Museo del Novecento: Milano'nun Duomo Meydanı'ndaki 20. Yüzyıl Sanat Müzesi

Museo del Novecento Nedir?

Museo del Novecento, Milano'nun 20. yüzyıl İtalyan sanatına adanmış müzesidir. 6 Aralık 2010'da, Piazza del Duomo'nun güneybatı köşesine yerleşmiş Rasyonalist üslupta bir yapı olan Palazzo dell'Arengario'da kapılarını açtı. Koleksiyonunda yaklaşık 400 eser barındıran müze, İtalyan modernizminin ülke genelindeki en tutarlı koleksiyonlarından birini sunuyor.

Müze, doğrudan Milano Katedrali'nin karşısında yer alıyor; bu da konumun içerik kadar önemli olduğu anlamına geliyor. Bir zamanlar Faşizm dönemi siyasi mitinglerinin sahnesi olan bu binaya adım atıyor, onu şimdi Fütürist tablolara, Arte Povera enstalasyonlarına ve yüzyıl ortası soyut sanatına ev sahipliği yaparken buluyorsun. Binanın geçmişi ile bugünkü kültürel misyonu arasındaki bu gerilim, ziyareti ilginç kılan şeylerin başında geliyor.

Bina: Palazzo dell'Arengario

Palazzo dell'Arengario, mimarlar Piero Portaluppi, Enrico Agostino Griffini, Pier Giulio Magistretti ve Giovanni Muzio tarafından 1930'lar ile 1950'ler arasında tasarlandı. 'Arengario' adı, İtalyanca'da kamusal konuşma kürsüsü ya da sivil salon anlamına gelen ortaçağ kökenli bir terimden geliyor; bina kısmen Mussolini'nin meydandaki kalabalıklara hitap ettiği bir sahne olarak tasarlanmıştı. Özgün biçimiyle hiçbir zaman tamamlanamadı ve II. Dünya Savaşı'nın ardından onlarca yıl boyunca atıl kaldı.

Müzeye dönüştürme çalışmaları mimarlar Italo Rota ve Fabio Fornasari tarafından tamamlandı. Üst katlarda dolanıp inen etkileyici bir spiral rampa, Arengario'yu komşu Palazzo Reale'ye bağlayan cam bir geçit ve tepede dairesel panoramik bir teras eklediler. Mimarlar, özgün Rasyonalist detayları — traverten yüzeyler, yüksek pencereler, cephedeki geometrik kabartmalar — silmek yerine, çağdaş eklemelerle bir arada var olmasına bilinçli olarak izin verdi.

Bina, Duomo bölgesi'nin tam kalbinde, kuzeyde Galleria Vittorio Emanuele II ve doğuda Palazzo Reale'ye komşu olarak duruyor. Mimari açıdan, içeri girmeden önce dış cephedeki kabartmalara göz atmaya değer: dönemin görkemli Rasyonalist görsel diliyle emek ve yurttaşlık yaşamı temalarını işliyorlar.

Koleksiyon: İçeride Neler Göreceksin?

Kalıcı koleksiyon, 19. yüzyılın sonlarından 1980'lere uzanan İtalyan sanatını kabaca kronolojik bir sırayla ele alıyor; ancak en güçlü bölümler 20. yüzyılın başı ve ortasını kapsıyor. Müzede Fütürist hareketten önemli eserler yer alıyor — Umberto Boccioni'nin tabloları ve heykelleri öne çıkanlar arasında. Koleksiyonun, çift yükseklikli bir mekânda bir Boccioni heykeliyle açılması kurumsal açıdan güçlü bir ilk izlenim bırakıyor.

Fütürizmin ötesinde odalar, savaşlar arası dönemin tutucu figüratif hareketi olan Novecento Italiano'yu, 1940'lar ve 1950'lerin soyut sanatını ve Arte Povera'yı ele alıyor. Koleksiyonda Giorgio de Chirico, Lucio Fontana (yırtılmış tuvallerden oluşan 'Concetto Spaziale' serisi, koleksiyonun en tanınan parçaları arasında), Piero Manzoni ve Alighiero Boetti'nin eserleri yer alıyor. Daha az sayıda uluslararası yapıt ise İtalyan sanatını geniş Avrupa hareketleri bağlamına oturtmak için sergileniyor.

Birden fazla kata yayılan düzen, ziyarete belirgin bir fiziksel ritim katıyor: on yılları geçerek yukarı çıkıyor, her kat farklı ışık koşulları ve tavan yükseklikleri sunuyor. Katları birbirine bağlayan spiral rampa, eserleri alışılmadık açılardan gördüğün anlar yaratıyor — sanat için her zaman en flatöz sonucu vermese de mimari açıdan akılda kalıcı. Acele etmeden kalıcı koleksiyonu gezmek için en az 90 dakika ayır; etiketleri dikkatle okuyanlar ya da koleksiyona gerçekten ilgi duyanlar 2,5 saate kadar harcayabilir.

Çatı Terası: Tırmanmaya Değer Manzaralar

Arengario'nun tepesindeki dairesel cam teras, binanın sunduğu en pratik ödüllerden biri. Buradan Piazza del Duomo'ya neredeyse engelsiz bir manzara açılıyor ve Katedrali'nin Gotik cephesi ile kulecikleri, bu yükseklikte sokak düzeyindekinden bambaşka görünüyor. Aynı açıdan Galleria Vittorio Emanuele II'nin çatı detayları ve kuzeye doğru yayılan kentsel doku da izlenebiliyor. İlkbahar ve sonbaharda açık günlerde ufukta Alpler'i görmek mümkün.

Teras müze girişine dahil olduğu için Milano Katedrali çatı terasları'na kıyasla çok daha uygun fiyatlı; üstelik oldukça farklı bir bakış açısı sunuyor. Dezavantajı şu: Katedrali'n içinden değil, dışından bakıyorsun — bunun sana uygun olup olmadığı tamamen ne aradığına bağlı. Sabah ışığı fotoğraf çekimi için genellikle daha iyi; Katedrali'nin mermer cephesine doğrudan vuruyor. Öğleden sonra ise batıdan sert ve düz bir ışık gelebilir.

Ziyaret Pratiği: Saatler, Kalabalık ve Zamanlama

Müze pazartesi 14:30-19:30, salıdan cumaya ve pazar günleri 10:00-19:30, perşembe ve cumartesi ise 10:00-22:30 saatleri arasında açık. Son giriş kapanmadan bir saat önce. Perşembe ve cumartesi akşamlarının uzatılmış saatlerine dikkat etmekte fayda var: hafta içi akşam 20:00'daki müze, hafta sonu sabah 11:00'dekinden çok daha sakin oluyor; Fontana'nın tuvalleri gibi bazı eserler, odada daha az insan varken ve yapay ışık altında gerçekten çok daha etkileyici görünüyor.

Hafta içi 10:00-12:00 arası sabah saatleri genellikle okul gruplarını çekiyor; bu da bazı galerilerin kalabalık ve gürültülü hissettirmesine yol açabiliyor. Öğleden sonra 14:00'dan itibaren, özellikle haftanın ortasında, ortam belirgin biçimde sakinleşiyor. Hafta sonu öğleden sonraları daha kalabalık oluyor ama çoğu ziyaretçinin en sona bıraktığı üst katlardan başlayıp kalabalığa ters yönde inerek geri gelirsen rahatlıkla üstesinden gelirsin.

Buraya ulaşmak için özel bir yönlendirmeye gerek yok: Duomo metro istasyonu (kırmızı M1 ve sarı M3 hatları) doğrudan Piazza del Duomo'ya çıkıyor. Müzenin girişi meydanın üzerinde, açıkça işaretlenmiş. Via Orefici ve Corso Vittorio Emanuele II üzerinden geçen tramvay hatları da iki dakikalık yürüme mesafesinde duruyor.

Fotoğrafçılık ve Pratik Bilgiler

Flaşsız fotoğraf çekimi kalıcı koleksiyon galerilerinde genellikle serbest; ancak bazı eserler kısıtlamalara tabi olabilir. Çatı terası binadaki en iyi fotoğraf koşullarını sunuyor; iç spiral rampa da mimari açıdan güçlü bir fotoğraf konusu. Mümkünse büyük çantayla gelme: emanet imkânı mevcut ama yoğun dönemlerde çanta kontrolü girişe birkaç dakika ekleyebilir.

Giriş katında makul bir İtalyan sanat kitabı ve tasarım nesnesi seçkisi sunan bir mağaza var. Küçük bir kafe alanı da mevcut; ancak duraklayıp bir şeyler yiyip içmek için değil, hafif bir mola için düşünmek daha doğru. Ziyareti uzun bir kültürel öğleden sonraya dönüştürmek isteyenler için,

Piazza Scala'daki Gallerie d'Italia mantıklı bir tamamlayıcı seçenek — İtalyan sanat tarihinin farklı bir dilimini kapsıyor ve yürüme mesafesinde. Milano'nun müze haritasına daha geniş bir perspektiften bakmak isteyenler için Milano'nun en iyi müzeleri rehberi, Novecento'nun şehrin diğer büyük koleksiyonları arasındaki yerini ortaya koyuyor.

Zamanını Vermeye Değer mi?

Museo del Novecento, ciddi bir Milano programında kesinlikle hak ettiği yeri alıyor — ama gerçekçi beklentilerle. Koleksiyon genişlik değil, derinlik sunuyor: özellikle İtalyan modernizmine ilgi duyan ziyaretçileri ödüllendiriyor. Rönesans ya da Barok sanat öncelikli ilgi alanınsa, Pinacoteca di Brera ya da Pinacoteca Ambrosiana sana daha doğrudan hitap edecektir.

Çocuklarla gelenler, soyut ve kavramsal eserlerin genç izleyicilere mesela Museo Nazionale della Scienza e della Tecnologia gibi daha etkileşimli mekânlar kadar ilgi çekmeyebileceğini fark edebilir. Bununla birlikte çatı terası her yaştan ziyaretçiye hitap etme eğiliminde; binanın kendisi de — spiral rampası ve değişen ışığıyla — yalnızca sanatın ötesinde ilgiyi canlı tutuyor.

20. yüzyıl Avrupa sanatına, savaşlar arası İtalyan kültür tarihine ya da Rasyonalizm mimarisine ciddi ilgi duyanlar ziyaretten sürekli bir keyif alacaktır. Tam fiyatı 10 EUR olan bilet, koleksiyon, mimari ve manzaranın bir araya geldiği düşünüldüğünde makul. Ücretsiz giriş saatlerinde ise şehir merkezinin en güçlü kültürel tekliflerinden biri haline geliyor.