Ulica Kulturalna Liulichang: pekiński korytarz antyków i sztuki kaligrafii

Czym tak naprawdę jest Liulichang

Ulica Kulturalna Liulichang (琉璃厂文化街) to 800-metrowy deptak w dzielnicy Xicheng, podzielony na część wschodnią i zachodnią przez South Xinhua Street. Nazwa oznacza mniej więcej „ulicę fabryki glazurowanych dachówek" — bezpośrednie nawiązanie do pieców z epoki Yuan i Ming, w których wypalano ceramiczne dachówki dla cesarskich budynków, świątyń i rezydencji w tej części miasta. Piece dawno zniknęły, ale nazwa pozostała, a z czasem dzielnica przekształciła się w coś zupełnie innego: skoncentrowane targowisko tuszów, pędzli do kaligrafii, antycznych pieczęci, klasycznych odbitek, starych map i tradycyjnych malowideł.

W czasach dynastii Qing uczeni przybywający do Pekinu na egzaminy cesarskie gromadzili się właśnie w tej okolicy. Wkrótce pojawiły się księgarnie, sprzedawcy grafik i handlarze antykami, a ulica stała się jednym z najbardziej intelektualnie żywych korytarzy handlowych w mieście. To, co widzisz dziś, to rekonstrukcja fasad w stylu Qing: szare dachówki, rzeźbione drewniane szyldy i czerwone lakierowane framugi. Architektura jest odtworzona, a nie oryginalna — warto to wiedzieć z góry. Wnętrza budynków kryją jednak sklepy, których zasoby i reputacja sięgają wielu pokoleń.

Ulica o różnych porach dnia

Przyjdź przed 9:30 rano, a zastaniesz właścicieli sklepów rozwijających bambusowe rolety, układających kamienie do tuszu na wystawach i pijących herbatę przy drewnianych ladach bez najmniejszego pośpiechu. O tej porze ulica pachnie lekko sadzą sosnową i starym papierem — zapach pochodzący od produktów tuszowych i stosów pożółkłych ksiąg widocznych przez uchylone drzwi. To naprawdę najlepszy moment na pytania: właściciele są rozluźnieni, a zaskakująco wielu mówi przyzwoicie po angielsku lub bez wahania sięga po telefon, żeby coś przetłumaczyć.

Około południa zaczynają przybywać grupy wycieczkowe i zachodnia część ulicy robi się tłoczna — szczególnie przy większych, bardziej znanych sklepach, takich jak Rongbaozhai. Ciszę zastępuje głos przewodnika mówiącego do mikrofonu. Jest jeszcze swobodnie, ale rytm ulicy wyraźnie się zmienia. Jeśli chcesz fotografować fasady bez ludzi w kadrze, ranek jest Twoim jedynym oknem.

Późne popołudnie przynosi drugi, spokojniejszy okres. Grupy wycieczkowe już odjechały, światło pada ukośnie na rzeźbione szyldy, a ulica zyskuje bardziej fotogeniczny charakter. Kilka sklepów zaczyna zamykać się około 17:30–18:00. Nie ma tu żadnej dramatycznej atmosfery wieczornej — to nie jest nocny targ i po zmroku ulica nie żyje żadną regularną aktywnością.

Co znajdziesz w sklepach

Sklepy przy Liulichang dzielą się mniej więcej na trzy kategorie. Pierwsza to tradycyjne artykuły piśmiennicze i malarskie: pędzle dobierane według rodzaju i twardości włosia, kamienie do tuszu z Guangdongu i Anhui, laski tuszu z sadzy sosnowej i olejowej oraz papier ryżowy w dziesiątkach gramatur i faktur. To narzędzia pracy sprzedawane poważnie praktykującym kaligrafom i malarzom — nie pamiątki dla turystów. Ceny za dobrej jakości produkty zaczynają się od rozsądnych kwot, ale szybko rosną przy materiałach dawnych lub wyrobach renomowanych rzemieślników.

Druga kategoria to antyki i reprodukcje: kamienne pieczęcie, okucia z brązu, porcelana, odbitki ze steli historycznych i malowane zwoje. Kupujący powinni podchodzić do zapewnień o autentyczności z rozsądnym sceptycyzmem. Oryginalne przedmioty istnieją tu obok starannie wykonanych reprodukcji, a granica między nimi nie zawsze jest wyraźna. Jeśli planujesz wydać większą sumę, pamiętaj, że weryfikacja autentyczności leży po Twojej stronie — a wywóz prawdziwych dóbr kultury z Chin wymaga oficjalnej dokumentacji.

Trzecia kategoria to książki i grafiki, skupione głównie w starszych, spokojniejszych sklepach we wschodniej części ulicy. Znajdziesz tu stare mapy Pekinu, reprodukcje drzeworytów, zbiory klasycznej poezji i albumy z historii sztuki. Nawet odwiedzający nieznający chińskiego często uznają same materiały wizualne za warte przejrzenia.

Rongbaozhai i sklepy–kotwice

Rongbaozhai (荣宝斋), założony w 1672 roku, to bez wątpienia najważniejszy sklep na tej ulicy i jeden z najistotniejszych punktów sprzedaży materiałów artystycznych i dzieł sztuki w całych Chinach. Zajmuje obszerny, wielopiętrowy budynek na zachodniej części Liulichang. Znajdziesz tu oryginalne prace współczesnych chińskich artystów, klasyczne reprodukcje wytwarzane żmudną techniką drzeworytniczego akwarelu — praktykowaną w tym miejscu od późnego okresu Qing — oraz szeroki wybór materiałów dla artystów. Reprodukcje, do których tworzenia potrzeba niekiedy setek osobno rzeźbionych klocków, są uważane za poważne dzieła samodzielne. Ceny są wyraźnie oznaczone, sklep nie negocjuje.

Daiyuexuan (戴月轩) specjalizuje się w pędzlach i zaopatruje kaligrafów oraz malarzy od ponad stulecia. Sklep jest niewielki, personel fachowy, a oferta sięga od tanich pędzli dla studentów po ręcznie robione narzędzia z sierści kozy lub tchórza w cenie kilkuset juanów. Jeśli szukasz jednej pamiątki, która jest naprawdę użyteczna i kulturowo wyjątkowa, dobry pędzel z Daiyuexuan to lepszy wybór niż większość rzeczy sprzedawanych na innych ulicach turystycznych Pekinu.

Aby zrozumieć, jak Liulichang wpisuje się w szerszą scenę artystyczną Pekinu, przewodnik po współczesnej sztuce Pekinu śledzi tamtejszy świat sztuki od tradycyjnej kultury tuszu po galerie dzielnicy 798 — przydatna lektura przed wizytą lub po niej.

Dojazd i poruszanie się po okolicy

Najwygodniej dotrzeć tu metrem linii 2 do stacji Hepingmen. Wyjdź ze stacji i idź na południe wzdłuż South Xinhua Street przez około 550 metrów. Szare dachówki sklepowych fasad stają się widoczne, zanim jeszcze dojdziesz do skrzyżowania. W pobliżu zatrzymują się też autobusy 7, 14 i 15. Taksówki i aplikacje do zamawiania przejazdów mogą dowieźć Cię bezpośrednio pod wskazany adres.

Wschodnia i zachodnia część Liulichang połączone są kładką dla pieszych nad South Xinhua Street, która podobno posiada windy. Główna nawierzchnia ulicy jest wybrukowana i pozioma, choć poszczególne sklepy mają progi wejściowe różnej wysokości. Pełnej dostępności bez barier we wszystkich sklepach nie można zagwarantować, dlatego osoby korzystające ze sprzętu do poruszania się powinny liczyć się z możliwymi utrudnieniami wewnątrz niektórych obiektów.

Liulichang leży w dzielnicy Xicheng, wystarczająco blisko innych ważnych miejsc, by połączyć pół dnia z wizytą na ulicy handlowej Dashilar na wschodzie lub tradycyjnymi zaułkami szerszej dzielnicy Xicheng na północy.

Fotografia i praktyczne wskazówki

Ulica wychodzi świetnie na zdjęciach przy pochmurnym niebie — szarość dachówek i czerwień lakieru wyglądają wtedy wyraźnie, bez ostrego kontrastu słonecznego. Deszczowe dni są tu wręcz urokliwe: odbicia w kamiennej nawierzchni, mniej przechodniów i ciepłe wnętrza sklepów kontrastujące z mokrą fasadą. Szerokokątny obiektyw przyda się do ujęć pełnych fasad, a makro — do detali kamieni tuszowych czy rzeźbionych pieczęci. Większość sklepów pozwala na fotografowanie wewnątrz po zapytaniu; wielu właścicieli przyjmuje to z radością.

Szersze porady dotyczące fotografowania tradycyjnych ulic i hutongów Pekinu znajdziesz w przewodniku fotograficznym po Pekinie — ze szczegółowymi wskazówkami dotyczącymi pory dnia, lokalizacji i ustawień aparatu w starszych dzielnicach miasta.

Jakość powietrza w Pekinie zmienia się w zależności od sezonu i pogody. W dni o wysokim zanieczyszczeniu zdjęcia na zewnątrz mogą wychodzić zamglone, a dłuższy pobyt na świeżym powietrzu może być uciążliwy dla wrażliwszych osób. Przed zaplanowaniem całego dnia w tej części miasta sprawdź aktualne odczyty jakości powietrza.

Czy Liulichang jest warte Twojego czasu?

Jeśli interesujesz się chińską sztuką, kaligrafią lub kulturą materialną, Liulichang to jedno z niewielu miejsc w Pekinie, gdzie możesz poważnie obcować z tymi zagadnieniami na poziomie ulicy — bez muzealnego szkła dzielącego Cię od eksponatów. Gęstość specjalistycznej wiedzy skupionej na 800-metrowym odcinku jest niezwykła i warta spokojnych dwóch godzin.

Jeśli szukasz żywej ulicy z jedzeniem, targowego klimatu lub interaktywnych atrakcji — to nie jest właściwa ulica. Liulichang jest cicha i handlowa w bardzo konkretny, skupiony sposób. Nie ma tu społecznej energii Nanluoguxiang ani kulinarnego magnetyzmu Guijie. Odwiedzający, którzy stawiają na różnorodność wrażeń lub tłoczną atmosferę, często wychodzą rozczarowani.

Osoby odwiedzające Pekin po raz pierwszy, które chcą wpleść Liulichang w szerszy plan zwiedzania, mogą skorzystać z planu zwiedzania Pekinu na 3 dni, by zobaczyć, jak ulica łączy się z pobliskimi atrakcjami, m.in. ze Świątynią Nieba i hutongami dzielnicy Xicheng.