpańskiej poczty i telegrafów. Budynek zachwyca: biała kamienna kompozycja wież, wieżyczek i ornamentów przywodzi na myśl północnoeuropejski neogotyk, pozostając jednak wyraźnie hiszpańska. To taki gmach, który zatrzymuje w pół zdania. Jeśli chcesz podziwiać Madryt z góry, warto sprawdzić osobno punkt widokowy na tarasie pałacu. Więcej o architekturze miasta znajdziesz w przewodniku po architekturze Madrytu.

Naprzeciwko stoi **Bank Hiszpanii** (Banco de España) – późno XIX-wieczna budowla neoklasyczna, emanująca spokojną powagą. Narożna wieża, usytuowana bezpośrednio przy placu, wyznacza południowo-wschodnią oś widokową od strony Calle de Alcalá. Budynek nie jest dostępny dla zwiedzających, ale stanowi ważny wizualny kontrapunkt dla bardziej rozbudowanego Pałacu Cibeles.

**Pałac Linares** (Palacio de Linares), dziś siedziba Casa de América, zajmuje południowo-zachodni narożnik.[5] To XIX-wieczna arystokratyczna rezydencja z bogato zdobionym wnętrzem, które od czasu do czasu można zwiedzać podczas wycieczek z przewodnikiem. **Pałac Buenavista** (Palacio de Buenavista), na północnym zachodzie, mieści Dowództwo Wojsk Lądowych i nie jest udostępniany publicznie, jednak jego późno XVIII-wieczna fasada dopełnia symetrię placu.[1][5]

Jak plac zmienia się w ciągu dnia

Wczesnym rankiem, przed ósmą, Plaza de Cibeles należy niemal wyłącznie do samochodów dostawczych, biegaczy i okazjonalnych pracowników nocnych zmian czekających na autobus. Ruch jest na tyle niewielki, że z chodnika słychać szum wody z fontanny – cichy, miarowy plusk, który całkowicie ginie w godzinach szczytu. To najlepsza pora do fotografowania: światło ze wschodu pada wprost na białą kamienną elewację Pałacu Cibeles, a wycieczki zorganizowane jeszcze nie zaczęły zastawiać widoku.

Przed południem zaczynają napływać grupy turystyczne i indywidualni zwiedzający. Chodniki wokół ronda robią się tłoczniejsze, a pobliskie przystanki autobusowe zapełniają się. Na wyspie z fontanną nie ma cienia, a w madryckie lato, gdy temperatura regularnie przekracza 35°C, stanie na odsłoniętym chodniku w pełnym słońcu między południem a czternastą jest naprawdę nieprzyjemne. Weź wodę, załóż czapkę i skróć wizytę, jeśli przyjedziesz w lipcu lub sierpniu.

Wieczór, od mniej więcej 19:00 do północy, to najbardziej nastrojowa pora. Cztery budynki są podświetlone od dołu, fontanna jarzy się blaskiem, a plac nabiera dostojnej urody, którą dzienny gwar zwykle przysłania. Madrycka kultura wieczornego wychodzenia sprawia, że zawsze ktoś tu jest – nie tłum, lecz stały przepływ mieszkańców na spacerze, par zatrzymujących się na zdjęcia i turystów, którzy zdążyli już polubić miasto tak jak jego mieszkańcy.

Dojazd i poruszanie się po okolicy

Najwygodniej dotrzeć tu metrem – linia 2 do stacji Banco de España wyprowadza cię na poziom ulicy mniej niż 50 metrów od placu. Wyjście ze stacji jest po południowej stronie Calle de Alcalá, w bezpośredniej bliskości budynku Banku Hiszpanii i fontanny. W pobliżu zatrzymuje się też wiele linii autobusowych EMT: 1, 2, 9, 10, 15, 20, 34, 51, 52, 53, 74, 146, 202 i 203.[1][5] Stacje dokowania rowerów miejskich BiciMAD znajdują się przy Paseo del Prado 1B i Calle Alcalá 48.[5]

Plaza de Cibeles leży na przecięciu trzech ważnych arterii Madrytu. Idąc na południe wzdłuż Paseo del Prado, w kilka minut docierasz do Muzeum Prado i ogrodu botanicznego. Na północ wzdłuż Paseo de Recoletos trafisz na Plaza de Colón. Idąc na zachód Calle de Alcalá w kierunku Puerta del Sol, przejdziesz przez samo serce centralnego Madrytu. To sprawia, że Cibeles naturalnie pełni rolę punktu orientacyjnego, a nie celu samego w sobie.

Chodniki wokół placu są dostępne dla wózków inwalidzkich dzięki przejściom dla pieszych, choć intensywny ruch i brak miejsc do odpoczynku sprawiają, że zwiedzanie w tym miejscu jest wygodniejsze dla osób dobrze poruszających się w warunkach miejskich. Sama wyspa z fontanną nie ma dostępnego przejścia dla pieszych.

Czego realistycznie się spodziewać

Plaza de Cibeles jest warta zobaczenia, ale funkcjonuje przede wszystkim jako trakt komunikacyjny i tło, a nie miejsce do kontemplacji. Przy fontannie nie usiądziesz. Będziesz ją fotografować zza strumienia samochodów. Obejdziesz plac dookoła, uniósłszy wzrok na budynki, i poczujesz tę charakterystycznie madrycką grandezę serwowaną bez zbędnego ceremoniału.

Jeśli cztery otaczające budynki interesują cię architektonicznie, warto połączyć wizytę ze spacerem do Edificio Metrópolis przy Calle de Alcalá, około 200 metrów stąd. Odcinek Alcalá między Cibeles a Gran Vía kryje jedne z najpiękniejszych wczesno XX-wiecznych fasad Madrytu, skupionych na niewielkiej przestrzeni. Jeśli chcesz poznać najlepsze punkty widokowe w mieście, zajrzyj do przewodnika po najlepszych widokach w Madrycie, który opisuje pobliskie punkty widokowe warte połączenia z wizytą tutaj.

Kto szuka placu, gdzie można usiąść, zjeść coś i wchłonąć rytm dzielnicy, znajdzie w Madrycie miejsca o wiele bardziej sprzyjające. Plaza de Santa Ana, Plaza de la Paja i Plaza de Oriente oferują ławki, cień i zupełnie inny klimat. Plaza de Cibeles jest do podziwiania, nie do siedzenia.