Art Nouveau sa Valencia: Gabay sa Modernistang Gusali ng Lungsod

Ano ang Modernismo Valenciano? Ang Lokal na Tawag sa Art Nouveau

Kapag pinag-uusapan ng mga taga-Valencia ang kanilang Art Nouveau, tinatawag nila itong Modernismo Valenciano sa Espanyol, o Modernisme Valencià sa kakaibang wika ng lungsod. Kabilang ang kilusang ito sa lumawak na alon ng Art Nouveau sa Europa na sumaklaw sa arkitektura, sining, at disenyo mula 1890 hanggang unang bahagi ng 1910s. Sa Valencia, tinutukoy ang pinakamasaganang panahon nito mula 1899 hanggang 1917, bagaman may ilang mahahalagang gusali na nakumpleto pa makalipas nito.

Pinagkaiba ng bersyong Valenciano ay ang masiglang paggamit ng lokal na tema. Kung ang Modernisme ng Barcelona ay hango sa Gothic revival at nasyonalismo ng Catalonia, ang mga arkitekto ng Valencia ay nagtampok sa mga imahe ng huerta: mga panel na ceramic na nagpapakita ng mga puno ng dalandan na hitik sa bunga, mga uhay ng trigo, mga bangka at bulaklak ng azahar. Ginamit ang bakal bilang estruktura at dekorasyon, at ang makulay na ceramic tile (azulejo), na matagal nang bahagi ng rehiyon, ay naging tatak ng kanilang mga gusali at disenyo sa loob.

Mga Pangunahing Arkitekto ng Panahon ng Art Nouveau sa Valencia

Apat na arkitekto ang tunay na nagtakda ng Modernismo sa Valencia. Kapag alam mo kung sino ang nagdisenyo, mas nagkakaroon ng saysay ang bawat paglalakad mo sa lungsod.

• Demetrio Ribes Marco (1875–1921) Pinakatanyag na Modernistang arkitekto sa Valencia, kilala sa pagguhit ng Estación del Norte (binuksan 1917). Nag-aral siya sa Madrid, naglakbay sa Europa, at hinaluan ang sariling disenyo ng may Vienna at French na sandigan bago dinala sa Valencia.
• Francisco Mora Berenguer (1875–1961) Masinop sa paggawa ng tirahan at komersyal na gusali, lalo na sa distrito ng Eixample. Di gaanong dikit sa palamuti gaya ni Ribes kaya minsan hindi agad napapansin, pero sulit pagtingnan ng malapitan.
• Manuel Peris Ferrando Kasabayan, nagdisenyo ng mga tirahan sa makasaysayang sentro at lumalawak na Ensanche. Mahilig gumamit ng ceramic tile panels na tatak Valenciano.
• José María Manuel Cortina Pérez (1868–1950) Mas matanda, tumawid mula historicismo patungong Modernista; pinakanakikita ang kaniyang impluwensiya sa Calle de la Paz na maraming gusali na may kakaibang dekorasyon.

Mapapansin na ang Mercado Central ay nilikha nina Francisco Guardia Vial at Alejandro Soler March, dalawang arkitekto na nagsimula pa noong 1914 ngunit natapos lang ang proyekto pagsapit ng 1928—lampas na sa inilalarawang Modernista period. Inspirasyon at palamuti ng Modernismo ang merkado, pero mas huli na itong naipatayo.

Mga Dapat Makita: Praktikal na Rundown

Pinakamakapal ang hanay ng Art Nouveau sa Valencia sa tatlong lugar: ang makasaysayang sentro (Centro Histórico), ang Ensanche (tinatawag ding Eixample), at ang kahabaan ng Calle de la Paz na nag-uugnay sa kanila. Halos kaya mo itong lakarin nang kalahating araw lang.

• Estación del Norte Pangunahing istasyon ng tren sa Valencia para sa lokal at rehiyonal na biyahe, idinisenyo ni Demetrio Ribes (binuksan 1917). Balot sa ceramic panel na may mga puno ng dalandan at trigo—parang deklarasyon ng identidad agrikultural ng Valencia. Sa loob, mapag-uusapan ang ganda ng bakal, salamin at mosaic na sahig. Libre ang pasok—puwedeng lakarin at pagmasdan ang labas. Katabi lang ito ng bullring (Plaza de Toros) kaya puwedeng isabay sa isang lakad.
• Mercado Central Mahigit 8,000 metro kwadrado sa dalawang palapag—isa sa pinakamalaking palengke sa Europa at kaakit-akit na tingnan. Ang dome, mga haliging bakal, bintanang stained glass, at mga detalyeng ceramic ay hindi lang basta palengke kundi karanasang arkitektural. Pumunta bago mag-10:00 ng umaga sa isang weekday para lungsod pa at buhay ang palengke—bukas ito Lunes hanggang Sabado ng umaga. Sarado tuwing Linggo at pista opisyal; i-check ang oras sa website ng Ayuntamiento de Valencia bago bumisita.
• Calle de la Paz Ang kalye sa gitna ng sentro ay may pinakamaraming sunod-sunod na harapan ng Modernista at eclectic na gusali. Pitong mahahalagang gusali ang natukoy dito, karamihan hinahaluan ng Art Nouveau na dekorasyon sa mas naunang basehang istilo. Lakarin mo nang dahan-dahan, at tumingin pataas sa mga balkonahe, cornice, at bintana sa itaas ng mga tindahan.
• Mercado de Colón Itinayo noong 1914-1916 sa Eixample, ito'y isa pang malaking modernistang palengke na bakal at ceramic ang gamit. Diparin sa Central Market, inayos itong muli at karaniwang para na lang sa food at drink—perfect para huminto sa kape habang nilalasap ang arkitektura.
• Mga Gusali sa Gran Vía Marqués del Turia Ang grand boulevard ng Eixample ay maraming tirahan at komersyal na Modernistang gusali. Hindi masyadong tinatambayan ng turista kaya sulit ang paglakad dito at pagtingin sa magagandang harapan nang wala kang kaagaw.

Pinakamahusay na Ruta para Malibot ang Modernistang Valencia

Pinakamadaling paraan para makita ang mga Art Nouveau na gusali ay pagsamahin ang opisyal na ruta ng arkitektura at ang paglalakad na paligid ng lumang lungsod ng Valencia. Magkadikit ang makasaysayang sentro at Eixample, kaya puwedeng magsimula sa Estación del Norte, dumaan sa Calle Xàtiva at Plaza de Toros, pumasok sa city core sa Plaza del Ayuntamiento, sundan ang Calle de la Paz papunta sa Cathedral quarter, at bumalik sa Eixample via Gran Vía Marqués del Turia papuntang Mercado de Colón.

Maglaan ng dalawa hanggang tatlong oras para dito, lalo na kung mahilig kang kumunan ng litrato at basahin ang mga impormasyon sa gilid ng gusali. Kung gusto mong isama ang Mercado Central, idagdag ang 45 minuto panghiwalay, ideal kung maaga ka magsisimula bago magsiksikan ang tao bandang 11:00.

Kung gusto mo ng mas sistematikong paglibot, maraming tour operator na nag-aalok ng pribadong Modernistang arkitektura tours. Karaniwan itong dalawang oras, English o Spanish ang tour guide, at tatalakayin ang malalim na konteksto ng estilo at kasaysayan. Ang group tour ay nasa 15-20 euro bawat tao; mas mahal ang private pero ikaw ang may kontrol.

Pana-panahong Tip at Daloy ng Tao

Dahil karamihan sa Modernistang gusali ay panlabas na harapan o gumaganang pampublikong lugar, puwede ang ruta kahit anong panahon. Mediterranean ang klima ng Valencia, kaya banayad ang taglamig (bihirang bumaba sa 10°C) at hindi problema kahit Enero. Pinakamagandang panahon: tagsibol (Marso-Mayo) at taglagas (Setyembre-Nobyembre), balanse ang init at dami ng tao.

Isang seasonal na pagpapaalala: ang Fallas tuwing Marso (tingnan ang gabay sa Las Fallas)—libo-libong bisita ang dumadayo at siksik ang old town, lalo na sa Plaza del Ayuntamiento area. Kung gusto mo ng masayang crowd, perfect ito, pero kung kapal ng tao ang ayaw mo, mahirap makapagbagal lalo sa Calle de la Paz at selalu kang lulusong sa tao sa Mercado Central bago ang Fallas mismo.

Tag-init (Hunyo-Agosto) ang pinakatuyo pero pinakamainit, lagpas 30°C kapag Hulyo-Agosto. Hindi komportable maglakad sa tindi ng init sa tanghali, kaya mag-umpisa ng maaga (bago mag-9:00) o maglakad sa hapon. Ang mga Modernistang palengke at istasyon ay maganda ring pahingahan mula sa araw.

Karaniwang Pagkakamali at Makatotohanang Paalala

Pinakamalaking maling akala: inaasahang kasinglaki o kasikat ng Barcelona ang Art Nouveau ng Valencia. Hindi ganon. Yung sa Barcelona may mga iconic na gusali, tulad ng Sagrada Família at Casa Batlló. Ang sa Valencia, mas nakakalat at hindi ganoon kalaki. Ang katangian dito ay detalye na unti-unting lilitaw habang naglalakad—hindi puro overpowering na landmark (maliban na lang siguro sa Estación del Norte na medyo papasa).

Marami sa mga gusali sa Calle de la Paz ang kadalasang tinatawag na Modernista ng tourism materials pero mas tama kung eclectic—halo ng Art Nouveau at neo-baroque/historicist. Hindi ito dahilan para huwag libutin; maganda pa ring tignan, pero dapat mong malaman na hindi laging puro Modernismo gaya sa Barcelona.

Kung arkitektura talaga ang habol mo sa Valencia, sabayan mo ang rutang Modernista ng mas malawak na takbo ng lungsod. Ang Ciudad de las Artes y las Ciencias (Ciudad de las Artes y las Ciencias) ay kabaligtaran: puro futuristang disenyo nina Santiago Calatrava at Félix Candela mula 1990s pataas. Ang contrast—mula sa orange tiles ni Ribes sa Estación del Norte hanggang sa mapuputing exoskeleton ni Calatrava—ang nagpapakita ng lawak ng ambisyon ng Valencia sa arkitektura.