หมู่บ้านบุกชอนฮันอก: ชุมชนเก่าแก่ใจกลางกรุงโซลที่ยังมีลมหายใจ

บุกชอนคืออะไร (และทำไมต้องใส่ใจจุดนี้)

หมู่บ้านบุกชอนฮันอกไม่ใช่การสร้างใหม่หรือสวนสนุกแนววัฒนธรรม แต่คือย่านที่อยู่อาศัยจริงในเขตจงโน มีบ้านฮันอกแบบเกาหลีโบราณราว 860 หลังหลายหลังยังมีคนโซลอาศัยอยู่ ชื่อบุกชอนแปลตรงตัวว่า 'หมู่บ้านเหนือ' (bukchon, 북촌) เพราะตั้งอยู่เหนือคลองชองกเยชอนและย่านจงโน ซึ่งสมัยโชซอน นี่คือพื้นที่คั่นกลางระหว่างพระราชวังสำคัญสองแห่งคือเคียงบกกุงทางตะวันตกและชางด็อกกุงทางตะวันออก

บริบทนี้มีผลโดยตรงต่อการท่องเที่ยวที่นี่ ตรอกแคบที่ดูเหมือนถูกสร้างมาให้ถ่ายรูปคือประตูหน้าบ้านของคนจริง ๆ ทางเดินหลังคากระเบื้องโค้งขึ้นเนินที่ดูวินเทจ สุดปลายทางอาจเป็นหน้าต่างห้องครัวของใครบางคน หมู่บ้านนี้คือแลนด์มาร์กยอดฮิตในโซล การท่องเที่ยวกับชีวิตชุมชนอยู่ร่วมกันอย่างตึงเครียด ทางกรุงโซลจึงมีมาตรการจำกัดเวลาตรอกบางโซน (เข้าได้ 10:00-17:00) และติดป้ายให้ช่วยรักษาความสงบเงียบในตรอกอยู่เรื่อย ๆ

สถาปัตยกรรม: สิ่งที่คุณเห็นที่นี่

ฮันอกคือบ้านไม้เกาหลีโบราณ สร้างรอบลานกลาง มีหลังคาโค้งปูกระเบื้องเพื่อให้เหมาะกับอากาศหนาวจัดร้อนจัดของเกาหลี จุดเด่นอีกอย่างคือระบบพื้นอุ่น (ondol) ถึงคุณจะไม่ได้เห็นจริงขณะเดินเล่นก็ตาม สิ่งที่เรามองเห็นจริงคือกระเบื้องหลังคาสีเทาเข้ม กำแพงดินฉาบขาว ประตูไม้ลูกกรง อยู่ติดกันแน่นในตรอกทรงชัน

บ้านฮันอกส่วนใหญ่ในบุกชอนสร้างช่วงยุคอาณานิคมญี่ปุ่น (ต้นศตวรรษ 20) ซึ่งเป็นตอนที่นักพัฒนาแบ่งที่ดินบ้านขุนนางใหญ่เป็นแปลงเล็ก ๆ สำหรับชนชั้นกลางในเมือง เลยรู้สึกใกล้ชิดกว่าประตูวังหรือแมนชั่นชนบทจริง ๆ บ้างก็เก่าสุดจากยุคโชซอน (1392–1897) แต่หน้าตาโดยรวมของหมู่บ้านสะท้อนสถาปัตย์ยุค 1920–1930 ปัจจุบันบ้านบางหลังเปลี่ยนเป็นเกสต์เฮาส์ ร้านชา หรือแกลเลอรีงานคราฟต์ แต่ส่วนใหญ่ยังเป็นบ้านคนจริงจัง

ถ้าอยากเข้าใจฮันอกในภาพรวมของโซลมากขึ้น ไกด์หมู่บ้านฮันอกในโซล รวบรวมข้อมูลย่านฮันอกอื่น ๆ ไว้ และ หมู่บ้านฮันอกอิกซอนดง ที่อยู่ใกล้ ๆ กันนี้ก็มีบรรยากาศฮันอกรูปแบบคาเฟ่และร้านค้าให้เดินชิลด้วยเช่นกัน

หมู่บ้านนี้เปลี่ยนบรรยากาศแต่ละช่วงของวันอย่างไร

ตรอกถ่ายรูปย่านคาฮเวดงเปิดให้นักท่องเที่ยวเข้าชม 10:00–17:00 มาช่วงเปิดตอนวันธรรมดาจะเงียบสุด เช้าตรู่จะได้ยินแต่เสียงนกกระจอก บางทีมีประตูไม้บ้านแถวนั้นเลื่อนเปิดให้เห็นวิถีชีวิตจริง ๆ แสงยามเช้าตัดกับหลังคากระเบื้อง เดินเล่นไปจะได้กลิ่นไม้กับกลิ่นหิน ก่อนคนเยอะจะฝุ่นตลบ ช่วงนี้ช่างภาพจะไปปักหลักที่จุดชมวิวด้านบนเพื่อถ่ายไลน์หลังคาที่มีภูเขาบูกักซานเป็นฉาก

ตั้งแต่ 10:00-11:00 ทุกอย่างเริ่มเปลี่ยน ทัวร์หมวกเหมือนกันผลักกันมา อินฟลูเอนเซอร์ตั้งกล้อง โซนจุดชมวิวแน่นขนัด โดยเฉพาะช่วง 11:00-14:00 สุดสัปดาห์คือพีคมาก ทางเดินดังกล่าวคนเข้าแถวอย่างไม่เป็นทางการเพื่อท่าโพสในเฟรมเดียวกัน บรรยากาศไม่แย่นะ แต่ความสงบแบบเช้าตรู่หายไปหมด

ประมาณ 15:00-16:30 ช่วงบ่ายจะมีช่วงเงียบรอบสองก่อนถึงเวลาปิดตรอก 17:00 แสงแดดจะอุ่นๆ กระจายเงาหลังคาตามแนวยาว ถ่ายมุมกว้างสวยเป็นพิเศษ ถ้าช่วงฤดูใบไม้ร่วงต้นแปะก๊วยข้างทางเปลี่ยนสีเหลืองยิ่งสวย ต้องออกจากตรอกที่จำกัดเวลาก่อน 17:00

แนะนำการเดินชมหมู่บ้าน: มือใหม่ฝึกเดินตรอก

บุกชอนไม่มีทางเข้าเดียวหรือเส้นทางตายตัว ส่วนใหญ่จะมาโดยรถไฟฟ้าลงสถานีอังกุก (สาย 3, ทางออก 3) ติดขอบหมู่บ้านด้านใต้ ใกล้ศูนย์วัฒนธรรมบุกชอนซึ่งแจกแผนที่และมีป้ายประวัติเป็นภาษาอังกฤษ จุดนี้เหมาะเริ่มต้นเพราะบนแผนที่บอกเลยว่าตรอกไหนห้ามเข้าเวลาไหนและโชว์จุดชมวิวเด่น ๆ

เส้นทางที่คนชอบเดินคือวนผ่านจุดชมวิวหมายเลขต่าง ๆ โดยจุดที่ 2 ตรงเนินคาฮเวดงคือจุดคลาสสิกที่เห็นตามไกด์บุ๊กหรือรีวิว เทียบได้กับตรอกชันกรุงเทพฯ ที่สองข้างเป็นหลังคาฮันอกเรียงลงเนินจนจรดขอบเมืองสมัยใหม่ ต้องปีนเนินจากสถานีอังกุกนิดหน่อย ทางลาดขึ้นต่อเนื่อง ใส่รองเท้าพื้นไม่ลื่นดีที่สุด เพราะตรอกปูหินเรียบเปียกฝนลื่นแน่ ๆ

พื้นที่ทั้งหมู่บ้านเป็นทางชันหินขรุขระเกือบหมด ลากกระเป๋าล้อลากหรือรถเข็นเด็กไม่ง่าย ตรอกชันมาก ๆ ก็ลำบากสำหรับผู้ใช้วีลแชร์เลยทีเดียว แนะนำใส่รองเท้าพื้นราบ เสื้อผ้าสบาย ถ้ามาช่วงร้อนให้พกน้ำติดตัว ไม่น้ำพุให้เติมตามตรอกใหญ่ และเนินบางช่วงโดนแดดเต็ม

บุกชอนตั้งอยู่ระหว่างพระราชวังสำคัญสองแห่งของโซล คือ พระราชวังเคียงบกกุง เดินประมาณ 10 นาทีทางทิศตะวันตก และ พระราชวังชางด็อกกุง ก็แค่เดินสิบนาทีทางตะวันออก หลายคนมักรวมสามที่นี้ไว้ในวันเดียว

เรื่องฤดูกาลต้องรู้ก่อนมา

ฤดูใบไม้ผลิ (เม.ย.–พ.ค.) กับฤดูใบไม้ร่วง (ก.ย.–ต.ค.) คือช่วงที่บุกชอนสวยที่สุด เพราะต้นไม้ริมถนนในจงโนเบ่งบาน รับกับหลังคากระเบื้องสีเทา อากาศอยู่ราว 10–20°C เดินขึ้นเนินได้สบาย ฤดูใบไม้ร่วงอากาศเย็น ฟ้าใส สีสันยอดเขาบูกักซานกับอินวังซานเห็นชัดจากจุดชมวิว

หน้าหนาว (พ.ย.–ก.พ.) คนจะน้อยกว่าฤดูอื่น หิมะตกบาง ๆ บนหลังคาฮันอกให้บรรยากาศที่ฤดูร้อนให้ไม่ได้ อากาศอาจหนาวติดลบ แต่งกายหลายชั้นไว้ ส่วนกลางคืนมืดเร็ว 17:00 อาจมืดแล้ว ต้องวางแผนให้ดี

หน้าร้อนโดยเฉพาะ ก.ค.–ส.ค. ร้อนเปียกและเป็นช่วงมรสุม (ชึ่งเรียกว่าจังมา) ในตรอกแคบ ๆ จะอึดอัดตั้งแต่สาย ฝนหนักทำให้พื้นหินลื่นมาก ถ้ามาสัมผัสช่วงนี้ควรมาเช้าสุดเพื่อความสบายและความปลอดภัย

ตรงไปตรงมา: ที่นี่คุ้มค่าแก่การมาไหม?

คำตอบสั้น ๆ คือคุ้ม ถ้าคาดหวังถูกที่ บุกชอนฮันอกถือเป็นพื้นที่ชุมชนที่มีคุณค่าประวัติศาสตร์มากที่สุดในโซล: มีฮันอกกว่า 860 หลังติดกันต่อเนื่อง อยู่ระหว่างวังโชซอนสองแห่ง มีฉากหลังเป็นภูเขาบูกักซาน จุดเด่นนี้ไม่มีที่อื่นในเมืองในสเกลนี้ เข้าฟรี เที่ยวควบกับแลนด์มาร์กหลักอื่นแถบจงโนได้สบาย

แต่อย่างไม่อ้อมค้อม ถ้ามาช่วงคนแน่นโดยหวังความสงบ อาจจะผิดหวัง เพราะช่วง 11:00-14:00 วันเสาร์อาทิตย์ฤดูซากุระคือทุกตรอกกลายร่างเป็นแถวรอถ่ายรูปดังในฝัน บางโซนเหมือนมาโชว์ตัวมากกว่าชิมวัฒนธรรมจริง หมู่บ้านจะน่าเดินสุด ๆ เมื่อคนไม่เยอะ

ถ้าไม่ชอบพื้นขรุขระ เดินขึ้นลงลำบาก หรือหวังเข้าอาคารประวัติศาสตร์ด้านในเป็นหลัก อาจจะเหมาะกับพระราชวังซะมากกว่า เพราะบุกชอนคือการเดินชุมชน ไม่ใช่สถานที่มีไกด์พาชมภายใน

ถ้าชอบความเป็นละแวกบ้านแบบบุกชอน ลองแวะ หมู่บ้านซอชอน ทางตะวันตกของพระราชวังเคียงบกกุง ที่นี่คนน้อย เงียบกว่ามากแต่ยังมีตรอกฮันอกและร้านท้องถิ่นเหมือนกัน ถ้าอยากรู้จักย่านจงโนแบบรวม ๆ ว่าบุกชอนไปพ่วงกับอะไรบ้าง ลองดู ไกด์ย่านจงโนและบุกชอน ประกอบกันไป