Lenbachhaus มิวนิก: พิพิธภัณฑ์ Blue Rider ที่ควรค่าแก่เวลา

Lenbachhaus คืออะไร

Städtische Galerie im Lenbachhaus คือแกลเลอรีของเมืองมิวนิกแห่งหนึ่งที่คุณภาพเหนือกว่าที่ชื่อฟังดูเยอะมาก ก่อตั้งในปี 1929 ตั้งอยู่ในวิลล่าสไตล์เรอเนซองซ์ฟลอเรนซ์ที่จิตรกร Franz von Lenbach (1836–1904) สร้างและออกแบบไว้เอง หนึ่งในจิตรกรภาพเหมือนที่รวยและดังที่สุดในเยอรมนียุคศตวรรษที่ 19 วิลล่านี้ Lenbach ตั้งใจจะโชว์ฐานะให้แขกชาวศิลปะประทับใจ ตั้งแต่ผนังสีอมส้ม ลอจเจียร์แบบโค้ง สวนตกแต่งสุดเป๊ะ ทุกอย่างยังคงส่งกลิ่นอายมั่นใจมาตั้งแต่ยุคนั้น

ความทะเยอทะยานทางสถาปัตย์ของอาคารหลังนี้เปิดฉากต้อนรับสู่อะไรที่แตกต่างด้านใน — คอลเล็กชัน Der Blaue Reiter ใหญ่ที่สุดในโลก ศิลปะเอ็กซ์เพรสชั่นนิสต์ที่แม้จะอยู่ไม่นานแต่ส่งอิทธิพลแรงแบบแผ่นดินไหว ก่อตั้งที่มิวนิกปี 1911 โดยวาซิลี คานดินสกี้ และฟรันซ์ มาร์ค ความต่างระหว่างวิลล่าหรูหราด้านนอกกับงานศิลปะสีสันสุดขั้วในพิพิธภัณฑ์นี้ เป็นเสน่ห์เอกลักษณ์ของ Lenbachhaus จุดนี้ไม่ได้ขัดแย้งกัน แต่เป็นเครื่องเตือนว่า ศิลปะหัวก้าวหน้าโตมาใต้เงาของทุนดั้งเดิมเสมอ

คอลเล็กชัน Blue Rider: ทำไมถึงสำคัญ

Der Blaue Reiter (The Blue Rider) เป็นขบวนการศิลปะที่อยู่ไม่นาน แค่ปี 1911–1914 แต่ในเวลาสั้น ๆ นั้น คานดินสกี้, ฟรันซ์ มาร์ค, ออกุสต์ มัคเคอ, กาเบรียล มึนเทอร์, อเล็กซีย์ ฟอน ยาฟเลนสกี้ และเพื่อน ๆ สร้างงานที่มีอิทธิพลต่อศิลปะนามธรรมขนานใหญ่ Lenbachhaus ได้งานเหล่านี้ครบถ้วน ส่วนใหญ่มาจากความเอื้อเฟื้อของ Gabriele Münter ที่มอบคอลเล็กชันส่วนตัวให้พิพิธภัณฑ์ในวันเกิดครบ 80 ปีปี 1957 ของขวัญชิ้นนี้พลิกหน้าศิลปะของแกลเลอรีทั้งหมด

ยืนอยู่ในห้อง Blue Rider คุณจะสัมผัสพลังของงานแบบตรงไปตรงมา แม้ไม่รู้ประวัติศาสตร์ศิลป์ งานของคานดินสกี้ใช้สีเป็นโครงสร้างมากกว่าบรรยาย; สัตว์ของฟรันซ์ มาร์คเรืองแสงด้วยเฉดน้ำเงินทองที่แตกกระจาย งานเหล่านี้ไม่จำเป็นต้องตีความเยอะ แค่ดูด้วยตาก็รู้สึกได้ทันที ห้องไม่ใหญ่ การแขวนภาพพอดี ไม่เมื่อยเหมือนพิพิธภัณฑ์ใหญ่ที่เดินจนล้า

ถ้าใครมาเยี่ยมชมเส้นทางศิลปะในมิวนิก Lenbachhaus ตั้งอยู่ในย่าน Kunstareal ส่วนกลางของเมือง เดินไป Alte Pinakothek, Pinakothek der Moderne และ Glyptothek ทั้งสามที่เดินถึงกันได้ใน 10 นาที ถ้าจะเที่ยวพิพิธภัณฑ์ใน Maxvorstadt แบบจริงจัง แนะนำต้องวางแผนให้ดี — แค่ Lenbachhaus เอง ถ้าตั้งใจชมก็ขออย่างน้อยสองชั่วโมง

เหนือกว่า Blue Rider: คอลเล็กชันเต็ม

คอลเล็กชันถาวรของที่นี่ไม่ได้มีแค่เอ็กซ์เพรสชั่นนิสม์เท่านั้น บนชั้นล่าง ห้องวิลล่าแท้ดั้งเดิมยังคงตกแต่งแบบยุค Lenbach พร้อมภาพเหมือนทองอร่าม–ตรงประเด็นทางอารมณ์ที่เป็นที่นิยมในเยอรมนียุควิลเฮล์ม ห้องเหล่านี้ให้ประสบการณ์คนละแบบกับชั้นบน: ผนังเข้ม, กรอบหนา, กลิ่นหอมหวานของไม้เก่าและพื้นปาร์เกต์ ลองใช้เวลาตรงนี้สักนิดก่อนขึ้นข้างบน จะเห็นเลยว่าวงการศิลปะในมิวนิกเคยพลิกโฉมเร็วแค่ไหนในรุ่นเดียว

พิพิธภัณฑ์ยังรวมงานศิลปะหลังสงครามและร่วมสมัยไว้เยอะมาก เช่น ของ Joseph Beuys ที่ใช้ทั้งวิธีการและวัสดุใหม่ ๆ แบบสวนทางกับภาพเหมือนดั้งเดิมด้านล่าง นอกจากนี้ยังมีนิทรรศการหมุนเวียนชื่อดังจากทั่วโลก เลยทำให้กลับมาเยี่ยมแต่ละครั้ง ได้ประสบการณ์ไม่ซ้ำเดิม

อาคารและสวน: สถาปัตยกรรมที่ควรสังเกต

Franz von Lenbach สร้างวิลล่านี้ในปี 1887 ร่วมกับสถาปนิก Gabriel von Seidl ให้อาคารผสานสตูดิโอกับที่พักต้อนรับแขกได้อย่างลงตัว ตัวอาคารโอบรอบสวนกลาง—ซึ่งเป็นของแปลกสำหรับบ้านในเมืองมิวนิก ยิ่งช่วงหน้าร้อน สวนเปิดให้เข้าไปนั่งพักหย่อนระหว่างชมแต่ละห้อง ตัดขาดจากความวุ่นวายของนักท่องเที่ยว

ปี 2013 พิพิธภัณฑ์ต่อเติมอาคารทองสมัยใหม่โดย Foster + Partners ด้านหน้าติดถนน กลายเป็นจุดเปรียบเทียบสถาปัตยกรรมที่คนพูดถึงมากที่สุดในมิวนิก เทียบใกล้ ๆ สีทองเหลี่ยมมุมของอาคารใหม่กลายเป็นคู่ตัดกับผนังปูนเหลืองของวิลล่าเก่า มองจากถนน Luisenstraße ก็ดูโดดเด่นสุด ๆ จะคิดว่าดีหรือไม่ดีนั้นแต่ละคนมีความเห็นต่างกัน ลองมาชมเองแล้วตัดสินใจดู

Lenbachhaus ตั้งอยู่ขอบย่าน Maxvorstadt ซึ่งเป็นย่านมหาวิทยาลัยและพิพิธภัณฑ์ของมิวนิก ถนนกว้างตึกรัฐแนวคลาสสิกทั้งย่าน ทำให้อาคารทอง Foster ดูเด่นและแปลกตาขึ้นมา ไม่ใช่ข้อเสีย แค่อยากให้สังเกตความรู้สึกที่ต่างนี้ด้วยตัวเอง

วางแผนเที่ยวจริง: เวลา คน และสิ่งที่คาดหวัง

Lenbachhaus เปิดอังคารถึงอาทิตย์ เวลา 10:00–18:00 และเปิดดึกวันพฤหัสฯถึง 20:00 (ปิดวันจันทร์) ถ้าอยากได้ห้องโล่งแนะนำเย็นวันพฤหัสฯ เพราะหลัง 17:00 คนจะน้อยลงอย่างเห็นได้ชัด และไม่ต้องเร่งรีบ ชมได้สบาย ๆ ไม่โดนไล่ปิดห้อง

เช้าวันเสาร์อาทิตย์ 11:00–13:00 คนแน่นมาก โดยเฉพาะโซน Blue Rider ถ้ามาแต่เช้าวันอังคารหรือพุธ ช่วง 30–45 นาทีแรกแทบจะมีห้องส่วนตัวต่างจากบรรยากาศแน่น ๆ แบบบ่ายวันเสาร์สิ้นเชิง

เย็นวันพฤหัสฯแรกของเดือนเข้าสถานที่ฟรี 18:00–22:00 คนมิวนิกรู้กันดี ทำให้บรรยากาศคึกคักพิเศษ คนรุ่นใหม่เยอะขึ้น มีสีสัน ลองมาสัมผัสให้รู้สักครั้ง แต่ถ้าอยากศึกษาแต่ละงานแบบจริงจังและเงียบ ให้มาวันธรรมดาช่วงกลางวันจะเหมาะกว่า

วิธีเดินทางและสภาพรอบข้าง

พิพิธภัณฑ์ตั้งอยู่ริม Luisenstraße ตะวันตกของ Kunstareal โดยขนส่งสาธารณะ นั่ง U2 หรือ U8 ลง Königsplatz เดินเข้าทางเข้าแค่สามนาที รถราง 27 มุ่ง Karolinenplatz ก็สะดวก หรือ U1/U7 ลง Stiglmaierplatz เหมาะถ้ามาจากทิศเหนือหรือฝั่งตะวันตก

ปั่นจักรยานในย่านนี้ก็เหมือนชาวมิวนิกที่เดินทางเป็นประจำ เครือข่ายจักรยานมิวนิก เชื่อม Maxvorstadt ถึงศูนย์กลางเมืองและ Englischer Garten ทางตะวันออกเฉียงเหนือ หากอากาศดี ลองปั่นจักรยานเที่ยวพิพิธภัณฑ์ในวันเดียวดูเลย

Königsplatz อยู่ติดกับพิพิธภัณฑ์ น่าแวะสำรวจสักนิดก่อนหรือหลังชมศิลปะ ซุ้มประตู Propyläen แบบนีโอคลาสสิกกับรูปทรงสมมาตรโดยรอบทั้งจัตุรัสถูกสร้างให้ยิ่งใหญ่จงใจ—พื้นที่นี้เคยใช้เป็นจุดชุมนุมขนาดใหญ่สมัยนาซีปี 1930s ซึ่งมีประวัติเล่าชัดขึ้นที่ NS-Dokumentationszentrum ที่อยู่ไม่ไกลเดินถึง

ใครควรคิดใหม่

ถ้าคุณชอบศิลปะบาวาเรียแบบดั้งเดิมหรือวัฒนธรรมพื้นบ้าน ที่นี่มีให้น้อย (เว้นแต่จะสนใจห้องภาพเหมือนของ Lenbach) คอลเล็กชันหลักคือศิลปะสากลสมัยใหม่และร่วมสมัย ถ้าอยากเห็นศิลปะยุโรปแบบครอบคลุมทุกรุ่น แนะนำ Alte Pinakothek หรือ Pinakothek der Moderne มากกว่า ส่วนใครสนใจนิทรรศการใหญ่ล้ำยุคใน Kunstbau ควรเช็กโปรแกรมล่าสุดก่อน เพื่อไม่ให้ทริปต้องพลาดเป้าหมายหลัก