พิพิธภัณฑ์มาครีตต์ บรัสเซลส์: แหล่งรวมผลงานมาครีตต์ที่ใหญ่ที่สุดในโลก

พิพิธภัณฑ์มาครีตต์คืออะไร จริงๆ

Musée Magritte Museum ไม่ใช่พิพิธภัณฑ์รวมงานแนวเหนือจริงหรือสมัยใหม่เบลเยียมทั่วไป แต่โฟกัสศิลปินเพียงคนเดียว คือเรอเน่ มาครีตต์ (1898–1967) จิตรกรผู้ฝากหมวกโบว์เลอร์ แอปเปิลลอยน้ำ และภาพเหนือจริงสุดขอบจนกลายเป็นไอคอนศิลปะแห่งศตวรรษที่ 20 พิพิธภัณฑ์เปิดปี 2009 ในเครือ Royal Museums of Fine Arts of Belgium รวบรวมผลงานกว่า 200 ชิ้นทั้งภาพวาด กวอช ร่างเส้น ประติมากรรม ฟุตเทจภาพยนตร์ รวมถึงเอกสารส่วนตัวและภาพถ่ายหายาก

คอลเลกชั่นที่ลึกขนาดนี้ทำให้ต่างจากการไปเห็นเพียงไม่กี่ชิ้นของมาครีตต์ที่แยกตามพิพิธภัณฑ์ต่างๆ ในยุโรป ที่นี่จะเห็นพัฒนาการทั้งชีวิต ตั้งแต่งานโฆษณา-โปสเตอร์ที่ได้รับอิทธิพลจากอิมเพรสชั่นนิสม์ งานยุค Surrealist ที่เป็นเอกลักษณ์ จนเข้าสู่ช่วงท้ายแบบ Vache ที่ตั้งใจหยาบ-แรงขึ้น ตัวอาคารเองเป็นบ้านเก่าสไตล์นีโอคลาสสิกที่ Place Royale 2 ถ้าซื้อตั๋ว online เข้าได้ทางนี้ ส่วน walk-in ต้องไปซื้อตั๋วที่ rue de la Régence 3

คอลเลกชั่นในพิพิธภัณฑ์: มีอะไรให้ดูบ้าง

พิพิธภัณฑ์จัดแสดงงานแยกตามช่วงเวลาในแต่ละชั้น ชั้นล่างสุดจะเป็นงานยุคตั้งไข่ ทั้งงานออกแบบวอลล์เปเปอร์ งานโฆษณา ที่หล่อหลอมความคลั่งไคล้ต่อภาพกับภาษาและความสัมพันธ์ระหว่างวัตถุกับชื่อ งานกลุ่มนี้คนมักเดินผ่านเร็วและไม่ค่อยแน่น ใครอยากเข้าใจวิธีคิดหรือกระบวนการสร้างภาษาทัศน์ของมาครีตต์จะได้อะไรเยอะกว่าการมาดูแค่ภาพดังๆ

ชั้นกลางๆ คือไฮไลท์ที่คนส่วนใหญ่รอชม: งานที่เกี่ยวกับ “The Treachery of Images” (ต้นฉบับ “Ceci n’est pas une pipe” อยู่ลอสแองเจลิส ที่นี่มีภาพศึกษาและงานใกล้เคียง), “Golconde”, “The Rape” และชุดหมวกโบว์เลอร์ในตำนาน ช่วงสายถึงเที่ยงคนจะแน่นเป็นพิเศษเมื่อทัวร์ลง หลายชิ้นที่คุ้นตาทางออนไลน์ พอเห็นของจริงจะสัมผัสถึงความนิ่งกับความละเอียดของผิวสีที่แตกต่าง บางผืนก็ขนาดกระทัดรัดกว่าที่คิด

ชั้นบนสุดจะเก็บงานที่ไม่ค่อยเป็นที่รู้จักนัก เช่น ช่วง Sunlit ที่ได้แรงบันดาลใจจากเรอนัวร์ ยุค 1940 ที่มาครีตต์ลองใช้โทนอบอุ่นสดใส (ซึ่งกลุ่ม Surrealist ไม่ปลื้ม) และช่วง Vache ที่กลับใจเขียนแบบดิบแรงสีสดใส ตรงนี้เลยเป็นโซนที่หลายคนแปลกใจ เพราะไม่ได้มีแค่ภาพแนวเดิมตลอดทาง แถมยังเดินสบายไม่แออัด ได้ชมผลงานใกล้ชิด

บรรยากาศการเยี่ยมชมแต่ละช่วงเวลา

มาเช้าๆ ตอนพิพิธภัณฑ์เปิด (ประมาณ 10 โมงในวันธรรมดา) จะได้ชมในบรรยากาศเงียบสงบ เหมือนอยู่ในโบสถ์เล็กๆ ตัวอาคารเก่านีโอคลาสสิกผนังสีครีมกับแสงไฟควบคุมทำให้ดูนิ่งมาก ความต่างของความเป็นทางการยุค 18 กับศิลปะแหวกกรอบของมาครีตต์เป็นเสน่ห์เฉพาะที่นี่

พอสายประมาณ 11:30 วันธรรมดา หรือวันหยุดเสาร์-อาทิตย์ตั้งแต่เปิด คนจะเริ่มเยอะโดยเฉพาะชั้นกลางที่รวบรวมงานดัง ช่วงปิดเทอมหรือวันฝนตกก็ยิ่งคึกคัก ใครอยากยืนจ้องภาพชิ้นโปรดเงียบๆ แนะนำให้มาวันธรรมดาช่วงเช้า

บ่ายๆ โดยเฉพาะหลังบ่ายสองคนจะบางลงเพราะกรุ๊ปทัวร์ทยอยออกไป ส่วนคุณภาพแสงในพิพิธภัณฑ์คงที่เพราะใช้แสงประดิษฐ์ถนอมผลงาน ประสบการณ์ที่นี่ขึ้นอยู่กับจำนวนคนมากกว่าช่วงเวลา

มาครีตต์ บรัสเซลส์ และย่านราชสำนัก

เรอเน่ มาครีตต์ใช้ชีวิตส่วนใหญ่ที่บรัสเซลส์ อยู่บ้านทาวน์เฮาส์เล็กๆ ใน Jette ทางตะวันตกเฉียงเหนือของเมืองกว่า 20 ปี เขาไม่ได้ใช้ชีวิตในสตูดิโอใหญ่แบบศิลปินจ๋า แต่วาดงานอยู่ตรงโต๊ะครัวบ้านใกล้ข้าวของธรรมดาที่กลายมาเป็นวัตถุเหนือจริงในภาพเสมอ เรื่องราวความเป็นคนธรรมดานี้เองที่พิพิธภัณฑ์สื่อผ่านภาพถ่ายกับเอกสารชีวิตได้ดี ทำให้เข้าถึงผลงานมากขึ้น

พิพิธภัณฑ์ตั้งอยู่ใจกลางย่านราชสำนัก (Royal Quarter) หนึ่งในพื้นที่ที่วางผังอย่างเป็นระเบียบที่สุดของบรัสเซลส์ สร้างขึ้นสมัยปลายศตวรรษที่ 18–19 ล้อมรอบจัตุรัส Place Royale และบริเวณ Mont des Arts พื้นที่Royal Quarter ยังรวบรวมทั้งพระราชวัง พิพิธภัณฑ์ศิลปะชั้นสูง และสถาบันวัฒนธรรมสำคัญอีกหลายแห่งในระยะเดินไม่กี่นาที

ถ้าอยากสัมผัสยุคที่มาครีตต์อยู่ Jette โดยตรง สถานที่อย่าง Erasmus House ไม่เกี่ยวโดยตรงกับมาครีตต์ แต่บ้านจริงของเขาที่ Jette ก็เปิดเป็นพิพิธภัณฑ์ขนาดเล็กที่ rue Esseghem 135 บริหารเองแยกจาก Royal Museums โดย Musée Magritte บน Place Royale จะโฟกัสงานศิลป์ ส่วนบ้าน Jette เน้นชีวิตประจำวัน

ข้อมูลเดินทาง: วิธีไป ราคาตั๋ว และการเดินชม

พิพิธภัณฑ์ตั้งอยู่ที่ Place Royale 2, 1000 บรัสเซลส์ ถ้าซื้อตั๋วออนไลน์เข้าที่ Place Royale 2 ได้เลย ส่วนคนที่ไม่ได้จองล่วงหน้าต้องเดินไปซื้อตั๋วที่ rue de la Régence 3 ซึ่งอยู่ใกล้ๆ ถ้าไปผิดทางต้องวนเสียเวลายิ่งช่วงคนเยอะ

เดินทางโดยขนส่งสาธารณะใช้รถรางสาย 92 และ 93 ลงป้าย Royale ติด Place Royale เลย ง่ายสุดจากใจกลางเมือง รถไฟใต้ดินลงสถานี Parc (สาย 1, 5) เดินต่อประมาณ 10 นาที และรถบัสสาย 27, 38, 71 ให้บริการครบ

เวลาทำการของ Musée Magritte Museum ที่ Place Royale คืออังคารถึงศุกร์ 10:00–17:00, เสาร์-อาทิตย์ 11:00–18:00 ส่วนบ้านมาครีตต์ที่ Jette เปิดพุธถึงศุกร์ 13:00–18:00, เสาร์-อาทิตย์ 10:00–18:00 ควรตรวจสอบเวลาอัปเดตล่าสุดที่เว็บไซต์ก่อนมา เพราะแหล่งข้อมูลหลายที่ลงเวลาต่างกัน

ที่บ้านมาครีตต์ Jette ค่าตั๋วมาตรฐาน 12 ยูโร ผู้เข้าชมอายุต่ำกว่า 23 ปี 8 ยูโร ชาว Jette จ่าย 6 ยูโร อัตรา Article 27 เฉพาะ 1.25 ยูโร เด็กต่ำกว่า 9 ขวบฟรี ทั้งบัตร Brussels Card และ museumPASSmusées เข้าฟรีไปเลย ถ้าวางแผนเที่ยวพิพิธภัณฑ์ในบรัสเซลส์หลายแห่ง บัตร museumPASSmusées คุ้มมาก เพราะใช้ได้ที่ Royal Museums of Fine Arts และที่อื่นๆ อีกหลายแห่ง

กลุ่ม Royal Museums แถวนี้มี พิพิธภัณฑ์วิจิตรศิลป์แห่งราชวงศ์เบลเยียม รวบรวมผลงานถาวรตั้งแต่ยุคกลางจนถึงศิลปะเบลเยียมศตวรรษที่ 20 ถ้าจะเที่ยวทั้งสองที่วันเดียวกันต้องใช้พลังงานมาก คนส่วนใหญ่ใช้เวลา 2–3 ชั่วโมงที่ Magritte Museum ก็เต็มอิ่มแล้ว

การถ่ายภาพ จุดใช้งานจริง และใครที่อาจไม่ชอบ

นโยบายถ่ายภาพในพิพิธภัณฑ์เบลเยียมเปลี่ยนเรื่อยๆ ควรตรวจสอบกติกาเมื่อมาถึงหรือเช็คจากเว็บไซต์ก่อน แสงไฟในแกลเลอรี่แม้มีความสม่ำเสมอเหมาะถ่ายภาพ แต่มิติอารมณ์เหมือนแสงธรรมชาติจะน้อยกว่า งานดังหลายชิ้นก็ถูกเผยแพร่ออนไลน์เยอะมาก จุดเด่นของการมาเยือนคือการได้เห็นของจริงในระยะประชิดทั้งผิว สี และขนาดผลงาน

มีลิฟต์บริการสำหรับผู้ใช้รถเข็น ผู้ใช้งานรถเข็นเด็กต้องเปลี่ยนมาใช้เป้อุ้มเด็กแบบหันหน้าออกแทน ซึ่งถือเป็นข้อจำกัดที่พิพิธภัณฑ์หลักๆ ในบรัสเซลส์น้อยแห่งจะเจอ ใครจำเป็นต้องใช้เส้นทางไร้ขั้นบันไดควรดูพิพิธภัณฑ์ใกล้ๆ อย่าง พิพิธภัณฑ์ BELvue ซึ่งสะดวกกว่า

ใครที่มาตามล่าดูแค่ภาพดัง หรือไม่สนใจตัวตนและโลกของมาครีตต์เป็นพิเศษ บางทีอาจพบว่าการเดินครบ 6 ชั้นค่อนข้างเหนื่อยเพราะพิพิธภัณฑ์นี้ไม่กลัวที่จะจัดงานนอกกระแสหรือชวนฉงน และหากหวังงานหลากหลายทุกประเภทแบบ art museum มาตรฐาน ก็อาจแรงไปสำหรับบางคน สรุปว่า Magritte Museum เหมาะกับคนที่อินกับเขาอยู่แล้ว หรือไม่ก็เปิดใจที่จะรู้จักมากขึ้นจริงๆ

ถ้าเที่ยวสายศิลปะในบรัสเซลส์ Magritte Museum ไปคู่กับ BOZAR Centre for Fine Arts ที่อยู่ใกล้กัน และยังเข้าไปดูรายชื่อ คู่มือพิพิธภัณฑ์ที่ดีที่สุดในบรัสเซลส์ อีกด้วยเพื่อเปรียบเทียบตัวเลือกพิพิธภัณฑ์ในเมืองนี้